Document Type : Original Article
Authors
1 Phd student , Department of physical education, Sha.C., Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran Islamic Azad University, Shahrood, Iran
2 Department of physical education, Sha.C., Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
Abstract
This research has been conducted to identify the factors affecting the level of awareness of citizenrights. The statistical population of the research is Zanjan University students. The sample size was 327 by referring to the Morgan table. The research is a descriptive-analytic study which was performed by scrolling method and by questionnaire tool. The basis of awareness of citizenrights is the level of knowledge of individuals about civil, political, social, cultural and gender rights, which was received by 21 questions. The construct validity of the questionnaire was tested by factor analysis technique and instrument reliability in two preliminary and final examinations, which showed that the validity and reliability of the questionnaire were valid. The sampling method is a class size proportional to volume and the respondents were selected by simple random sampling. Data were analyzed by Pearson correlation, multiple regression, F test, and Kendal rankings. The data were analyzed by SPSS version 22 software. The findings of the research showed that the respondents' awareness of citizenrights in all components is more than average. Also, all independent variables of research on the use of mass media (0.291), public presence (0.33), social-economic base (2.59 F), and attitude toward citizen (0.68) have a significant relation with the level of awareness of citizenrights. . One of the best ways for people to be aware of the rights and duties of citizen the religious arena, and it is suggested that the attitude to the rights of citizens be converted into a religious view.
Keywords
کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیای و شناسایی عوامل موثر بر توسعه اماکن و فضاهای ورزشی شهرستان سمنان با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری
حسین زیاری[1]
باقر مرسل[2]
علی فهیمی نژاد[3]
سید مصطفی طیبی ثانی[4]
10.22034/ssys.2022.1601.2114
تاریخ دریافت مقاله: 25/07/1399
تاریخ پذیرش مقاله: 25/05/1401
مقدمه
در جهان کنونی، توسعة ورزش و زیرساختهای آن از جایگاه بسیار مهم و راهبردی برخوردار است. شناخت فضاهای ورزشی و شاخصهای فردی آن از اجزای ضروری و پیش نیاز فعالیتهای ورزشی و یکی از محورهای اساسی در توجیه رفتار افراد برای شرکت در فعالیتهای مختلف است. بنابراین، یکی از دلایل اهمیت زیرساختهای ورزشی و ترویج ورزش، تأثیر مثبت مشارکت ورزشی بر تندرستی، سلامت جامعه و درنتیجه هزینه های است که در مسیر سلامت و خدمات سلامتی خرج میشود؛ به همین دلیل، افزایش مشارکت ورزشی به نفع دولتها خواهد بود (پاملا[5]، 2013). بسیاری از کشورها با بهرهگیری هوشمندانه از اهرم اقتصادی و علمی خویش، برای رشد و ارتقاء این پدیده در درون مرزهای خویش کوشیدهاند. دراین راستا، دولتهای متعددی از قبیل انگلستان، اسکاتلند و هلند انجمنهای مختلفی را در ارتباط با سلامت تشکیل داده اند که اهمیت فعالیت جسمانی و نشر و توسعۀ مشارکت ورزشی را یک اصل اساسی قرار داده و زیربنای اساسی این اصل را افزایش و توسعۀ زیرساخت های ورزشی دانسته اند (پاولوسکی[6]، 2011). ﻣﺤﻴﻂ ﺷﻬﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ شکلی ﺳﺎﻣﺎن داده ﺷﻮد ﻛﻪ از فعالیتﻫﺎی ﺑﺪﻧﻲ شهروندان ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﻴﺸﺘ ﺮ کند و ﺑﻪصورتی هدفمند به برنامه ریزی ورزش بپردازﻧﺪ، اماکن و فضاهای ورزشی یکی از مهمترین و اساسی ترین کاربریها در شهرهای امروزی است که نقش مهمی در تأمین سلامت جسم و روح شهروندان دارد و تکیه گاهی امن برای جوانان به حساب می آید که با پناه آوردن به آن میتوانند به نهایت رشد و کمال مطلوب انسانی برسند. مطالعات متعددی نشان داده اند که دردسترس بودن اماکن ورزشی، با حضور مداوم در فعالیت های جسمانی مرتبط میباشد (روتر و کوزار،2019). یکی از مهمترین ملاحظات برنامه ریزی برای هر شهر مکان ورزشی است. پژوهش های موجود در موقعیت مکانی مورد اماکن ورزشی و تفریحی، بر مسائل مالی، آثار اقتصادی و منافع نامحسوس مربوط به ساخت مکان ورزشی متمرکز شدهاند. بنابراین موجودیت زیرساختهای ورزشی، اثر مثبتی بر میزان مشارکت ورزشی دارد (لیم[7]، 2011). به همین دلیل، هر نوع زیرساخت ورزشی اثر مثبتی بر مشارکت ورزشی میگذارد؛ لذا، بسیار مهم است بدانیم که چه عواملی بر مکان یابی مکان های ورزشی مهم میباشد. درک ذهنی از موجودیت امکانات ورزشی در بسیاری از موارد نسبت به موجودیت واقعی متفاوت است، اما نکته ای که اهمیت دارد این است که به شکل عینی، موجودیت واقعی اندازه گیری گردد (دانکن[8]، 2009).
