Document Type : Original Article
Authors
1 1. PhD student, Entrepreneurship Department, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 Assistant Professor, Department of Public Administration, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
3 Professor, Department of Management, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
Abstract
Considering that, one of the main concerns of Science and Technology Park of Islamic Azad University is providing capital, especially for new and growing companies, and how to enter and cooperate with venture capital companies at different stages in the entrepreneurial ecosystem. Bash, the main goal of the current research is to design a venture capital model in the entrepreneurial ecosystem of the science and technology park of the Islamic Azad University. The statistical population of this research are academic experts and managers of Science and Technology Park of Islamic Azad University, and purposeful or judgmental sampling was used for sampling in different stages. The data collection tools included exploratory studies, interviews and questionnaires. Thematic analysis and quantitative method of inference system were used to answer the research questions. In the analysis of the theme, three open, central and selective codings were used using Maxqda software, and to answer the last question and test the model, a fuzzy inference system was used with the help of Matlab software with 40 fuzzy rules and 5 input variables and one output variable. The results of this research can lead to the support of young entrepreneurs and the development of start-up companies in science and technology parks.
Keywords
طراحی مدل سرمایه گذاری خطرپذیر در حمایت از کارآفرینان جوان در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی
سپیده نیساری تبریزی[1]
حامد رحمانی[2]
مرتضی موسی خانی[3]
10.22034/ssys.2022.2492.2804
تاریخ دریافت مقاله: 09/06/1401
تاریخ پذیرش مقاله: 05/09/1401
مقدمه
در دهه اخیر، شرکتهای سرمایهگذار خطرپذیر (VC)، شرکتهای سرمایهگذار خطرپذیر شرکتی (CVC) و نیز استارتآپهای مرتبط با آنها، پیشرفت قابلملاحظهای داشتهاند (باتیستی[4] و همکاران،2022) برخی شرکتها برای سرعت بخشیدن به توسعه بخشهای تکنولوژیکی جدید، از سیاستهایی بهره میبرند که به ایجاد شرکتهای استارت آپ جدید و نوآوریهای کارآفرینانه منجر میشود (جون و مائولا[5]، 2022). برندهای کارآفرین، ازجمله نوآوریهای کارآفرینانهای است که در مهرومومهای اخیر موردتوجه قرارگرفته است (هیگمن و همکاران، 2021) و امروزه قوی سازی پرتفوی، بهواسطه برندهایی با ویژگی ساختارشکنانه، منبع مهم مزیت رقابتی برای شرکتهای بزرگ محسوب میشود (روسی[6] و همکاران، 2022). بااینوجود، برندهای قدرتمند بهراحتی ساخته نمیشوند و توسعه و نگهداریشان پرهزینه و پیچیده است (هلمن و تیلی[7]، 2015؛ آنوخین[8]، 2016؛ لپرشه و لو[9]، 2013). علاوه بر این، عدم تمایل در یکپارچگی فرهنگ و روح برند در بسیاری از خریدهای صورت گرفته، با شرکت مادر نیز ساختارهای مدیریت برند بروکراتیک میتواند بعد از مدت کوتاهی به رها شدن برند منجر شود (بوگل[10] و همکاران، 2022). سرمایهی خطرپذیر، سرمایهای اسـت که بـه همـراه کمکهای مدیریتی، در اختیار شرکتهای جوان، نوپـا و بهسرعت در حـال رشـد قـرار مـیگیـرد. از دیـدگاه نهـادی، سرمایهگذار