آینده‌نگری باز با رویکردی راهبردی برای بهبود خط‌مشی‌گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران

رضا زندی  خواری[1]

محمد سلطان حسینی^[2]

مینا مستحفضیان[3]

10.22034/ssys.2025.3471.3540

تاریخ دریافت مقاله: 12/10/1403

                                                                                 تاریخ پذیرش مقاله: 29/10/1403

مقدمه

با شکل گیری مفهوم کشور و تعیین حدود و ثغور در جامعه جهانی در قرن هفدهم میلادی، اولین گام های شکل گیری مفهوم  تعاملات برداشته شد؛ در پرتو جهانی شدن، توسعه و پیشرفت سریع فناوری ارتباطات و اطلاعات گسترش یافته و استفاده از امکانات مزبور و دسترسی آسان، شرایط روابط سازمانی را دگرگون ساخته است. این دگرگونی ساختاری و ماهوی در نظام سازمانی، تعاملات را به ابزاری تبدیل کرده است که دولت ها با توسل به آن بهتر بتوانند به اهداف ملی خود در رابطه با دیگر کشورها دست یابند(میلیر[4]، 2021). اهدافی که بیشتر جنبه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و حقوقی دارد. در کنار این اهداف، ماهیت تعاملات سیاسی و حقوقی نیز تغییر داشته است(وینود[5]، 2020). مدیریت راهبردی تنها تعریف مسائل مهم در یک سازمان نیست، بلکه کسب اطمینان از اجرای آن نیز است. از طرفی، سنجش موفقیت سازمانی و اجرای مؤثر راهبردها برای موفقیت آینده به چالشی برای مدیران، پژوهشگران و مشاوران تبدیل شده است. به طوری که مدیران ارشد همواره در جستجوی راه حلی برای حصول اطمینان از اجرای راهبردهای خود بوده اند و در این میان روش های ارزیابی عملکرد را به عنوان ابزاری برای کنترل اجرای راهبردهای خود برگزیده اند (فاهلن و استنلینگ[6]، 2019). از طرف دیگر، همه سازمان ها برای توسعه، رشد و پایداری در عرصه رقابت امروزی به نوعی سیستم ارزیابی عملکرد نیاز دارند تا بتوانند در قالب آن کارایی و اثربخشی خود را بسنجند (نیته و نائورایت[7]، 2019).

توسعه یکی از موضوعاتی است که نه تنها در حوزه جامعه شناسی توسعه، بلکه در بسیاری از حوزه های جامعه شناسی، به طور اخص و علوم اجتماعی به طور اعم، مورد بحث قرار می گیرد. جامعه شناسان توسعه، مقوله توسعه را در برابر مقوله رشد قرار می دهند؛ مفهوم رشد به پیشرفت و ترقی جامعه در ابعاد مادی و عینی، به ویژه تولید اقتصادی، اشاره دارد، درحالی که مفهوم توسعه دربردارنده پیشرفت و ترقی همه جانبه جامعه در تمامی ابعاد زندگی است(زارع شاه آبادی، 1398). و از جمله ساختارهای یک نظام سیاسی می توان به احزاب، گروه های ذینفع، دیوان سالاری، خانواده و... اشاره نمود که وجود هر یک از این ساختارها، بستگی مستقیمی با افزایش قابلیت ها و رشد و شکوفایی توسعه سیاسی یک نظام دارد البته هر چه نظام سیاسی به سوی توسعه پیش برود تعداد ساختارها بیشتر شده و این ساختارهای جدید تخصصی تر می شوند بدین ترتیب با افزوده شدن بر ساختارهای نظام سیاسی و تخصصی شدن وظایف آنان، مردم علاوه بر نهادهای حکومتی می توانند از نهادهای غیرحکومتی نیز برای طرح تقاضاهای خود بهره برده و خواسته های خود را به گوش سیاست گذران و نخبگان حاکم برسانند(خانعی پور، 1397). و در جوامع و نظام های سیاسی کنونی تقریبا هم اندیشی کاملی نسبت به ضرورت گروه های سیاسی وجود دارد و از احزاب با عنوان چرخ دنده دموکراسی، نماد ندرن و حلقه مفقوده و واسطه بین مردم و کارگزان و تصمیم گیران سیاسی یاد می شود. و همچنین مشارکت سیاسی به مفهوم دخالت افراد، گروه ها، سازمان ها و توده مردم و سرنوشت و حیاط سیاسی خویش، نقش عنده ای در کیفیت و ارتقا فرهنگ و تعملات سیاسی دارد. ارتباطات سیاسی عبارت اند از مجموعه نگرش ها و ارزش هایی که به فرآینده و زندگی سیاسی شکل می بخشدو نوع و میزان جامعه پذیری و تعملات سیاسی بر حسب تبعی و انفعالی یا مدنی بودن تعاملات سیاسی، تفاوت هایی دارد(بیگدلو، 1400)