برنامه ریزی برای ورزش، جدا از برنامه ریزی برای گسترش دیگر بخش های مربوط به یک جامعه نیست و از نتایج هر تصمیم، امور دیگر نیز متأثر می شود. ورزش از آنجا که با روح، اندیشه، تفکر و ذهن مردمان و نیز قوای بدنی و فیزیک افراد سر و کار دارد، بر روی دیگر بخش های یک جامعه، آثار اساسی و دائمی دارد. یکی از راههای سوق دادن مردم به ورزش، ایجاد، نگهداری و حفظ اماکن ورزشی در شهرها می باشد. امروزه تمام اقشار جامعه از پیر و جوان به ورزش روی آوردند، دیگر سن خاصی برای ورزش وجود ندارد و همه گروه های سنی مردم، خود را نیازمند به ورزش و استفاده از امکانات ورزشی می دانند(سیراد و پات،2020). هم چنین در طول پنجاه سال گذشته، جمعیت کشور حدود چهار برابر شده است که به طور طبیعی نیاز به امکانات و خدمات ورزشی را افزایش داده است(وارول و همکاران،2019). اماکن ورزشی در کشور ما از بهره وری مناسبی برخوردار نبوده و توزیع اینگونه اماکن کاملاً ناعادلانه بوده و از ضوابط خاصی پیروی نمی کند و حتی ظرفیتهای جمعیتی ورزشگاه ها در ایران، اعم از ورزشکار و تماشاچی نیز دچار نارسایی است، به طوریکه تقریباً در همه شهرها، هیچ یک از واحدهای ورزشی متناسب با تجهیزات و سرمایه خود، موفق به جذب ورزشکاران و یا تماشاچیان نشده است، لذا تأسیسات ورزشی از رونق و تراکم لازم فعالیت های ورزشی محروم و بار مالی اضافی بر دوش اقتصاد کشور می باشد(خدادادی، عبدوی و پاشایی، 1397).
مطالعات نشان داده اند که دسترسی جغرافیایی به اماکن ورزشی به عنوان یک عامل کمک کننده در مشارکت ورزشی و تاثیر بالقوه آن بر فعالیت های جسمانی است(استردت،2018)، همچنین پژوهش پیرسون و ویل(2012) نشان داده که نزدیکی به اماکن ورزشی و یا میزان تامین امکانات ورزشی در مناطق مختلف شهر می تواند بر میزان فعالیت های فیزیکی تاثیر بگذارد، از طرفی سن، جنسیت، فرهنگ، قومیت، دسترسی به حمل و نقل و شرایط اجتماعی و اقتصادی نقشی مهم در تاثیر گذاری بر سطوح موثر فعالیت های فیزیکی در جوامع ایفا می کند. براون و همکاران(2020) در پؤوهش خود به این نتایج دست یافتند که هر چه اماکن و فضاهای ورزشی از استاندارد های بیشتری برخوردار باشند، میزان مشارکت ورزشی افراد نیز بیشتر خواهد شد. فروغی پور، صابونچی و تیپ(1390) در پژوهش خود به این نتایج دست یافتند که عواملی از قبیل تجهیزات و امکانات ورزشی(کالبدی)، مدیریت، برنامه ریزی، کنترل و نظارت، تعمیر و نگهداری و مالیاز اهمیت فراوانی برخوردار است. فلیگور و همکاران(2013) در مطالعه ای با عنوان تعهد اخلاقی حفظ میراث از طریق امکانات ورزشی و تفریحی بیان نمودن که جوامع و تشکل های اجتماعی ممکن است با توجه به ارزش هایی که امکان ورزشی و دارند، یک تعهد اخلاقی برای حفظ میراث ماندگار آن جامعه داشته باشند. حفظ این میراث می تواند در قالب اطمینان از بقای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و سوابق آن تعریف و به عنوان یک فعالیت مدیریتی مدنظر قرار گیرد. فورچ و همکاران(2019) بیان می دارند که بین زیبایی شناختی و گرایش افراد به فعالیت های بدنی و حفظ و نگهداری و وفاداری به امکان ورزشی ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. کللند و همکاران(2019) به این نتایج دست یافته اند که بین میزان فعالیت های بدنی افراد و زیبایی شناختی محیط های ورزشی رابطه معناداری وجود دارد و افرادی وفاداری بیشتری به مجموعه های ورزشی دارند. بیسکا و همکاران(2018) طی پژوهشی به این نتیجه دست یافته اند که به ترتیب طراحی(زیبایی) اماکن، کارکنان، نهگداری اماکن و در دسترس بودن آنها از اولویت بالایی برای ورزشکاران دارد. روپنگ[9] و همکاران (2019) در پژوهشی به بررسی زیر ساختهای ورزشی بر میزان فعالیت بدنی در کودکان و نوجوانان چین پرداختند. نتایج نشان داد تأسیسات ورزشی و افزایش دسترسی به امکانات ورزشی موجب افزایش فعالیت بدنی در افراد داشته در واقع دسترسی آسان به محیط ورزش بر اجرای فعالیت بدنی مؤثر است. جیمز بال و همکاران(2018) با مطالعه شایستگی های مدیران، مدیریت اماکن و تجهیزات ورزی و شیوه های مدیریت و برنامه ریزی را جزوه مهم ترین شایستگی ها در توسعه اماکن ورزشی ذکر می کنند. باید توجه داشت که توسعه و بهبود اماکن و فضاهای ورزشی به دقت فراوان نیاز دارد. با استفاده از روش کیفی و مدل یابی معادلات ساختاری میتوان به این مهم دست یافت.