خطرپذیر که میتواند یک فرد یا یکنهاد (صندوق یا شرکت) باشـد، نـوعی واسطهی مالی است که با استفاده از تخصص خود، به تأمین مالی و پـشتیبانی از بنگاهها و شرکتهایی میپردازد که در حالت عادی، نمیتوانند تمام یا بخشی از سرمایهی موردنیاز خود را از طریق بازار پول و سرمایه تأمین کنند. فرایند سرمایهگذاری خطرپذیر از اقدامهای زنجیرهواری تشکیلشده کـه بـا ورود طرحهای متقاضی سرمایه به صندوق VC شروع و با خروج از سرمایهگذاری تمـام میشود (وودهوس[11]، 1999). این فرایند شامل 6 مرحلهی ایجـاد معاملـه، ارزیـابی و غربـال، ارزیـابی جـامع، سازماندهی معامله، فعالیتهای پـس از سرمایهگذاری و خـروج میشود. در سالهای اخیر اهمیت روزافزون سرمایهگذاری در بخش خصوصی و تأکید دولـت بر گسترش فرهنگ کارآفرینی، باعث ایجاد صـندوقهـا و طرحهای توسعهی فنـاوری و VC های سازمانی در کشور شده است. هماکنون شبکهی ملی سرمایهگذاری خطرپـذیر، متشکل از صندوقها و شرکتهای فعال این حوزه، در کشور تأسیسشده اسـت. بهطور حتم شناخت دقیق فرایند سرمایهگذاری برای این صندوقهـا اهمیـت ویـژهای دارد. امـا تاکنون بهجز دو تحقیق دربارهی مراحل خـروج (ایمـانی پـور و کنعـانی، 1388) و ارزیـابی طرحهای متقاضی سرمایه (مجتهد زاده و احمدی اول، 1388)، هیچ تحقیقی دربارهی کلیـت فراینـد VC در ایران انجامنشده است. شناسایی ابعاد و حلقههای مفقودهی ایـن فراینـد، بـا توجـه بـه نداشتن تجربهی کافی صـندوقهـای موجـود، میتواند گـام آغـازینی در شناسـایی نقـاط ضعف، ترسیم شرایط مطلوب، برنامهریزی و سیاستگذاری برای رفع یا بهبود کاستیها و درنتیجه اعتلای این صنعت در کشور باشد (ایمانی پور و عزیزی، 1390). از سوی دیگر در مهرومومهای اخیر همواره مشکل تأمین سرمایه برای کارآفرینان در اکوسیستم پارک دیده میشود ازجمله تلاشهایی که دانشگاه آزاد اسلامی در این حوزه انجام داده است ایجاد صندوق نوآوری با سرمایه 220 میلیاردی برای حمایت از کارآفرینان نموده است. در خصوص مشارکت با ایشان هم سعی نموده با انواع مدلهای تأمین سرمایه مانند سهیم شدن در سهام، رویالتی و .... با ایشان همکاری لازم به عمل آید؛ اما آنچه همواره طی سالهای گذشته بهعنوان یک موضوع چالشبرانگیز مطرحشده است نحوه استفاده و همکاری با شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر در مراحل مختلف رشد شرکتهای مستقر در پارک علم و فناوری میباشد.
از سوی دیگر، با بررسی علمسنجی دواژه سرمایهگذاری خطرپذیر و پارکهای علم و فناوری که در قالب شکل (1) ارائهشده است میتواند دریافت در این حوزه از سال 1999 تا 2021 کلاً ده مستند چاپشده وجود دارد که در این میان محققین ایرانی با چاپ دو مستند بالاترین تألیف را به خود اختصاص دادهاند.
شکل 1. سرمایهگذاری خطرپذیر و پارکهای علم و فناوری
همانگونه که از بررسی علمسنجی دواژه سرمایهگذاری خطرپذیر و پارک علم و فناوری نمایان گردید تنها ده مستند بین مهرومومهای 1999 تا 2020 یافت شده که در بین آنها نیز هیچیک به ارائه مدلی در خصوص نحوه استفاده از سرمایهگذاری خطرپذیر در مراحل مختلف رشد شرکتها در پارک نپرداختهاند.
در حقیقت، یکی از دغدغههای اصلی پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی تأمین سرمایه مخصوصاً برای شرکتهای نوپا و در حال رشد میباشد. در کنار جذب سرمایه از فرشتگان سرمایهگذاری و صندوق نوآوری برای این شرکتها، همواره دغدغه پارک نحوه ورود و همکاری با شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر در مراحل مختلف در اکوسیستم کارآفرینی ایشان است. با بررسی و مصاحبه با خبرگان پارک میتواند مدل اکوسیستم کارآفرینی موجود را میتواند در قالب شکل (2) متصور نمود.