بنابراین ورزش به عنوان یک قدرت مؤثر در توسعه سیاسی، با تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم نقش مهمی در اقتصاد و سیاست کشورها دارد. عملکرد ورزشی پدیده ای است مرتبط با تحلیل مدیریت که برای عملکرد بهتر ورزشی و برتری در مدیریت آن، ورزش را باید به مثابه یک سیستم نگریست و به عناصر کلیدی آن به عنوان یک سیستم یکپارچه توجه کرد. بهبود عملکرد در سازمان های ورزشی یکی از مقوله های مهم مورد توجه بسیاری از کارشناسان و مدیران این سازمان ها بوده است چرا که این سازمان ها نیازمند شناسایی وضع موجود خود به منظور توسعه برنامه های بهبود در راستای دستیابی به وضع مطلوب خود هستند(رستم زاده، 1398).  به دلیل جنبه های سیاسی و فرهنگی، ورزش به شکلی گسترده به رسمیت شناخته شده و امروزه ورزش جزء جدایی ناپذیر پویش های روابط مردم است. در این باره می توان گفت سهم هر کشور از ورزش از صنعت ورزش بسته به نوع فرهنگ و دیدگاه تصمیم گیران سیاسی آن متفاوت است. در کشورهایی که ورزش صرفاً ابزاری برای سرگرمی مردم است، در مقایسه با کشورهایی که ورزش به عنوان بخشی از اقتصاد کلان آنها مطرح است، گردش مالی متفاوتی از ورزش را شاهدیم . به طور مثال در انگلستان، صنایع ورزشی در بین پانزده صنعت بزرگ آن کشور قرار گرفته است و در مقابل در بعضی کشورهای توسعه نیافته، ورزش حتی به عنوان یک صنعت کوچک مولد نیز به شمار نمی رود. ولی آنچه مشخص است، سهم بالای درآمد کشورهای پیشرفته از صنایع ورزشی است. به عبارتی در دنیای آنها، ورزش حرفه ای دیگر یک تفریح نیست، بلکه صنعتی پرسود با قابلیت بالا برای جذب سرمایه است(نقشبندی، 1398). بنابراین ساختار سازمان های ورزشی با سه دیدگاه متفاوت تحلیل شده اند: تئوری سازمانی، مدل های ساختاری و ارتباطات درون سازمانی. هریک از این دیدگاه ها لنز (عدسی) مناسبی را برای بررسی دقیق مباحث مربوط به ساختار در سازمان های ورزشی ارائه می کنند. دیدگاه تئوری سازمانی مباحث مختلف ساختار را از طریق فرایندهای رسمیت، تمرکز، تخصص، طبقه بندی و همشکلی ساختاری تحلیل می کند.  براساس مدل های  ساختاری، مباحث مربوط به ساختار سازمان های ورزشی براساس خط مشی های ساختاری، سیستم ها و فرایند ها ذکرشد تحلیل می شود(غلامی، 1400). صادقی(1403) در تحقیقی با عنوان طراحی مدل خط مشی گذاری در ورزش ایران با رویکرد توسعه ورزش های همگانی که یافته های پژوهش نشان داد که مقوله های اصلی مدل خط مشی گذاری توسعه ورزش همگانی در ایران، تشکیل شده است از: عوامل زمینه ای، عوامل مداخله گر، نهادهای نقش آفرین و تاثیرگذار، الزامات اجرایی، پیچیدگی های محیطی، ریسک ها، مشکلات قانونی، عوامل برون سازمانی، هزینه و مخارج و در نهایت، چالش های بین سازمانی. در ادامه و با کمک مدل سازی ساختاری تفسیری، مدل سازی مفهومی انجام شد. نهادهای نقش آفرین و تاثیرگذار، عوامل بسیار مهم در فرایند خط مشی گذاری ورزشی ایران هستند و نسبت به سایر عوامل، بیشترین قدرت نفوذ و کمترین وابستگی دارند. با توجه به اهمیت ورزش همگانی و نقش آن در میان سیاست های کشور، توسعه ورزش همگانی می تواند اهمیت خاصی پیدا کند و خط مشی گذاران باید به آن بپردازند. نهادهای نقش آفرین و تاثیرگذار بر فرایند خط مشی گذاری در ورزش ایران، به دلیل ارتباط زیاد و تعارض با یکدیگر، به هماهنگی زیادی نیاز دارند. در کشور ما، به ورزش همگانی و تفریحی سازمان یافته، کمتر توجه شده است و هنوز سازوکاری برای پایش خط مشی های ورزشی و اجرای مستمر آن وجود ندارد؛ از این رو پیشنهاد می شود که یک طرح ملی برای پایش فعالیت بدنی، بر مبنای سامانه جامع و البته الکترونیکی اجرا شود. مسلم است که مشارکت مدیران و مجریان و همکاری آن ها با خط مشی گذاران، در فرایند شکل گیری خط مشی ضروری است؛ از این رو خط مشی گذاران تا جایی که امکان دارد می بایست در فرایند اجرا مداخله کنند. همچنین شرایطی فراهم شود تا بخش خصوصی نیز بتواند در این زمینه فعالیت های خود را پیاده سازی کند.سعیدی نیا(1402) در تحقیقی با عنوان شناسایی شاخص های خط مشی گذاری اخلاقی و فرهنگی در ورزش ایران که نتایج نشان داد که تعداد ۱۰۸ کد اولیه غیرتکراری بدست آمد که در قالب ۱۷ مقوله طبقه بندی شد. همچنین برای خط مشی گذاری فرهنگی در ورزش ایران تعداد ۶۳ کد اولیه غیرتکراری بدست آمد که در قالب ۱۴ مقوله فرعی و چهار مقوله اصلی ۱)عوامل بازدارنده، ۲)عوامل تسهیل کننده، ۳) عوامل توسعه دهنده و ۴)پیامدها دسته بندی شدند. نتایج حاصل از کدگذاری ها نشان داد که خط مشی‎گذاری اخلاقی و فرهنگی در ورزش ایران بر مبنای عوامل مختلفی قرار دارد. و باید به این عوامل توجه ویژه-ای شود. با توجه به نتایج به دست آمده به مدیران و مسئولین ورزش پیشنهاد می شود‎ با برگزاری همایش های علمی ورزشی همراه با پیوست فرهنگی، دستیابی به شیوه های نوین ترویج و توسعه رفتارهای حرفه ای و مناسب در میادین بزرگ ورزشی را به ورزشکاران، مربیان و داوران آموزش دهند این راهکار می تواند تا حد زیادی از ناهنجاری ها بکاهد.بازاری(1399) بیان دارد که بررسی روند ناپایدار ورزش قهرمانی و حرفه ای از منظر مرجعیت های چندگانه تصمیم گیری یکی از عمده ترین مشکلات ورزش کشور را تعدد نهادهای تصمیم گیر در ورزش ایران می داند که منجر به عدم تحقق مطلوب برنامه های پنج ساله توسعه و نیز بی ثباتی در عرصه ورزش قهرمانی و حرفه ای شده است. نتایج: وجود مراکز متعدد تصمیم گیری و تعارض نظام ارزش ها در بخش های مختلف ورزش ایران بر مبنای مدل پیر مولر مورد توجه و تاکید قرار گرفت. چالش های ساختاری و فعالیت های موازی در ساختار ورزش کشور, تعارض نظام ارزشی در ورزش حرفه ای از جمله نتایج این بررسی می باشد. ناصح(1398) بیان کرد که وابستگی توسعه ورزش به ورزش آموزشی و توسعه اجتماعی به توسعه ورزش را به‌خوبی تبیین می‌کند و نشان می‌دهد که تدوین طرح جامع توسعه ورزش، علاوه‌بر نقشی که در توسعه ورزش دارد، می‌تواند به استفاده بهینه از منابع، ایجاد توجهات حرکتی، اصلاح نگرش‌ها و رفع سوء تفاهمات ادراکی بینجامد.