فضاهای ورزشی، یکی از مهمترین مراکز خدماتی در سطح شهر محسوب میگردند، که سطح درخور توجهی از فضاهای شهری را به خود اختصاص داده است، بنابراین، توجه به این نکته که فضاهای ورزشی باید به نحو شایسته ای در سطح شهرها حفظ و نگهداری شوند، ضروری به نظر می رسد. از آنجا که این محیط ها به عنوان مراکزی هستند که مستقیماً با مردم در ارتباط اند، به منظور رشد و بقا نیازمند شناسایی و تقویت عوامل موثر در جذب مشتری هستند، بررسی و شناخت عوامل موثر بر توسعه چنین مکان هایی امری مهم در مدیریت ورزشی محسوب می شود، همچنین توسعه فضاهای ورزشی در شهر و مناطق مختلف آن اثر مستقیمی بر الگوی مطلوب و عملکرد شهر داشته است، از سوی دیگر توسعه اماکن و امکانات ورزشی، قدرت انتخاب فضاهای ورزشی را افزایش خواهد داد و این به نوبه خود سبب افزایش مطلوبیت زندگی در شهر می شود. بررسی های نشان می دهد که اگر افراد دسترسی مناسب و راحت به مکان های ورزشی داشته باشند، تمایل بیشتر به انجام فعالیت های ورزشی نشان خواهند داد. از این رو اگر انتظارات و علاقه انسان ها به این اماکن مورد توجه قرار نگیرد، مشتری این مکان ها و فضا ها کمتر خواهد شد. ورزش درشهرستان سمنان به رغم توانمندی ها و استعدادهای نونهالان، نوجوانان و جوانان مورد کم لطفیهای فراوان قرار گرفته و نبود سرانه ورزشی کافی، امکانات، تجهیزات و سالن های ورزشی استاندارد ورزشکاران این شهرستان را رنج می دهد .از اینرو محقق در صدد است تا بابکارگیری روش کیفی و رویکرد معادلات ساختاری، عوامل موثر بر حفظ و نگهداری فضاهای ورزشی شهرستان سمنان را شناسایی کند و برای بهتر شدن ورزش شهرستان راهکارهایی مدیریتی ارائه نماید.
روش شناسی پژوهش
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی - پیمایشی می باشد. روش پژوهش حاضر آمیخته از نوع کیفی و کمی بود. جامعة آماری پژوهش شامل صاحبنظران کلیدی و اساتید مدیریت ورزشی بود، روش نمونه گیری و حجم نمونه در بخش کیفی به صورت هدف مند و گلوله برفی(26نفر) و در بخش کمی با استفاده از قانون سرانگشتی(5 تا 20 برابر متغیرهای مشاهده پذیر) تعداد 300 نفر به صورت نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و به پرسشنامه پژوهش پاسخ دادند. ابزار گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر شامل مصاحبههای نیمه ساختاریافته و پرسشنامة محقق ساخته بود. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون های کلوموگروف – اسمیرنوف، برای بررسی توزیع نرمال بودن داده ها و معادلات ساختاری برای تحلیل استفاده شد. گردآوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. ابزار مورد استفاده در بخش کمی، مقیاس محقق ساخته بر اساس مصاحبه نیمه ساختار یافته صاحبنظران (12 نفر) بخش کیفی بود. برای بررسی روایی صوری از نظر ده تن از اساتید مدیریت ورزشی بهره گرفته شد و برای روایی محتوایی سؤال های پرسش نامه از مدل لاشه استفاده شد(81/0= cvr ) و روایی محتوایی تأیید شد. همچنین روایی همگرا، پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون کلوموگروف - اسمیرنوف برای بررسی توزیع نرمال داده ها و معادلات ساختاری روش تحلیل عاملی مرتبه اول دو عاملی استفاده شد.
یافتههای پژوهش
یافتههای توصیفی مربوط به نمونه های آماری پژوهش نشان میدهد که در فضای ورزشی خصوصی 52 فضای سرپوشیده و 16 فضای روباز در شهرستان موجود است. همچنین فضاهای ورزشی مشترک بین خانم ها و آقایان بیشترین میزان را در شهرستان دارد. بیشترین کاربری ورزش در فضای روباز اماکن خصوصی فوتبال میباشد. نوع کاربری در زمین های ورزشی فضاهای خصوصی بدنسازی و تناسب اندام است. بیشترین میزان فضای ورزشی در اماکن دولتی 35 فضای سرپوشیده و 12 فضای روباز است. بیشترین کاربری در فضاهای ورزشی روباز بخش دولتی فوتبال است. بیشترین کاربری فضاهای ورزشی سرپوشیده در بخش اماکن دولتی سالن های سقف بلند (چند منظوره ) است. همچنین در مجموع زیرساختهای ورزش شهرستان سمنان 87 فضای سرپوشیده و 28 فضای روباز است و پراکنش فضاهای ورزشی شهرستان سمنان نشان میدهد که از پراکنش مناسبی برخوردار نمی باشد. جهت بررسی ادعای مطرح شده در مورد توزیع دادههای مؤلفهها از آزمون کلموگروف – اسمیرنوف (KS) استفاده شد.
