نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مجید رجائی ¹
• سیروس تدبیری ²
• جواد محرابی ¹

¹ گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

² گروه مدیریت دولتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

سازمان‌های ورزشی به دلیل ماهیت چندذیفنعی، فشارهای رسانه‌ای و انتظارات عمومی، نیازمند نظام‌های منابع انسانی شفاف، پاسخگو و مشارکت‌جو هستند. حکمرانی خوب در این نهادها، نقشی کلیدی در ارتقای کارایی، مشروعیت و پایداری ایفا می‌کند، با این حال ساختار فکری و شبکه مفهومی این حوزه در ورزش کمتر واکاوی شده است. این پژوهش با هدف ترسیم شبکه مفهومی و تبیین ساختار فکری مطالعات حوزه حکمرانی خوب نظام منابع انسانی در سازمان‌های ورزشی انجام شده است. مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته و روش علم‌سنجی انجام شده و داده‌ها از پایگاه‌های داخلی (مگ‌ایران، نورمگز) و بین‌المللی (اسکوپوس، وب‌آوساینس) در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ گردآوری و بر اساس پروتکل پریسما غربالگری شدند. در نهایت ۱۶۳ مقاله با استفاده از نرم‌افزارهای وی‌اواس‌ویور و بیبلیومتریک و تکنیک‌های تحلیل هم‌واژگانی و هم‌استنادی تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد تولیدات علمی این حوزه از سال ۲۰۱۰ روندی پرشتاب داشته و در قالب هفت خوشه مفهومی حکمرانی ساختاری-حقوقی، رفتاری-فرهنگی، شایسته‌سازی حرفه‌ای، راهبردهای مدیریتی کلان، مکانیزم‌های مشارکتی، الزامات توسعه‌ای-زمینه‌ای و شاخص‌های پیامدی طبقه‌بندی می‌شوند. تحلیل هم‌واژگانی، جایگاه محوری مفاهیم شفافیت، پاسخگویی و مشارکت را در کنار پیشران‌های دیجیتال‌سازی و توسعه در نهادهای ورزشی آشکار ساخت. این خوشه‌ها در مدل پژوهش به صورت چارچوب سه‌لایه‌ای (نظام مدیریت منابع انسانی، اصول حکمرانی خوب و عوامل مداخله‌گر) تبلور یافته است. مدل پیشنهادی می‌تواند برای آسیب‌شناسی نظام‌های منابع انسانی در وزارت ورزش و جوانان، فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها به کار رفته و با استقرار سامانه‌های شفافیت، تقویت پاسخگویی چندسطحی و طراحی نظام‌های مشارکت‌محور، زمینه استقرار حکمرانی خوب منابع انسانی در ورزش فراهم گردد.

کلیدواژه‌ها

• حکمرانی خوب
• نظام منابع انسانی
• سازمان‌های ورزشی
• علم‌سنجی
• تحلیل شبکه مفهومی

عنوان مقاله [English]

Conceptual Network of Studies on Good Governance in Human Resource Systems within Sports Organizations

نویسندگان [English]

• Majid Rajaei ¹
• Sirous Tadbiri ²
• Javad Mehrabi ¹

¹ Department of Public Administration, Qa.C., Islamic Azad University, Qazvin, Iran.

² Department of Management, WT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Good governance in these institutions plays a key role in enhancing efficiency, legitimacy, and sustainability; however, the intellectual structure and conceptual network of this field within the sports context have been scarcely explored. This study aims to delineate the conceptual network and elucidate the intellectual structure of research on good governance in human resource systems within sports organizations. The present study employed a mixed-methods approach and scientometric methodology. Data were collected from domestic databases (Magiran, Noormags) and international databases (Scopus, Web of Science) for the period 2000 to 2025, and were screened according to the PRISMA protocol. Ultimately, 163 articles were analyzed using VOSviewer and Bibliometrix software through co-word and co-citation analysis techniques. Findings indicate that scientific output in this field has followed an accelerated trend since 2010, categorized into seven conceptual clusters: structural-legal governance, behavioral-cultural governance, professional competency development, macro-management strategies, participatory mechanisms, developmental-contextual requirements, and outcome indicators. Co-word analysis revealed the central position of the concepts of transparency, accountability, and participation, alongside the drivers of digitalization and development within sports institutions. These clusters crystallized in the research model as a three-layered framework comprising the human resource management system, principles of good governance, and intervening factors. The proposed model can serve as a diagnostic tool for human resource systems within the Ministry of Sport and Youth, federations, and clubs. By establishing transparency systems, strengthening multi-level accountability, and designing participatory-oriented mechanisms, the groundwork for the implementation of good governance in sports human resources can be provided.

کلیدواژه‌ها [English]

• Good Governance
• Human Resource System
• Sports Organizations
• Scientometrics
• Conceptual Network Analysis