شکل 2. توان مدل اکوسیستم کارآفرینی
با عنایت به اهمیت سرمایهگذاری خطرپذیر در متون ذکر شده فوق و همچنین در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی میتواند مهمترین سؤال این پژوهش را به این شکل مطرح نمود که مدل مناسب سرمایهگذاری خطرپذیر برای پارک کدام است و اینکه در چه مرحلهای میتواند از شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر استفاده نمود؟
سؤالات فرعی زیر نیز موردبررسی قرار میگیرند.
انواع سرمایهگذاری خطرپذیر کدماند؟
مدل مناسب دارای چه مؤلفه و شاخصهایی میباشد؟
مدل ارائهشده تا چه میزان در جامعه هدف معتبر است؟
هدف اصلی پژوهش حاضر نیز طراحی مدل سرمایهگذاری خطرپذیر در اکوسیستم کارآفرینی پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی بوده و اهداف فرعی نیز به شرح زیر میباشد:
- نوع شناسی سرمایهگذاری خطرپذیر
- شناسایی عناصر سرمایهگذاری خطرپذیری با توجه به اکوسیستم کارآفرینی پارک علم و فناوری
اعتبارسنجی مدل شناساییشده
اکوسیستم کارآفرینی
ون دی ون[12] (1993) به نقل از کوهن[13] (2006) معتقد است اکوسیستم کارآفرینانه از طریق مجموعهای از شاخصهای وابسته به هم که برای تولید و خلق کسبوکار مخاطرهآمیز جدید باهم تعامل دارند بهتدریج در طول زمان شکل میگیرند. اکوسیستم کارآفرینی مبتنی بر حمایت از نوآوری بوده و مجموعه متنوعی از بازیگران را سازماندهی و هماهنگ میکند (گروس[14] و همکاران، 2015).
فرآیند اکوسیستم
اسپیگل[15] (2017) فرآیند اکوسیستم را دارای ایجاد، بازیافت و جریان منافع میداند.
ازآنجاکه تنها باوجود همگنی، تعادل و همافزایی است که اکوسیستم توانایی پرورش کارآفرینان موفق را خواهد داشت، لازمه تشخیص و طراحی سیاستهای مناسب جهت توسعه کارآفرینی توجه به کلیه عناصر موجود زیستبوم و شیوه تعاملات آنها است. بهطوریکه ضعف در یکنهاد و یا یک زیرسامانه بر عملکرد کلی اکوسیستم تأثیر میگذارد.
- سوراش و رامراج[16] (2012) اکوسیستم کارآفرینی را نتیجه تعامل مردم، نقشها، زیرساختها، سازمانها و حوادثی میدانند که محیطی را برای بالا بردن سطوح فعالیت کارآفرینانه ایجاد میکنند.
- مالکی[17] (2008) معتقدند قطعنظر از جزئیات، مفهوم اکوسیستم کارآفرینی، از سه فاکتور کلیدی تشکیلشده است: وجود انبوه بحرانی از کارآفرینان، شرکتها و مؤسسات خصوصی در مکان ویژه؛ توسعه شبکه متراکم از روابط بین این عوامل؛ و فرهنگ کارآفرینی که همه این تکهها را باهم جمع میکند.
سرمایهگذاری خطرپذیر
فرایند سرمایهگذاری خطرپـذیر بـه سلـسله اقدامهایی گفتـه میشود کـه صندوقها یـا سرمایهگذاران خطرپذیر، برای انجام یک طرح سرمایهگذاری از آغاز تا پایان انجـام میدهند. کشورهای پیشرفته به دلیل داشتن مزایای نسبی متعدد و اقتصاد بازار محور، فرایندهای دقیقـی را در این حوزه تجربه کردهاند. با توجه به آنکه صـنعت سرمایهگذاری مخـاطره پـذیر در ایـران بسیار نوپا است.