جدول 1. نتایج آزمون کلوموگروف – اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن داده های پژوهش
|
متغیرها |
اداره شهرستان |
مسئولین هیئت های ورزشی شهرستان |
|
|
تعداد نمونه |
320 |
319 |
|
|
میانگین |
پارامترهای توزیع نرمال |
3938/6 |
6991/9 |
|
انحراف معیار |
08922/2 |
14205/2 |
|
|
آمار آزمون اسمیرنوف کلموگروف |
464/2 |
481/2 |
|
|
سطح به دست آمده از آزمون |
0742/0 |
056/0 |
|
با توجه به نتایج جدول1 از آزمون کلوموگروف - اسمیرنوف چنین نتیجه حاصل میشود که چون مقادیر سطح معنادار بزرگتر میباشد؛ بنابراین تمامی داده ها دارای توزیع نرمال میباشند. لذا؛ یکی از مفروضهای مدل معادله ساختاری برقرار است و توزیع داده ها نرمال است.
شکل 1. ضرایب استاندارد عوامل شناسایی شده توسعه اماکن و فضاهای ورزشی شهرستان سمنان
ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺮرﺳﯽ ﻓﺮﺿﯿﺎت پژوهش در شکل 1 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه است .4 شاخص ﺑﺮازش ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺮای ﻣﺪل آزﻣﻮن ﺷﺪه ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﯿـﺐ ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ AGFI و،NFI ،GFI ،CFI (94/0، 97/0، 99/0، 99/0 ) از ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و ریشه میانگین خطای تقریب ( 032/0RMSEA=)در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽاست و اﯾﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪها ﻧﮑﻮﯾﯽ ﺑﺮازش را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫند. داده ﻫﺎی اﯾـﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ ﺑـﺎ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻋﺎﻣﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﺪل ﺑﺮازش ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ دارد. همچنین در حالت تخمین استاندارد بارهای عاملی ارائه شده است، هر چه بار عاملی بزرگتر و به عدد یک نزدیکتر باشد، یعنی متغیر مشاهده شده (سؤال) بهتر میتواند متغیر مکنون یا پنهان را تبیین نماید. اگر بار عاملی کمتر از ۳/۰ باشد رابطة ضعیف در نظر گرفته شده و از آن صرف نظر می شود. بار عاملی بین ۳/۰ و ۶/۰ قابل قبول و اگر بیشتر از ۶/۰ باشد خیلی مطلوب است. که مطابق شکل کلیه بارهای عاملی بین 6/0 تا 1 است به غیر از آخرین بار عاملی که 4/0 در حد خوب می باشد.
از طرفی شکل معنا داری ( ( T- VALUEمدل را با توجه به شاخص ضریب مسیر که باید بیشتر از 96/1 باشد تا متغیرها معنادار باشند تفسیر میکند. بنابراین کلیة متغیرهای مدل مطابق شکل معنادار است و فاکتور تبلیغات و آگاه سازی عمومی بالاترین معناداری و فاکتور حمایت از پیشکسوتان پایینترین معناداری را درمدل تأیید شده دارد ( شکل 2)
شکل2 . ضرایب معناداری عوامل شناسایی شده توسعه اماکن و فضاهای ورزشی شهرستان سمنان
جدول 2. شاخص های برآورد های مدل معادلات ساختاری
|
شاخص های برازش |
معنی شاخص |
حد مجاز |
برآوردهای مدل |
نتیجه |
|
X2 |
خی دو |
p>05/0 |
000/0 |
قابل قبول |
|
df/ X2 |
خی دو به درجه آزادی |
کمتر از 3 |
36/1=103÷141 |
قابل قبول |
|
RMSEA |
ریشه میانگین خطای تقریب |
کمتر از 08/0 |
032/0 |
قابل قبول |
|
SRMR |
ریشه دوم میانگین مجذورات |
مقادیر نزدیک به صفر |
037/0 |
قابل قبول |
|
GFI |
نیکویی برازش |
بالای 9/0 |
95/0 |
قابل قبول |
|
AGFI |
برازش تعدیل یافته |
بالای 9/0 |
94/0 |
قابل قبول |
|
CFI |
برازش تطبیقی |
بالای 9/0 |
99/0 |
قابل قبول |
|
NFI |
برازندگی نرم شده |
بالای 9/0 |
97/0 |
قابل قبول |
|
NNFI |
برازندگی نرم نشده |
بالای 9/0 |
99/0 |
قابل قبول |
|
Factor load |
بار عاملی |
مقادیر نزدیک به یک |
بالاتر از 6/0 تا 1 |
خوب |
|
T-VALUE |
حالت معنی داری |
بزرگتر از 96/1 |
بزرگتر از96/1 |
معنی دار |
جدول 2 نتایج شاخص مدل را نشان میدهد که کلیة شاخصها در مدل طراحی شده در حد مطلوب میباشد.