ظریفی(1400) در تحقیقی با عنوان سیاست گذاری ورزش در نظام تقنینی ایران در دهه اول و دوم انقلاب اسلامی که  نتایج نشان داد در ادوار اول تا پنجم مجلس شورای اسلامی تعداد لوایح ورزشی تبدیل شده به قانون «6 مورد» بر تعداد طرح های ورزشی «2 مورد» برتری قابل ملاجضه ای داشته است. حیطه موضوعی قوانین ورزشی مرتبط به: اصلاح ساختار و اساسنامه سازمان های ورزشی، مشارکت ورزشی در سطح قهرمانی، همکاری فرهنگی - آموزشی- پژوهشی در سطح بین المللی، تامین منابع مالی و خصوصی سازی در ورزش است. کاپوتسیس[8] (2020) در تحقیقی با عنوان ائتلاف های درون سازمان و عملکرد مدیریت متوجه شد که توانایی مدیر برای گسترش روابط درون شخصی اش با کارکنان ، همکاران، ارباب رجوع و سرپرستان مهارت های سیاسی مدیر را معین می کند. محمد(2020)تحقیقی با عنوان تأثیر اثربخشی مهارت های سیاسی مدیران نتایج کلی تحقیق به این صورت است که میزان متوسطی از مهارت و رفتار سیاسی توسط نمایندگان کارکنان در مسیر پیشرفت آن­ها مؤثر بود و مهارت­های سیاسی بیش از حد معینی مانع نیل به هدف در مسیر پیشرفت نمایندگان کارکنان شد.  سلام[9](2021) در تحقیقی اجرای حکمرانی خوب با هدف ارتقاء عملکرد دستگاه های مدنی دولتی در دولت منطقه ای سطح حکمرانی خوب و پاسخگویی کمتر از حد متوسط است. همچنین ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میان بعضی فرایندهای حکمرانی خوب و ارتقاء عملکرد رابطه معناداری وجود دارد. پراتیوی[10](2020) در تحقیقی با عنوان اثرات عملکرد بر ارزش شرکت و حاکمیت شرکتی خوب: شواهدی از اندونزی به این نتیجه رسید که نتایج به دست آمده از این پژوهش مبین آن است که حکمرانی خوب در شرکت مذکور که توسط نمونه ۱۳۱ نفری از شرکت کننده مورد بررسی قرار گرفت، متوسط و در سطح مطلوب ارزیابی می گردد. و بر وضعیت عملکرد کارکنان تاثیر گذار می باشد. علاوه بر حوزه های فرهنگی، تعامل ورزش و سیاست در عصر جدید به یکـی از موضـوعات مهـم تبـدیل شده و حکومت ها می کوشند از ظرفیت های آن به بهانه هـایی مختلـف بهـره گیرند. مهمترین کـارویژه سیاسـی ورزش بـهویـژه ورزش فوتبـال کنتـرل و جهت دهی به افکار عمومی، نشان دادن چهرهای کارآمد از دولت و در نهایت ملت سازی است. اما ورزش تنها مورد استفاده دولت هـای ملـی نبـوده بلکـه گروه های اقلیت و اقوام نیز می کوشند تـا از پتانسـیل بـالای ورزش در جهت نشان دادن مخالفت خود با دولت ها و یا تقویت همگرایی قومی خـود بهره بگیرند. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز در مواردی از ظرفیت های ورزش برای تقویت همگرایی و هویت ملی بهره گرفته است. با توجه به اهمیت تعاملات سیاسی و حقوقی، تلاش های جدی در جهت بهبود این روابط در ورزش ایجاد نگرفته است. نبود مطالعات کافی در خصوص خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران انجام نگرفته است. از طرفی عدم مطالعه در خصوص این خط مشی گذاری عمومی در ورزش باعث شده است تا دغدغه جدی در مسیر توسعه ورزش وجود نداشته باشد. به عبارتی مشکلات موجود در خصوص مسائل رخ داده شده در ورزش باعث شده است تا لزوم بهره گیری از خط مشی گذاری عمومی در ورزش بیش از پیش لازم گردد. این در حالی است که از ظرفیت های ورزش ایران استفاده مناسب انجام نشده است و این مساله خود باعث بروز مشکلات اساسی در حوزه ورزش شده است. با این توجه تحقیق حاضر در جهت مطالعه خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران طراحی و اجرا گردد. لذا مطالعه تحقیق حاضر با روابط بین مجلس و دولت انجام گرفته است. با این توجه می توان چنین اعلام داشت که سوال اصلی تحقیق حاضر این است:

 خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران چگونه می باشد؟

روش‌شناسی پژوهش

این تحقیق دارای ماهیت کیفی، توصیفی و اکتشافی دارد و  جامعه آماری این تحقیق را خبرگان ( مدیران ارشد وزارت ورزش و جوانان ) می باشد و همچنین رویکرد پژوهش آینده­پژوهی می باشد.  نمونه اماری در این پژوهش معیار خبرگی ، تجارب و فعالیت­های بود که افراد در زمینه مدیریت در سازمان های ورزشی از خود بجای گذاشته بودند و اینکه می­توانستند مسائل آینده را تبیین کنند. با تکیه به روش اصلح­گزینی که معادل رویکرد نمونه­گیری هدفمند است 13 نفر از خبرگان انتخاب شدند.  داده­های که در این تحقیق گردآوری شد حاصل توزیع سه دور پرسشنامه بین خبرگان بود. در گام دور اول از خبرگان پیرامون موضوعات و مؤلفه­های اثرگذار بر آینده بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران نظرخواهی شد و پس از ترکیب هم­پوشانی­ها، حذف موارد بی­ارتباط و مبهم و انجام اصلاحات لازم، در نهایت 31 مؤلفه تأثیرگذار بر آینده این سیستم استخراج شد که پس از سنجش روایی محتوایی آن تعداد این عوامل به 20 مؤلفه کاهش پیدا کرد. در دور دوم اثرات متقابل حالت­های این متغیرها توسط خبرگان تعیین شد. لازم به ذکر است در این پژوهش برای ساخت سناریو از روش پیترشوارتز که یکی از معروف­ترین و در عین حال معتبرترین روش­های ارائه سناریو است استفاده شد. در این تحقیق جهت تحلیل اثرات متقابل متغیرهای توسعه بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران در آینده، از رویکرد تحلیل ساختاری و نرم­افزار Micmac استفاده شد. همچنین برای گزینش و انتخاب سناریوهای منتخب از رویکرد تحلیل بالانس اثرات متقابل که توسعه­دهندگان این روش مرکز مطالعات میان رشته­ای ریسک و نوآوری دانشگاه اشتوتگارت آلمان است، استفاده شد. لازم به ذکر است برای تسهیل استفاده از این روش از نرم­افزار محاسبانی سناریوویزارد استفاده شد.

یافته‌های پژوهش

یافته های توصیفی مربوط به نمونه های آماری پژوهش حاضر در جدول 1 به نمایش گذاشته شده است.

جدول 1: یافته‌های توصیفی پژوهش

نتایج توصیفی پژوهش نشان داد که  مشارکت کنندگان بخش کیفی پژوهش شامل 100% مرد بودند. همچنین از این میان نمونه های پژوهش افراد مدیر سازمان های ورزشی با 77 % بیشترین تعداد را دارا می باشند.