سرمایهی خطرپذیر، سرمایهای اسـت کـه بـه همـراه کمکهای مـدیریتی، در اختیـار شرکتهای جـوان، نوپـا و بهسرعت در حـال رشـد قـرار مـیگیـرد. از دیـدگاه نهـادی، سرمایهگذار خطرپذیر که میتواند یک فرد یا یکنهاد (صندوق یا شرکت) باشـد، نـوعی واسطهی مالی است که با استفاده از تخصص خود، به تأمین مالی و پـشتیبانی از بنگاهها و شرکتهایی میپردازد که در حالت عادی، نمیتوانند تمام یا بخشی از سرمایهی موردنیـاز خود را از طریق بازار پول و سرمایه تأمین کنند. فرایند سرمایهگذار خطرپذیر (VC) از اقدامهای زنجیرهواری تشکیلشده کـه بـا ورود طرحهای متقاضی سرمایه به صندوق (VC) شروع و با خروج از سرمایهگذاری تمـام میشود. این فرایند شامل 6 مرحلهی ایجـاد معاملـه، ارزیـابی و غربـال، ارزیـابی جـامع، سازماندهی معامله، فعالیتهای پـس از سرمایهگذاری و خروج میشود. صنعت سرمایهگذاری مخاطره پذیر دارای سابقهای چند دههای درکشورهای پیشرفته است؛ اما ورود بحث فرایند سرمایهگذاری خطرپذیر در ادبیـات تحقیـق بـه سـال 1984 بازمیگردد. زمانی که تایجی و برونو در مقالهی خود برای نخـستین بـار بـه تـشریح فرایند سرمایهگذاری مخـاطره پـذیر در امریکـا پرداختنـد. بعـدها ایـن مطالعـه مبنـای سـایر تحقیقها در زمینهی تــشریح فرایند سرمایهگذاری و تبیــین شاخصها و معیارهــای ارزیــابی و تصمیمگیری در مراحـل مختلـف فراینـد سرمایهگذاری توسـط افـراد مختلـف ماننـد مـک مـیلان ٫ سلمان، فرید و هیسریچ ٬ بلیس شد. از سال ۲۰۰۰ تمایل محققان برای فرایند سازی VC در کشورهای با اقتصاد در حال گذار و درحالتوسعه ی اروپای شرقی و آسیای جنوب شرقی افزایش یافت. برای نمونه میتواند به مطالعههای کارسای و رایت، چو هیسریچ، پیرس و بارنز و کلونوفسکی اشاره کرد. در سالهای اخیر اهمیت روزافزون سرمایهگذاری در بخش خصوصی و تأکید دولـت بر گسترش فرهنگ کارآفرینی، باعث ایجاد صندوقها و طرحهای توسعهی فنـاوری و VC های سازمانی در کشور شده است. هماکنون شبکهی ملی سرمایهگذاری خطرپـذیر، متشکل از صندوقها و شرکتهای فعال این حوزه، در کشور تأسیسشده اسـت. بهطور حتم شناخت دقیق فرایند سرمایهگذاری برای این صندوقها اهمیـت ویژهای دارد. امـا تاکنون بهجز دو تحقیق دربارهی مراحل خـروج و ارزیـابی طرحهای متقاضی سرمایه هیچ تحقیقی دربارهی کلیـت فراینـد VC در ایران انجامنشده است. شناسایی ابعاد و حلقههای مفقودهی ایـن فراینـد، بـا توجـه بـه نداشتن تجربهی کافی صندوقهای موجـود، میتواند گـام آغـازینی در شناسـایی نقـاط ضعف، ترسیم شرایط مطلوب، برنامهریزی و سیاستگذاری برای رفع یا بهبود کاستیها و درنتیجه اعتلای این صنعت در کشور باشد. هدف از ایـن تحقیـق شناسـایی اجـزای فراینـد VC در ایران و تفاوتهای احتمالی آن با فرایند VC در کشورهای مـشابه اسـت. نـوآوری این تحقیق نسبت به معدود تحقیقهای قبلی، تمرکـز بـر کـل فراینـد VC بهجای واکـاوی تکتک حلقهای آن میباشد.