جدول 3. توصیف سنجه ها و بارهای عاملی و ضرایب عوامل شناسایی شده توسعه اماکن و فضاهای ورزشی
|
ردیف |
سنجهها |
بار عاملی |
ضریب معنی داری |
وضعیت |
تقسیم بندی سنجه ها |
|
|
1S |
حمایت اداره ورزش استان از بهره گیری مناسب از اماکن ورزشی شهرستان و هیاتهای ورزشی شهرستان |
69/0 |
71/14 |
قابل قبول |
عملکرد اداره ورزش شهرستان |
|
|
2 S |
حمایت مدیران سایر سازمانها و ادارات از بهره گیری مناسب از اماکن و فعالیتهای ورزشی شهرستان |
66/0 |
70/13 |
قابل قبول |
|
|
|
3 S |
میزان علاقه و انگیزه شهروندان نسبت به همکاری با هیاتهای ورزشی شهرستان |
71/0 |
15/15 |
قابل قبول |
|
|
|
4 S |
میزان اختصاص بودجه کافی برای مدیریت اماکن ورزشی شهرستان |
68/0 |
34/14 |
قابل قبول |
|
|
|
5 S |
میزان تبلیغات و آگاهسازی عمومی در مشارکت مردمی برای حضور در اماکن ورزش شهرستان |
72/0 |
40/15 |
قابل قبول |
|
|
|
6 S |
میزان حمایت اداره ورزش شهر و یا هیاتهای ورزشی برای تسهیل استفاده قهرمانان و مدالآوران ورزش شهرستان از اماکن ورزشی |
70/0 |
80/14 |
قابل قبول |
|
|
|
7 S |
میزان حمایت اداره ورزش شهر و یا هیاتهای ورزشی برای تسهیل حضور پیشکسوتان در اماکن ورزشی شهرستان |
70/0 |
80/14 |
قابل قبول |
|
|
|
8 S |
میزان نظارت و بازرسی اماکن و فضاهای ورزشی در شهرستان |
59/0 |
97/11 |
قابل قبول |
|
|
|
9 S |
نظارت و بازرسی اماکن و فضاهای ورزشی به منظور اجتناب از تخلفات، استاندارد بودن آموزش، ایمنی وسایل و تجهیزات، بهداشتی بودن محیط و ... |
60/0 |
58/11 |
قابل قبول |
|
|
|
10 S |
تخصیص مناسب بودجه برای بروز رسانی تجهیزات و امکانات اماکن ورزشی |
59/0 |
36/11 |
قابل قبول |
عملکرد هیئت های ورزشی شهرستان |
|
|
11 S |
نظارت بر برنامههای آموزشی از سوی مربیان و داوران در اماکن ورزشی شهرستان |
67/0 |
30/14 |
قابل قبول |
|
|
|
12 S |
تلاش در راستای ورزش پایه و همگانی در اماکن ورزشی شهرستان |
60/0 |
58/11 |
قابل قبول |
|
|
|
13 S |
تلاش در راستای ارتقای سطح ورزش قهرمانی و حرفهای در اماکن ورزشی شهرستان |
59/0 |
36/11 |
قابل قبول |
|
|
|
14 S |
فراهم نمودن زمینه مشارکت برای اقشار مختلف جامعه (از لحاظ سطح درآمد – جنسیت – و ...)در اماکن ورزشی شهرستان |
67/0 |
30/14 |
قابل قبول |
|
|
|
15 S |
ساخت و تجهیز و نوسازی اماکن و فضاهای ورزشی در شهرستان |
64/0 |
65/12 |
قابل قبول |
|
|
|
16 S |
تسهیل حضور مربیان،داوران و پیشکسوتان در اماکن ورزشی شهرستان |
45/0 |
31/8 |
قابل قبول |
|
|
نتایج جدول 3 نشان می دهد که مهمترین عامل مربوط به اداره ورزش و جوانان شهرستان در بحث میزان تبلیغات و آگاهسازی عمومی در مشارکت مردمی برای حضور مردم در اماکن ورزش شهرستان با بار عاملی 72/0 و ضریب معنی داری 40/15 می باشد و ضعیفترین عامل مربوط به اداره ورزش و جوانان شهرستان در بحث نظارت و بازرسی اماکن و فضاهای ورزشی در شهرستان با بار عاملی 59/0 و ضریب معنی داری 97/11 است. همچنین بالاترین شاخص مربوط به هیئت های ورزشی شهرستان در دو مبحث نظارت بر برنامههای آموزشی ارائه شده از سوی مربیان در اماکن ورزشی شهرستان و فراهم کردن زمینه مشارکت برای اقشار مختلف جامعه برای حضور در اماکن و فعالیتهای ورزشی شهرستان با بار عاملی 67/0 و ضریب معنی داری 30/14 می باشد در حالی که کمترین عامل در بحث هیئت های ورزشی به تسهیل استفاده مربیان، داوران و پیشکسوتان از اماکن ورزشی شهرستان با بار عاملی 45/0 و ضریب معنی داری 31/8 می باشد و در مجموع در شهرستان سمنان کمترین ضریب مربوط به تسهیل حضور مربیان، داوران و پیشکسوتان در اماکن ورزشی شهرستان می باشد.
بحث و نتیجهگیری
اینکه ورزش به خاطر حرفهای و تجاری شدن دارای تأثیرات اقتصادی و اجتماعی زیادی در سطح بینالمللی بوده بر کسی پوشیده نیست و ظهور اقتصاد مدرن انسانی در قالب یک اقتصاد جدید صنعتی در آن مشهود است. چنانچه به ورزش از نگاه صنعتی و بازرگانی نگریسته شود و صرفاً به رویدادهای ورزشی و کسب مدال در میدانهای بینالمللی توجه نشود و نگاه مثبت به ارتباط صنعت با ورزش در جامعه وجود داشته باشد، مقوله ورزش باعث رشد روزافزون تولیدات و صادرات شده و سهم مهمی را در تولید ناخالص ملی به دنبال خواهد داشت. علاوه بر آن از خروج مبلغ گزافی ارز برای ورود کالاهای ورزشی جلوگیری به عمل خواهد آورد؛ بنابراین توجه به توسعه ارتباطات در این صنعت یک سرمایهگذاری درازمدت است که اثر آن در رشد و توسعه ورزش هر جامعه وابسته به نوع زیرساختی که ایجاد می شود متفاوت خواهد بود. ولی سرمایهگذاری جمعی، در زمینة ورزش و رویدادهای ورزشی دارای اهداف و زمینههای اجتماعی اقتصادی وسیعتری است. ساکنان یک اجتماع به شیوههای مستقیم مانند کارمندان و یا کارکنان دولتی و یا با شیوه غیرمستقیم مانند بازاریان یا مصرفکنندگان کالاهای تجاری... به دولت مالیات پرداخت میکنند، دولتها بخشی از این مالیاتها را در جهت گسترش فعالیتهای تفریحی و خدماتی در اجتماع یا شهرهای مورد نظر برای برگزاری مسابقات یا رویدادهای ورزشی هزینه میکنند و با هزینه این مالیاتها و فراهم آمدن امکانات لازم امکان جذب بیشتر بازدیدکنندگان و گردشگران داخلی به خصوص خارجی را فراهم میآورند، با ورود گردشگران بر میزان مصرف، در بخشهای مختلف اقتصادی افزوده شده و در نتیجه سبب رونق بخشهای اقتصادی میگردد (اسدی، 1396). و این موضوع بیانگر اهمیت ارتباط متقابل صنعت و ورزش و تبعات اقتصادی آن در جامعه می باشد.