در گام اول پژوهش و  بررسی ادبیات تحقیق و نظرخواهی از صاحب­نظران تعداد 20 مؤلفه نهایی در ارتباط با آینده­نگری بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران شناسایی گردید. این مؤلفه­ها به­عنوان موضوعات اصلی مؤثر بدون لحاظ کردن اولویت عبارتند از:

جدول 2: عوامل (مؤلفه­های) کلیدی مؤثر بر آینده بهبود خط‌مشی‌گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران

اولین گام تحلیل نتایج میک­مک، شناسایی ویژگی­های تاثیرگذاری مستقیم عوامل است. نتایج تحلیل بر اساس محاسبه دو دور چرخش آماری داده­ها در ماتریس 20*20بالا محاسبه شده است. بر این اساس، از مجموع 301 رابطه تاثیرگذاری و تاثیرپذیری ارزیابی­شده در این جدول، 99 رابطه دارای ارزش صفر (بدون تاثیر)، 159 رابطه دارای ارزش 1 (تاثیر کم)، 71 رابطه دارای ارزش 2 (اثرگذاری متوسط) و 71 رابطه دارای ارزش 3 (اثرگذاری شدید) بوده است. ضریب پرشدگی ماتریس برابر 8/91 است که از تأثیر نسبتا زیاد و پراکنده عوامل حکایت می­کند.

یادآور می­شود با توجه به وروودی­های سیستم، نقشه تاثیرات غیرمستقیم و بالقوه میان عوامل، به دلیل ثبات نسبی داده­ها، تا حدود زیادی مشابه نقشه تاثیرات مستقیم گزارش شده است. اما شدت تاثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم میان متغیرها، دارای خروجی­های متفاوتی است. همچنین، جدول تاثیرات مستقیم اثرگذاری­ها و اثرپذیری­ها، به شرح جدول زیر ترسیم شده است:

جدول 3: اولویت­بندی مؤلفه­های کلیدی بر حسب اثرگذاری/پذیری مستقیم

در این بخش بر اساس تحلیل­های برگرفته از خروجی نرم­افزار میک­مک، در شکل­های زیر  نمایشی گرافیکی از شدت ارتباطات میان عوامل شامل تاثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم و بالقوه میان متغیرها (در سطوح مختلف) ارائه شده است. درک ارتباطات قوی­تر میان عوامل، راهنمایی سودمند برای فهم مهمترین روابط در شکل­دهی به آینده بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران است و می­تواند برای تصمیم­گیران، تصویری فراگیر فراهم آورد. در شکل­های شماره 1 و 2  تاثیرات مستقیم شاخص­ها بر سایر شاخص­های سیستم مشخص شده است. یادآور می­شود در ماتریس تاثیرات غیرمستقیم، هر یک از شاخص­ها در نرم­افزار به توان رسانده شده و بر این اساس، تاثیرات غیرمستقیم شاخص­ها در شکل 3 سنجیده می­شود.

شکل 1:  نمودار شدت ارتباط در تأثیرگذاری مستقیم متغیرها (در سطح 25%)

شکل 2: نمودار شدت ارتباط در تأثیرگذاری مستقیم متغیرها (در سطح 10%)

شکل 3: نمودار شدت ارتباط در تأثیرگذاری غیرمستقیم متغیرها (در سطح 5%)

همانگونه که در نمودار تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم میان متغیرها و روندهای کلیدی مشاهده می­شود، پنج متغیر "ایجاد ایدئولوژی سازمانی "، "ایجاد جسارت در مدیران ورزشی"، "شناخت راهبردی "، "نظام شایسته سالاری" و "تقویت مکانیزم پیوست قانون" در مجموع از بیشترین تاثیرپذیری و بیشترین تاثیرگذاری برخوردارند.

بر این اساس، تحقق هر کدام از سناریوهای اصلی، در گرو روی دادن تغییراتی در این متغیرهاست بنابراین پنج مولفه یادشده، در این پژوهش به عنوان نیروهای پیشران شناسایی می­شوند. این نیروهای پیشران، به تایید خبرگان پژوهش به­واسطه قدرت تاثیرگذاری و تاثیرپذیری بالا، از اهمیت و عدم قطعیت نسبتا زیادی در موضوع پژوهش برخوردارند و می­توانند به عنوان عدم­قطعیت­های اصلی پژوهش برای مرحله بعدی (استفاده از نرم­افزار سناریوویزارد) شناخته شوند. علاوه بر آن، یک متغیر تاثیرگذار شناسایی شده، یک متغیر تنظیم­کننده شناسایی شده و نیز همه متغیرهای تاثیرپذیر احصاشده از نرم­افزار میک­مک نیز در طراحی سناریوها و داستان­های آینده دارای نقش تعیین کننده هستند و شرایط و تغییرات آنها در نگارش و توصیف سناریوهای نهایی به کار خواهد آمد. در نتیجه، پنج نیروی پیشران پژوهش بر اساس تحلیل یافته­ها و خروجی­های نرم افزار میک مک به شرح شکل 4 قابل ارائه خواهد بود:

شکل 4: پیشران­های آینده بهبود خط‌مشی‌گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران

این پنج پیشران و عدم قطعیت­های نهفته در آنها، وروودی نرم افزار سناریوویزارد در مرحله بعدی پژوهش و مبنای تحلیل­های بیشتر و توسعه یافته تر در زمینه موضوع پژوهش است. در عین حال، همه متغیرهای تاثیرگذار، تاثیرپذیر و تنظیم کنننده شناسایی­شده در این بخش از پژوهش، در تصمیم­گیری­ها و سیاست­گذاری­ها نقش آفرین اند و لازم است وضعیت احتمالی آن­ها در تحلیل و توصیف سناریوهای بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گیرند. درنتیجه، باتوجه به عدم­قطعیت­ها و روند ظهور عوامل اثرگذار، مسیر آینده بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران، درصورتی که بخواهد با تحولات جهانی در این عرصه همگام باشد، مستلزم طی مسیری پیچیده است؛ تنها نکته بدیهی آن است که موضوع بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش جمهوری اسلامی ایران در جهان آینده، مستعد تغییرات فزاینده و فراوانند و تنها راه رویارویی موفق با این تغییرات، آینده اندیشی و پیش تدبیری است.