بررسی پژوهشهای بینالمللی در حوزهی اکوسیستم کارآفرینی
پایگاه اطلاعاتی Scopus پایگاه داده معروف جهت دستیابی به مقالات معتبر میباشد با جستجوی کلیدواژهی اکوسیستم کارآفرینی[18] در این پایگاه داده فقط در عنوان بهصورت تمام شماری تا سال 2019 و حتی با عنایت به این موضوع که اکوسیستم کارآفرینی یک مفهوم میانرشتهای است اما در این پژوهش دامنهی جستجو به حوزهی علمی خاصی محدود نشد، با بررسی صورت گرفته در پایگاه استنادی اسکاپوس با کلیدواژهی اکوسیستم کارآفرینی[19] فقط در عنوان، 110 مقالهی بینالمللی شناسایی شد که همانطور که در شکل (3)
شکل 3. آمار بیشترین میزان مقالات
مشخص است ضمن سیر صعودی پژوهشها از سال 2013، بیشترین میزان مقالات (29 مقاله) در سال 2018 به چاپ رسیده است.
شکل 4. نمودار فراوانی پژوهشهای بینالمللی به تفکیک سال (اولین مقاله در سال 2008 چاپ گردیده است)
در ادامه خلاصه پژوهشهای صورت گرفته با تعداد رجوع بالا که نشاندهنده رتبه بالای این مقالات میباشد ارائه گردیده است.
پینتادو (2008) و دیگران در جدیدترین تحقیق دربارهی 51 سرمایهگذار خطرپـذیر اسـپانیایی بیان میکنند که فرایند سرمایهگذاری درواقع انتخـاب طرحـی اسـت کـه هـم در بالاترین سطح نیاز بازار باشد و هم در حوزهی تخـصص صـندوق سرمایهگذاری. در ایـن تأکید فراوانی شـده اسـت. این تحقیق به اهمیت اطلاعات و بهرهگیری از نبود تقارن اطلاعاتی آنها فرایندی 5 سطحی را در تحقیـق خـود معرفـی میکنند. مرحلهی یـک) درخواسـت کارآفرینان برای سرمایهگذاری خطرپذیر و توجـه بـه مزیتهای رقـابتی صـندوق اسـت. مرحلهی دوم) انتخاب حوزهای میباشد کـه بهتـرین بـازده را بـرای صـندوق بـه دنبـال دارد. مرحلهی سوم) انتخاب منابع اطلاعاتی و ارزیابی طرحهای ارائهشده در حوزهیا حوزههای منتخب صندوق است. مرحلهی بعـدی تحلیـل طرحهای جـایگزین و مـشابه و درنهایـت مرحلهی آخر، اتخاذ تصمیم سرمایهگذاری میباشد. مطالعهی پیشینهی تحقیقهای داخلی نشان میدهد کـه تحقیقهای معـدودی دربارهی سرمایهگذاری خطرپذیر در ایران انجامشده است. ایمانی پور و کنعانی، 1388 در مطالعهی خود مرحلهی ارزیابی طرحهای متقاضی سرمایه را بررسی میکند. با توجـه بـه بررسیهای انجامشده میتواند ادعا کرد که این تحقیق نخـستین تحقیـق انجامشده بـا رویکـرد کـل گرایانـه دربارهی فراینــد VC و اجــزای آن در ایــران اســت. هــدف از ایــن تحقیــق تبیــین فراینــد سرمایهگذاری خطرپذیر در ایـران میباشد. کلونوفـسکی (2007) به دلیل جامع بودن و شباهتهای ساختار اقتـصادی، بهعنوان الگـوی پایـه انتخابشده و سپس با استفاده از یک رویکرد کیفی، میزان تشابه و تمایز اجزای فرایند سرمایهگذاری در ایران با الگوی یادشده تعیین و دلایل این تمایز شناساییشده است.