یافتههای پژوهش نشان دادند که پراکنش فضاهای ورزشی در نواحی مرکزی شهرستان بیشتر است در حالی که در سایر مناطق خصوصاً قسمت جنوبی شهر مکانهای ورزشی کمتر به چشم میخورد. این یافته با یافتههای چندین پژوهش که نشان دادهاند که موجودیت زیرساختهای ورزشی (سالنهای ورزشی چندمنظوره، استخرها و زمینهای چمن)، اثر مثبتی بر میزان مشارکت ورزشی دارد، هرچه امکانات ورزشی در نزدیکی منازل افراد دردسترس باشد آنها بهتر در فعالیت های ورزشی شرکت میکنند همخوان است (روپنگ،2019؛ . جیمز بال و همکاران، 2018؛ فروغی پور، صابونچی و تیپ1390). درک ذهنی از موجودیت امکانات ورزشی در بسیاری از موارد نسبت به موجودیت واقعی متفاوت است، اما نکتهای که اهمیت دارد این است که به شکل عینی، موجودیت واقعی اندازهگیری گردد. رعایت استانداردهای مربوط به زیرساختهای ورزشی و نیز همجوار بودن آنها با محل مسکونی افراد، مشارکت ورزشی آنها بیشتر میشود. پاملا و همکاران (2013) در پژوهش خود اظهار نمودند افرادی که در شهرهایی با امکانات ورزشی بالا و دسترسی آسان به آن زندگی میکنند، مشارکت بیشتری در فعالیتهای بدنی و نیز رضایت بالایی از زندگی دارند. همچنین، رامشو ( 2017) در پژوهش خود به بررسی تأثیرات محیط فیزیکی بر میزان فعالیت بدنی پرداختند و به این نتیجه رسیدند که محیط فیزیکی به طور بالقوه میتواند فعالیت بدنی افراد را تحت تأثیر قرار دهد و سبب افزایش گرایش مردم به فعالیت بدنی شود. دیگر پژوهش انجام گرفته درزمینۀ سطح کلان (زیرساخت های ورزشی) معیارهای مکانهای ورزشی، توروی و همکاران (2018) به این نتیجه دست یافتند که مشارکت ورزشی با دردسترس بودن امکانات ورزشی و پارکها وابستگی بالایی دارد و بیشترین میزان مشارکت نوجوانان در اوقات فراغت ورزشی را زمانی دانستند که اماکن و تأسیسات ورزشی دردسترس باشد. بنا بر نظر محققین قبلی رعایت معیارهای همجواری، مکانیابی و جذابیت محیط میتواند رفتار سلامت افراد را تحت تأثیر قرار دهد. بین گرایش افراد به فعالیتهای ورزشی در زمان اوقات فراغت و متغیرهای همجواری و زیبایی شناختی رابطۀ مثبتی وجود دارد. همچنین، سنجش تأثیر متغیرهای سطح کلان زیرساختهای ورزشی بر مشارکت ورزشی، به ارتباط بین بین جذابیت مسیر و گرایش افراد به فعالیت بدنی (مانند پیاده روی)، رابطۀ مثبتی وجود دارد. نبود اماکن ورزشی مناسب، پرهزینه بودن ورزش، نبود تشویق خانواده و وقت گیربودن مشارکت در فعالیتهای حرکتی و ورزشی، سایر موانع مشارکتی افراد در فعالیتهای حرکتی میباشند.