بحث و نتیجه‌گیری

بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در ورزش به عنوان یکی از نیازهای سازمان‌های امروزی نقش مهم و تعیین کننده ای در بهبود عملکرد سازمان‌ها بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در ورزش به عنوان یکی از نیازهای سازمان‌های امروزی نقش مهم و تعیین کننده ای در بهبود عملکرد سازمان‌ها دارد. اهمیت محیط پیرامون سازمان‌های ورزشی از جمله سازمان های ورزشی سبب گردیده است تا بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  به عنوان یکی از مسائل مهم در سازمان‌های ورزشی مشخص گردد. تحقیق حاضر نشان داد که پنج متغیر "ایجاد ایدئولوژی سازمانی "، "ایجاد جسارت در مدیران ورزشی"، "شناخت راهبردی "، "نظام شایسته سالاری" و "تقویت مکانیزم پیوست قانون" در مجموع از بیشترین تاثیرپذیری و بیشترین تاثیرگذاری برخوردارند.وانگ[11](2020) در تحقیقی بیان می‌کند که ائتلاف سازی در چین باعث شده که استفاده از نخبگان بیشتر شده و سیستم پویایی در سازمان ایجاد کرده است و می‌بایستی دارای شرایط مختلف فرهنگی، سیاسی، قانونی، اقتصادی و اجتماعی باشند. همچنین ایدولوژی سازمانی باعث با ایجاد شبکه‌ سازی و بسیج حمایت اجتماعی می‌شود.

. ملتسف (2022) در تحقیق خود بیان می‌کند که بهبود ارتباطات به عنوان عاملی مهم سبب می‌گردد در سازمان‌های ورزش می‌باشد. بدون شک جهت گسترش بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان های ورزشی نیاز به وجود تحرکات مثبت در این سازمان‌ها می‌باشد. بهبود آگاهی مدیران سبب می‌گردد تا سازمان های ورزشی باعث می‌شود که تحلیل برنامه‌های توسعه ورزش اجرا گردد از طرفی شفافیت اصول سبب می‌گرد تا سازمان های ورزشی تحرکات لازم جهت حرکت به سمت ائتلاف سازی را انجام دهند و این مساله منجر به ارتقا آگاهی و فهم کلی در فدراسیون‌های ورزشی در خصوص ائتلاف سازی می‌گردد. از طرفی استخراج و استفاده بهینه از منابع و امکانات انسانی مادی از محیط داخلی و بین المللی نیز سبب می‌گردد تا به پتانسیل‌ها و کارکردهای مثبت ائتلاف سازی جهت ایجاد انگاره‌های مثبت به سازمان‌های ورزشی شود.

نگابیتو (2021) قوانین سازمانی مهم است و رعایت آن‌ها موجب برتری در داخل و خارج سازمان می‌شود. کاپوتسیس (2019) نیز مشخص نمود که ارکنان نسبت به اجرای آن‌ها لازم است که توجیه شوند. هر چقدر که مهارت‌های کارکنان بهینه شود به همان اندازه راحت‌تر فرهنگ سازمانی را می‌پذیرند. صادقی نسب (2020) در تحقیقی با عنوان نگاشت تفکر راهبردی بر پرستیژ سازمانی با در نظر گرفتن نقش میانجی رفتارهای سیاسی سازمانی در وزارت ورزش و جوانان نتایج نشان داد که متغیر رفتارهای سیاسی سازمانی در رابطه بین ابعاد تفکر راهبردی بر پرستیژ سازمانی کارکنان وزارت ورزش و جوانان نقش واسطه‌ای ندارد و می‌توان گفت که تفکر راهبردی به صورت کاملا مستقیم بر پرستیژ سازمانی تاثیرگذار است و رفتار سیاسی نمی‌تواند نقش میانجی را ایفا کند. می‌توان از نتایج به دست آمده این گونه نتیجه گرفت که که اگر در سازمانی رفتار‌های سیاسی وجود نداشته باشد سازمان می‌تواند از نیروها و سرمایه-های که دارد استفاده کند و منجر به اثر بخشی و بهره‌وری در سازمان شود و پرستیژ سازمانی خود را ارتقا دهد و موجب خوشنامی در بین سایر سازمان ها شود. مک نیری(2018) به این نتیجه رسید که پیش از نفوذ عامل نفوذ به پرورش نگرش‌های هدف برای شکل‌دهی به ادراکات او می‌پردازد. چهار استراتژی در این بخش قرار می‌گیرند: وابسته‌سازی، اعتمادسازی، مدیون‌سازی و ائتلاف‌سازی که با یافته های این تحقیق همخوان می باشد. نمی توان چنین انتظار داشت که بهبود تعاملات  سیاسی خود به خود در ورزش شکل گیرد و این مساله نیازمند توجه به زیرساخت های مناسب در این حوزه می باشد. توسعه نظام شایسته سالاری، ایجاد اهداف راهبردی، تقویت مکانیسم های قانونی می تواند ضمن بهبود الزامات در حوزه ورزش؛ شرایطی جهت توسعه قوانین و تعاملات بین مجلس و مدیران در ورزش را فراهم نماید. بدون شک توجه به عوامل شناسایی شده می تواند زیرساخت های مناسبی در ورزش جهت بهبود تعاملات سیاسی و قانونی فراهم نماید.