آندروسیف[20] و همکاران (2020) پژوهشی را با عنوان تجربه و چشمانداز توسعه نوآوری تأمین مالی سرمایهگذاری خطرپذیر پرداختند. هدف از این مقاله بررسی مبانی نظری و توسعه رویکرد روششناختی برای ارزیابی توسعه زیرساختهای شهری از منظر استفاده از سرمایههای خطرپذیر است. این مقاله روند توسعه سرمایهگذاری خطرپذیر در جهان را بررسی میکند.
اخلاصی و همکاران (1397) پژوهشی را تحت عنوان " ارائه مدل سرمایهگذاری خطرپذیر استراتژیک برند برای شرکتهای سرمایهگذار خطرپذیر فعال درحوزه تجارت الکترونیکی (براساس تئوری مبتنی بردادهها)" ارائه نمودند. این مقاله با استفاده از روش تحقیق کیفی نظریه مبتنی بردادهها و بهواسطه مصاحبههای نیمه ساختاریافته با مدیران و کارشناسان شرکتهای سرمایهگذار خطرپذیر و بهمنظور شناسایی فاکتورهای مؤثر بر فرآیند شکلگیری سرمایهگذاری خطرپذیر استراتژیک برند (SBV) در داخل کشور انجامشده است. همچنین، یافتههای حاصل از مصاحبهها از طریق 18 فاکتور در داخل شش مقوله مرتبط با پدیده اصلی شامل شرایط علّی، مقوله محوری، شرایط زمینه ای، شرایط واسطهای یا مداخلهگر، کنشها و تعاملات و پیامدها نشان دادهشدهاند.
فریــد و هیــسریچ[21] (1994) اعتقاددارند فراینــد تصمیمگیری در سرمایهگذاری مخاطره پذیر به دلیل کاهش خطر انتخاب نامطلوب طراحیشده است. آنها طی دو مرحلـه مطالعهی مـوردی چندگانـه بـرای پایهریزی یـک الگـو اسـتفاده از یـک پانـل صـنعتی ) مصاحبه با 18 کارآفرین در امریکا) برای تأیید الگـو، فراینـدی شـش مرحلهای را طـرح کردهاند که عبارت است از: 1- پدید آوردن، 2- غربال ویژهای طرحها، 3- غربال عمومی، 4- مرحلهی اول ارزیابی، 5- مرحلهی دوم ارزیابی، 6- خاتمه. ملاحظه میشود این فراینـد نسبت به فرایند تایجی و برونو تأکید بیشتری بر ارزیابی دارد. آنها ارزیابی را تنها در یک مرحله خلاصه کردهاند. همچنین در الگوی فرید و هیسریچ قیمتگذاری بـسیار قبلتر از ارزیابی انجام میشود. همچنین بر نیاز مبـرم بـه جمعآوری اطلاعـات در ایـن الگـو تأکید میشود.
پیرس و بارنز[22] (2006) اعتقاددارند هر فرایند سرمایهگذاری خطرپـذیر قابلتقسیم به سه فاز گسترده است: درگیر شدن اولیهی بنگاه،VC ارزیـابی جـامع VC کـه منجـر بـه طرح سند شرایط قرارداد شده و همچنین ارزیـابی جـامع نهـایی کـه منجـر بـه یـک توافـق سرمایهگذاری ثمربخش میشود. درون هریک از ایـن مرحلهها فراینـدهای بـسیار جزئی درونی و بیرونی بین VC و کارآفرین و قسمتهای مختلف بازار) وجود دارد.