از دیگر نتایج پژوهش نبود نظارت کافی به فضاهای ورزشی است، این نتایج با نتایج پژوهش فروغی پور، صابونچی و تیپ(1390) هم خوانی دارد. بدیهی است که تأمین سلامت جسمی و روانی مردم و افزایش نشاط عموم به عنوان یکی از برنامههای دولت و به تبع آن وزارت ورزش و جوانان محسوب می شود، امری که با توسعه ورزش همگانی میسر میشود و در این راه لازم است فضاهای ورزش کشور از نقطه نظر سلامت شرایط مطلوبی داشته باشد تا خانواده ها با آرامش خاطر فرزندان خود را به باشگاههای ورزشی گسیل دارند. طبیعی است بسط بدنه ورزش همگانی توسعة بدنه ورزش قهرمانی را به همراه دارد اینجاست که مقولة سلامت اماکن ورزشی اهمیت دو چندانی می یابد. اداره ورزش و جوانان در هر شهرستان جهت سالم سازی اماکن ورزشی به کنترل آنها می پردازد که از مهمترین آنها میتوان به آموزشهای تخصصی در بحث مکملها، مبارزه با مواد مخدر، مسائل تغذیه ای، کمک های اولیه، افزایش آمار ورزشکاران سازمان یافته، ارتباط مناسب با رسانه ها در جهت بالابردن اطلاعات مربیان و باشگاه داران و ارتباط نزدیک با خانواده ها، اشاره کرد .تکمیل کامل فرم های بازرسی و امضاء مدیر باشگاه ها در آن، ثبت نقاط قوت و ضعف در باشگاهها در فرم های بازرسی، بررسی و آنالیز فرم های بازرسی و ارسال سه ماهه فرم های بازرسی به مرکز استان از مهمترین وظایف بازرسان ستاد نظارت بر امکان ورزشی است .
یافتههای پژوهش همچنین نشان دادند که پیشکسوتان مربیگری و داوری زیاد حمایت نمیشوند. طبیعتاً تجلیل از قهرمانان و پیشکسوتان ورزشی که سالها عمر و زندگی خود را در راه ورزش گذاشتند تا موفقیت ورزشی کسب کنند، می تواند تبعات مثبت فراوانی داشته باشد. این اقدام نه تنها باعث دلگرمی و شادابی پیشکسوتان میشود بلکه باعث خواهد شد جوانانی که تازه وارد ورزش شده اند با روحیه و انگیزه مضاعفی به تمرین و تلاش بپردازند. هر چه پیشکسوتان ورزش ما مورد حمایت و توجه قرار گیرند، جوانان بیشتری هم در رشته های ورزشی این بزرگان ترغیب میشوند. اگر هم این نسل قدیمی به فراموشی سپرده شوند، جوانان هم رغبتی برای حضور مداوم و مستمر در ورزش نخواهند داشت .با توجه به اینکه بسیاری از ورزشکاران و قهرمانان قدیمی با مشکلات مختلف مالی مواجه هستند و بهتر است این مسئله مورد توجه متولیان ورزش قرار گیرد. البته وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک تا حد توان در این خصوص تلاش میکنند اما شایسته است هیئتهای مربوطه نیز به نحوی از این پیشکسوتان حمایت کنند. نتایج نشان میدهد که با افزایش و بهبود دسترسی افراد به اماکن ورزشی، مشارکت آنها نیز افزایش پیدا میکند؛ بنابراین، افراد درصورتی به انجام فعالیتهای فیزیکی تمایل بیشتری نشان میدهند که دسترسی مناسب و راحتتری به مکانهای ورزشی داشته باشند. دسترسی یا همان مناسبسازی، از الزامات مهم و کلیدی در ساخت وساز اماکن و مجموعه های ورزشی است که موجب استفادة حداکثری و افزایش بهره وری و کاربری بیشتر برای تمامی اقشار و افراد با تواناییهای جسمی و جنسیتهای متفاوت میشود. ساخت مسیرهایی با دسترسی مناسب و طراحی سیستمهای جدید شهری باعث حضور بیشتر افراد در مکانهای ورزشی خواهد شد. وجود اماکنی با قابلیت دسترسی بالا و دارای تجهیزات تردد افراد معلول، موجب کمک به بهبود شرایط جسمی و روانی و نیز افزایش میزان مشارکت ورزشی در فعالیتهای حرکتی میشود. افرادی که دسترسی بهتری به انواع متنوعی از امکانات طبیعی و مصنوعی دارند، بیشتر از افرادی که دسترسی محدودتری به امکانات دارند، تمایل به ورزش روزانه را نشان میدهند. به طورکلی، میتوان گفت هرچه امکانات و زیرساختهای ورزشی بیشتر و مناسبتر باشد و با استانداردهای بهتری در اختیار شهروندان قرار گیرد، میزان مشارکت ورزشی آنها افزایش پیدا خواهد کرد؛ هنگامیکه اماکن ورزشی با توجه به مکانیابی مناسب احداث گردند، شهروندان آسانتر میتوانند به این مکانها دسترسی پیدا کنند؛ بنابراین، در سطح کلان با افزایش سرانۀ فضاهای ورزشی، توزیع عادلانه و متوازن اماکن و رعایت استانداردهای طراحی و ساخت وساز مکانهای ورزشی، مشارکت ورزشی افراد بیشتر خواهد شد. بر اساس یافته های پژوهش پیشنهاد میگردد:
مدیران ورزش با توجه به سطح پایین سرانه ورزشی شهرستان نسبت به سایر شهرستانهای استان، کشور و همچنین استانداردهای جهانی نسبت به ایجاد اماکن ورزشی جدید اقدام نمایند. همچنین با توجه به شرایط اقلیمی خاص شهرستان سمنان (تعداد روزهای آفتابی، تعداد روزهای سرد، بارندگی و...) همچنین علاقمندی مردم شهرستان (تعداد بیمهشدگان ورزشی) ایجاد اماکن ورزشی جدید سرپوشیده را در دستور کار قرار دهند.
پیشنهاد می شود با توجه به تهیه بانک اطلاعاتی از وضعیت اماکن ورزشی سطح شهرستان و وضعیت نامناسب پراکنش اینگونه اماکن در جنوب و شرق شهرستان و همینطور شرایط خاص اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مردم ساکن این مناطق، ایجاد اماکن و پروژههای عمرانی جدید به این نقاط سوق یابد. همچنین اماکن ورزشی به صورت ماهانه از لحاظ بهداشتی ، ایمنی و امنیتی کنترل گردد.
