نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• حسن تفتیان

دانشجو

چکیده

چکیده

هدف از این پژوهش ارائه چارچوب تحلیل مفهومی توسعه اقتصاد ژئوپلیتیکی ورزش در ایران بود. روش تحقیق از نوع کیفی با رویکرد داده بنیاد چندگانه (ترکیب مصاحبه و متن) انتخاب شد. مطابق روش تحقیق؛ استخراج مفاهیم از دو بخش نمونه صاحبنظران علمی و اجرایی (16 نفر) و نمونه متون علمی (32 مقاله) انجام شد. نمونهگیری براساس رسیدن به اشباع نظری و به روش قضاوتی انجام شد. ابزار پژوهش شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته با صاحبنظران و چارچوب استخراج مفاهیم از متون بود. روایی و پایایی پژوهش براساس میزان توافق مصححان کدگذاری (ضریب کاپا = 72،0) تایید گردید. تحلیل یافتهها با استفاده از روش کدگذاری مطابق دادهبنیاد چندگانه انجام گردید. نتایج کدگذاری مفهومی نشان داد که 246 کد اولیه مستخرج در 6 مقوله کلی، 14 کد انتخابی و 55 کد محوری چارچوببندی شدند. شش مقوله کلی شامل؛ محرک‌های ژئوپلتیکی اقتصاد، چالش‌های ژئوپلتیکی اقتصادی، بستر محیطی اقتصاد ژئوپلتیکی، راهبری اقتصادی-ژئوپلتیکی، ظرفیت‌سازی اقتصاد ژئوپلتیکی و توسعه اقتصاد ژئوپلتیکی ورزش کشور بود. مدل مفهومی با تلفیق مقولههای کلی، اصلی و فرعی ارائه شد. براساس یافتهها میتوان گفت که توسعه اقتصاد ژئوپلیتیکی ورزش مستلزم نگاهی نظام‌مند، چندسطحی و هم‌افزایانه است که محرک‌ها، چالش‌ها و بسترهای شناسایی‌شده را در قالب یک نظام سیاست‌گذاری منسجم و مبتنی بر شواهد تلفیق نماید. مدل مفهومی استخراج‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای هدایت تصمیم‌سازی‌ها، تدوین سیاست‌های کلان و اجرای برنامه‌های ملی در پیوند میان اقتصاد، ژئوپلیتیک و ورزش کشور مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه: ژئوپلیتیک اقتصادی، اقتصاد ورزش، ژئوپلیتیک ورزش، اقتصاد سیاسی، ژئوپلیتیک ایران.

کلیدواژه‌ها

• ژئوپلیتیک اقتصادی
• اقتصاد ورزش
• ژئوپلیتیک ورزش
• اقتصاد سیاسی
• ژئوپلیتیک ایران

عنوان مقاله [English]

Providing a Conceptual Analytical Framework for the Development of the Geopolitical Economy of Sport in Iran Abstract

نویسنده [English]

• Hassan Taftian

Student

چکیده [English]

words)



The present study aimed to develop a conceptual analytical framework for advancing the geopolitical economy of sports in Iran. Employing a qualitative research design based on a multiple grounded theory approach—integrating semi-structured interviews and textual analysis—data were collected from two primary sources: academic and executive experts (n = 16) and scientific publications (n = 32). Sampling was judgmental and continued until theoretical saturation was achieved. Research instruments consisted of expert interviews and a structured framework for concept extraction from relevant texts. The validity and reliability of the study were verified through inter-coder agreement (Kappa coefficient = 0.72).



Data were analyzed using multi-level grounded theory coding procedures. The analysis yielded 246 initial codes, organized into six overarching categories, 14 selective codes, and 55 axial codes. The six main categories encompassed: (1) geopolitical-economic drivers, (2) geopolitical-economic challenges, (3) environmental context of the geopolitical economy, (4) economic–geopolitical governance, (5) geopolitical-economic capacity building, and (6) development of the geopolitical economy of national sports.



The resulting conceptual model underscores that the development of the geopolitical economy of sports requires a systematic, multi-level, and synergistic perspective. This perspective integrates identified drivers, challenges, and contextual factors into a coherent, evidence-based policy system. Accordingly, the proposed framework can serve as a strategic instrument for guiding decision-making, formulating macro-level policies, and implementing national programs that connect economic development, geopolitics, and the sports sector in Iran.



Keywords: Geoeconomics, Sports economy, Sports geopolitics, Political economy, Iranian geopolitics.

کلیدواژه‌ها [English]

• Economic geopolitics
• Sport economy
• Sport geopolitics
• Political economy
• Geopolitics of Iran