این عوامل سبب ایجاد انگاره‌های مثبت در سازمان های ورزشی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  می‌گردد. تحقیق حاضر همچنین مشخص نمودند که این جریان‌های مدیریتی خود زمینه ساز ایجاد تغییرات مثبت در فدارسیون‌های ورزشی جهت بهبود بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  می‌گردد. کیدرون (2018) در تحقیقی با عنوان جو سیاسی سازمانی و مشارکت کارکنان در ائتلاف سازمانی در سازمان‌های بخش دولتی به این نتیجه رسید که سیاسته ای رفتاری میتواند مثبت باشد اگر در راه حق استفاده شود و معتقد بود که هوش سیاسی یکی از مهمترین هوش‌هایی است که تضمینی برای موفقیت فردی و سازمانی می‌باشد.  بدون شک دانش تخصصی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  سبب شکل گیری ضرورت بهبود آن در سازمان های ورزشی می‌گردد. از طرفی این دانش سبب می‌گردد تا مدیران سازمان های ورزشی از خلاهای موجود در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  و ناکارآمد بودن سازمان‌های خود جهت ارتقا بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  آگاهی لازم را داشته باشند و این مساله منجر سبب می‌گردد تا سازمان های ورزشی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  دغدغه مند شوند. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در مسیر بهبود تعاملات سیاسی و حقوقی، شرایط تحریمی حاکم بر کشور و بی توجهی ساختار سیاسی نسبت به جهانی شدن به عنوان عوامل مداخله گر شناسایی گردید. بدون شک عوامل مداخله گر به واسطه ایجاد موانعی در این حوزه سبب می گردد تا مسیر بهبود تعاملات سیاسی و حقوقی ایران دچار مشکلات شدیدی شود. زارع(2022) در تحقیق خود بیان دارد عوامل تحریم ها و عوامل عدم فضای باز اقتصادی به عنوان عوامل مداخله گرد در توسعه ورزش می باشد.  در تفسیر این مساله لازم به ذکر است که فضای اقتصادی نیازمند تعاملات داخلی و خارجی می باشد. این درحالی است که تحریم های بین المللی و همچنین بی توجهی ساختار سیاسی نسبت به جهانی شدن سبب می گردد تا تعاملات داخلی و خارجی ورزش تحت شعاع قرار گیرد. به عبارتی عوامل مداخله گر شناسایی شده نقش کلیدی در مسیر تعاملات سیاسی و حقوقی در ورزش ایران دارد و محدودیت هایی را در این خصوص ایجاد می کند. بدون شک در مسیر بهبود تعاملات حقوقی در ورزش ایران می بایستی ضمن توجه به عوامل مداخله گر موجود؛ بستری جهت کاهش تاثیرات این عوامل در فضای ورزشی کشور ایران را داشت. با توجه به نتایج تحقیق حاضر می توان چنین انتظار داشت که با پیاده سازی عوامل؛ بستری جهت توسعه تعاملات سیاسی و حقوقی را فراهم نمود تا بتوان شرایطی جهت توسعه تلاش در راستای صنعت شدن ورزش، قانون محوری، بی طرفی سیاسی و رفتار اثر گذارانه را ایجاد نمود. در این خصوص پیشنهاد می گردد تا اشراف حداکثری بر فرصت ها و تهدیدات های در ورزش و همچنین اشراف حداکثری بر فرصت ها و تهدیدات های تعاملات در ورزش؛ سعی در شناسایی معماری انسان محور در ورزش، نوسازی بدنه ورزش کشور و بسیج منابع در ورزش را فراهم نمود. به صورت کلی تا کنون مشخص گردیده بود که پیاده­سازی تعاملات قانونی در سازمان­های ورزشی از ضروریات مدیریت این سازمان­ها می­باشد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که علاوه بر پیاده سازی اصول تعاملات  ارتباطی در سازمان­های ورزشی، باید بر اصول تعاملات سیاسی و قانونی نیز توجه و دقت شود. بنابراین به صورت کلی برای پیاده سازی اصول تعاملات سیاسی و قانون در ورزش باید هر یک از شرایط علّی، زمینه­ای، مداخله گر، راهبردها و پیامدها مدنظر قرار گیرد. با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می گردد تا جهت تعاملات سیاسی و قانون در ورزش به اصلاح شبکه­های ارتباطی، اصلاح ارتباطات درون سازمانی، ایجاد کارگروه راهبردی در وزارتخانه برای تدوین سند راهبردی، پایبندی به اول سند راهبردی در ورزش، مطالعه ساختار سازمانی وزارتخانه، ایجاد فرایندهای جدید کاری در سازمان های ورزشی، آموزش نیروی انسانی، استخدام نیروی انسانی متخصص، تغییر پست­های سازمانی و تغییر در اهداف سازمانی، به عنوان راهبردهای اجرایی توجه گردد.