پیشنهاد می شود تا سیاستگذاریهای لازم (نظیر تشکیل تیمهای نظارتی با حضور داوطلبان و با هدایت اداره ورزش و جوانان) در خصوص انجام نظارت بیشتر بر نحوه بکارگیری اماکن ورزشی و همچنین استانداردسازی اماکن توسط بخش دولتی انجام شود.
پیشنهاد میگردد تا با تشکیل کمیته پیشکسوتان در هیاتهای ورزشی و ایجاد تعامل با ادارات ورزش و جوانان، بهرهبرداران اماکن و مدیران ورزشی بستههای تشویقی جهت تسهیل و حضور بیشتر پیشکسوتان در اماکن ورزشی فراهم گردد.
منابع
- خدادای، محمدرسول؛ عبدوی، فاطمه و پاشایی، سجاد. (۱۳۹۷). «مدلسازی ساختاری در تبیین مولفههای توسعه پایدار اماکن ورزشی بر محیط شهری». پژوهشهای کاربردی در مدیریت ورزشی، ۷(۳)، ۱۲۵-۱۳۳.
- فروغیپور، حمید؛ صابونچی، رضا و تیپ، هادی. (۱۳۹۰). «عوامل مؤثر بر افزایش بهرهوری اماکن، تأسیسات و تجهیزات ورزشی». آموزش تربیت بدنی، ۱۱(۳)، ۱۵-۲۰.
- Ball, J“. (2018). Leadership competencies of university recreational directors in Wisconsin.” Sport Management, 32(1), 3-10.
- Biscaia, R., Correia, A., Rosado, A., Maroco, J., & Ross, S“. (2018). The effects of emotions on football spectators' satisfaction and behavioral intentions.” European Sport Management Quarterly, 12(3), 227-242.
- Brown, G., Schebella, M. F., & Weber, D“. (2016). Using participatory GIS to measure physical activity and urban park benefits.” Landscape and Urban Planning, 121, 34-44.
- Cleland, V., Ball, K., Hume, C., Timperio, A., King, A. C., & Crawford, D. (2019). “Individual, social and environmental correlates of physical activity among women living in socioeconomically disadvantaged neighborhoods.” Journal of Social Science & Medicine, 70, 2011-2018.
- Deforche, B., Barnett, A., Barnett, D., Van Cauwenberg, J., Nathan, A., & Cerin, E. (2019). “Physical environments that promote physical activity among older people.” In The Palgrave Handbook of Ageing and Physical Activity Promotion ( 447-466).
- Duncan, M., Mummery, W., Steele, K., Caperchione, C., & Schofield, G..(2009) “Geographic location, physical activity and perceptions of the environment in Queensland adults.” Journal of Health & Place, 15(1), 204–209.
- Lim, S., Warner, Y., Dixon, S., Berg, M., & Kim, B. (2011). “Sport participation across national contexts: A multilevel investigation of individual and systemic influences on adult sport participation.” Journal of European Sport Management Quarterly, 11(3), 197–224.
- Pamela, W., Kirstin, H., & Christoph, B. “ . (2012) Micro and macro level determinants of sport participation.” Journal of Sport, Business and Management, 2(1), 51–68.
- Pamela, W., Kirstin, H., & Christoph, (2013). “Analyzing the impact of sport infrastructure on sport participation using geo-coded data, evidence from multi-level models neighbourhoods.” Journal of Sport Management Review, 16(1), 54–57.
- Pawlowski, T., Downward, P., & Rasciute, S (2011).. “Subjective well-being in European countries on the age-specific impact of physical activity.” Journal of European Review of Ageing and Physical Activity, 8(1), 93-102.
- Persson, A., & While, A“. (2012). Physical activity among older people and related factors.” Health Education Journal, 71(2), 144-153.
- Pfleegor, A. G., Seifried, C. S., & Soebbing, B. P“. (2013). The moral obligation to preserve heritage through sport and recreation facilities.” Sport Management Review, 16, 378–387.
- Piryonesi, S. M“. (2019). The application of data analytics to asset management: Deterioration and climate change adaptation in Ontario roads) .” Doctoral dissertation(.
- Rotar, L. J., & Kozar, M“. (2017). The use of the Kano model to enhance customer satisfaction.” Organizacja, 50(4), 339-351.
- Ruopeng Ana, J. Shen b, Q. Yang c, & Yang a“. (2019). Impact of built environment on physical activity and obesity among children and adolescents in China: A narrative systematic review .”Journal of Sport and Health Science, 8, 153–169. www.jshs.org.cn .
- Ruseski, J., Humphreys, B., Hallmann, K., & Breuer, C“. (2011). Family structure, time constraints, and sport participation .” Journal of European Review of Ageing and Physical Activity, 8(2), 57-66.
- Sirard, J., & Pate, R. “. (2020). Physical activity assessment in children and adolescents.” Sports Medicine, 31, 439–454.
- Sterdt, E., Liersch, S., & Walter, U“. (2018). Correlates of physical activity of children and adolescents: A systematic review of reviews.” Health Education Journal, 73(1), 72-89.
- Varol, C., Ercoskun, O., & Gurer, Y“. (2019). Local participatory mechanisms and collective actions for sustainable urban development in Turkey.” (Habitat International. (Article in Press.
)