روششناسی پژوهش
تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کاربردی است؛ اما تحقیقات ازنظر گردآوری دادهها نیز به انواع مختلف دستهبندی میشود که پژوهش حاضر از نوع میدانی بوده که با رویکرد پژوهشهای آمیخته از دادههای کمی و کیفی بهره میگیرد. در بخش کیفی از روش تحلیل تم استفاده خواهد شد. همچینن در بخش کمی از روش سنتروید و استفاده از داده های واقعی یک شرکت دانش بنیان در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی جهت تحلیل وضعیت حمایتی از این شرکت استفاده گردید. این پژوهش با توجه به ماهیت آن به روش میدانی است. چون برای گردآوری دادهها از مصاحبه و پرسشنامه استفادهشده است.از مصاحبه جهت ارائه مدل حمایت و سرمایه گذاری پارک دانشگاه آزاد استفاده شد. همچنین از پرسشنامه جهت جمع آوری داده های حقیقی شرکت منتخب دانش بنیان در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی جهت تحلیل وضعیت حمایتی از این شرکت استفاده گردید.
جامعه آماری این پژوهش خبرگان دانشگاهی و مدیران پارک علم. فناوری دانشگاه آزاد اسلامی میباشند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند تعداد 8 نفر تا رسیدن به اشباع نظری به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند. بهمنظور انجام مصاحبه، محقق در طی ده روز با 8 خبره ارتباط برقرار نموده است. بدینصورت که با تعیین قرار قبلی با هر یک از خبرگان ملاقاتی در حدود 30 دقیقه داشته است. در این جلسات محقق سؤالات در حوزه قلمرو موضوعی تحقیق پرسیده است و در طی انجام مصاحبه سخنان خبرگان را ضبط کرده است. مصاحبه بهصورت باز بوده و در آن محقق با پرسیدن سؤال سعی در کنترل مصاحبه در جهت دستیابی به هدف تحقیق داشته است. در مرحله اول شاخصهای تمامی مصاحبهها استخراجشده و در جدولی درج میگردد. این شیوه استخراج شاخصها، کدگذاری باز نامیده میشود. در گام بعدی بهواسطه کدگذاری محوری، کدهای مشابه و متفاوت مشخص و کدهای مشابه باهم ادغام میشوند. در این مرحله تلفیقی از شاخصهای شناساییشده بهواسطه بررسی پیشینه تحقیقاتی و مدل برگرفته از نتایج مصاحبه با یکدیگر ارائهشده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده های تحقیق از کدگذاری باز، محوری و گزینشی در بخش کیفی و از روش سنتروید جهت تحلیل داده های کمی استفاده گردید. کلیه روند تجزیه و تحلیل داده های تحقیق حاضر با استفاده از نرم افزارهای MAXQDA و همچنین نرم افزار EXCEL استفاده گردید.
یافته های تحقیق
پس از انجام مصاحبه و استخراج کدها، بهواسطه کدگذاری محوری، کدهای مشابه و متفاوت مشخص و کدهای مشابه باهم ادغام میشوند. در گام بعدی، تلفیقی از شاخصهای شناساییشده بهواسطه بررسی پیشینه تحقیقاتی و مدل برگرفته از نتایج مصاحبه با یکدیگر ارائهشده است. جدول شماره 2 بخشی از مصاحبه اول و کدهای استخراج این مصاحبه جهت مشاهده ارائه شده است.