بنابراین با توجه به اهداف نظام جمهوری اسلامی براساس سند چشم انداز بیست ساله و سیاست‌های اصل 44، تغییر ساختار سازمانی ضروری است. تحقق اهداف سند چشم انداز بیست ساله زمانی دست یافتنی خواهد بود که منابع انسانی تربیت شده داشته باشیم و توسعه منابع انسانی نیز از اهم وظایف دولت و سازمانهای دولتی است. لازم به ذکر است که ائتلاف سازی  نیازمند ایجاد مدیریت قوی در جهت توسعه مسائل و تکرار ضرورت اجرای آن در سازمان در جهت نهادینه سازی ارتباطات در بین سازمان‌ها می‌باشد. وجود مشکلات بسیار در ساختار ورزش کشور از جمله مشکلات مالی که گریبان گیر ورزش شده است؛ سبب گردیده است تا عمده تلاش‌های این سازمان های ورزشی در مسیر رفع این مشکلات باشد و توجه به بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  به عنوان یک دغدغه مهم و اساسی در این سازمان های ورزشی مشخص نگردد. عدم وجود دغدغه در وزارت ورزش و جوانان در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  سبب گردیده است تا وضعیت نظام ورزشی در بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در شرایط نامناسبی قرار گیرد. همچنین لازم به ذکر است که ارتقا وضعیت شیوه‌های مدیریت در سازمان های ورزشی نیازمند تقویت این سازمان در ابعاد هوشمند سازی منابع انسانی، بهسازی نیروهای انسانی در ورزش، اصلاح فرآیندهای اقتصادی در ورزش، توسعه تعامل گرایی، توسعه اجتماعی، شناسایی ظرفیت های ورزش می‌باشد. ضعف در هر یک از این حوزه‌ها سبب می‌گردد تا وضعیت شیوه‌های مدیریت با خطرات جدی مواجه گردد.

همچنین  اولویت بخشیدن به توسعه ارتباطات و برنامه­ریزی برای این موضوع امری ضروری است. از این­رو ایجاد ابزاری استاندارد برای سنجش میزان توسعه ارتباطات در بدنه ورزش کشور در راستای حمایت از سیاست­ها و  برنامه­های توسعه­ای امری اجتناب نا­پذیر می­باشد. در هر سازمانی از جمله وزارت ورزش و جوانان اگر مدیران عالی سازمان از میزان توسعه یافتگی خود اطلاعی نداشته باشند ضمن این­که در مواجهه با شرایط محیطی متغیر نمی­توانند عکس­العمل مناسب را داشته باشند قطعا از طراحی برنامه­های لازم برای پیشرفت و توسعه مدیران در آینده نیز ناتوان خواهند بود و این موضوع مهم امری نیست که بتوان بسادگی از کنار آن عبور کرد. استفاده از یافته­های این تحقیق در برنامه­های آتی وزارت ورزش و جوانان در حوزه منابع انسانی می­تواند سطح عمومی و تخصصی توانایی­های مدیران را ارتقاء داده و انگیزه انجام فعالیت­های محوله با حداکثر توان را در کارکنان افزایش دهد. از این رو با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا مـستندسازی تجـارب قبلـی ارتباطات ملی و بین المللی سازمان‌های ورزشی و بیان فواید کسب شده این ارتباطات به بهبود بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان های ورزشی اقدام نمود. همچنین با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا برگزاری دوره‌های آموزشی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان های ورزشی به ارتقا دانش تخصصی  سازمان های ورزشی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  اقدام نمود. همچنین با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا با افزایش مهارت کارکنان جهت ایجاد ارتباطات ملی و بین المللی به ارتقا سطح کیفی سازمان های ورزشی در حوزه بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  اقدام نمود. بدون شک ارتقا بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان های ورزشی سبب می‌گردد تا این سازمان‌ها اشراف کاملی بر محیط پیرامون خود داشته باشند. از طرفی بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان های ورزشی سبب می‌گردد تا سازمان های ورزشی از تهدیدها و پتانسیل‌های موجود در محیط پیرامون خود برخوردار باشند و حتی این مساله زمینه ساز افزایش شناخت سازمان های ورزشی از قوت‌ها و ضعف‌های خود می‌گردد. بدین صورت بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  با پایش محیطی سازمان های ورزشی، اطلاعات کامل و جامع ای به مدیران ورزشی جهت شناخت کامل از سازمان خود می‌دهد. همچنین باید مدیران در یابند که سازمان‌های خود چه میزان از سازمان‌های همتر از خود در سطح ملی و بین المللی فاصله دارند. این مساله سبب گردیده است تا بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  به عنوان یک فعالیت مهم به فدارسیون‌های ورزشی پیشنهاد گردد. امید است نتایج تحقیق حاضر به بهبود شواهد علمی در خصوص بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  در سازمان‌های ورزشی منجر شده باشد و شروعی جهت انجام تحقیقات جامع در حوزه ورزش جهت بهره برداری سازمان‌های ورزشی از بهبود خط مشی گذاری عمومی در ورزش  گردد.