جدول 2. نکات کلیدی و کدهای استخراجشده از مصاحبه اول
|
نشان |
مقوله |
کدهای اولیه (خلاصهشده) |
|
A1 |
در ابتدا سعی میکنیم از طریق صندوق دانشگاه مباحثی مانند ضمانتنامه و پرداخت تسهیلات را داشته باشیم |
پرداخت صندوق در قالب تسهیلات و ضمانتنامه |
|
A2 |
تأکید پارک و صندوق بر روی trl5 به بالا هست |
تأکید بیشتر بر روی trl5 به بالا |
|
A3 |
البته فضای کاری مشترکی هم برای ایدههای منتخب رویداد در نظر گرفتهایم و برای ایشان سعی در ایجاد تسهیلات داریم |
تأکید کمتر بر trl5 به پایین |
|
B1 |
ما سعی میکنیم به هستهها واحدهای فناور هم در کنار شرکتهای دانشبنیان در پرداخت تسهیلات کمک کنیم |
کمک پارک و صندوق به هستهها واحد فناور |
|
B2 |
کمک صندوق برای هستهها واحدهای فناور شامل پرداخت وام 14 درصد به یکسال تنفس است |
تسهیلات صندوق دانشگاه به هستهها واحدهای فناور |
|
B3 |
صندوق نوآوری و شکوفایی بیشتر تسهیلات به شرکتهای دانشبنیان صورت میگیرد وام چهار درصد هم پرداخت میکنند |
وام صندوق نوآوری به شرکتهای دانشبنیان به بهره 4 درصد |
|
B4 |
تسهیلات آنها برای دانشبنیانها بسیار زیاد است از مالیات، گمرک و حتی لیزینگ هم شامل میشود. |
تسهیلات، لیزینگ، گمرک و مالیات برای شرکتهای دانشبنیان از سوی صندوق معاونت علمی |
|
B5 |
صندوق دانشگاه آزاد تا سقف 500 میلیون تومان به واحدهای فناور که فروش داشته و زود بازده هستند وام 11 الی 14 درصد هم میدهد |
وام صندوق به زود بازده ها و شرکتهایی که قرارداد فروش دارند |
|
C1 |
معمولاً پارک و صندوق تأکید بر بازگشت سرمایه یک سال تا سه سال دارند اگر بلند مدتر باشد آن را معرفی به بانک میکنند |
تأکید پارک و صندوق دانشگاه بر بازگشت سرمایه 1 نهایت 3 ساله |
|
C2 |
معمولاً پارک و صندوق تأکید بر بازگشت سرمایه یک سال تا سه سال دارند اگر بلند مدتر باشد آن را معرفی به بانک میکنند |
ارجاع بازگشت 3 سال به بالا به بانک طرف تفاهم |
|
D1 |
دانشگاه آزاد اسلامی به ورودیهای خود درصورتیکه دانشجو، عضو هیئتعلمی و یا شرکت زیرمجموعه باشد در اعطای وام و تسهیلات اولویت میدهد |
زیرمجموعههای دانشگاه از شرکتها گرفته تا دانشجویان، کارکنان و اعضای هیئتعلمی در اولویت هستند |
|
D2 |
درصورتیکه هیچ وابستگی وجود نداشته باشد و زودبازده، فاکتور فروش نداشته باشد یا دانشبنیان نباشند به vc ها ارجاع داده میشوند |
ارجاع به vc ها زمانی که وابستگی وجود نداشته باشد. |
|
D3 |
Vc هایی که با پارک همکاری میکنند عمدتاً پس از مرحله کاشت و یا پروتوتایپ وارد شده و عمدتاً سعی در برقراری مدل همکاری غیر از تسهیلات با شرکتها دارند |
با vc ها معمولاً در قالب همکاری و نه تسهیلات استفاده میکنیم |
|
D4 |
Vc هایی که با پارک همکاری میکنند عمدتاً پس از مرحله کاشت و یا پروتوتایپ وارد شده و عمدتاً سعی در برقراری مدل همکاری غیر از تسهیلات با شرکتها دارند |
Vc ها نیز عمدتاً برای سهیم شدن در سهام و سود با هستهها و شرکتهایی که از مرحله بذر رد شدهاند ورود پیدا میکنند |
|
E1 |
صندوق و پارک به شرکتهایی که در راستای اهداف و مأموریتها (در سند تحول) باشند در تسهیلات کمک میکند |
ورود صندوق و پارک دانشگاه در هستهها واحدهایی که همراستا با سند تحول پیش میروند |
|
E2 |
پارک علم و فناوری شرکتهایی که دانشبنیان در انواع نوعها هستند را جهت دریافت تسهیلات 4 درصدی به صندوق شکوفایی معرفی میکند |
معرفی شرکتهای دانشبنیان به صندوق جهت دریافت وام 4 درصدی |
|
E3 |
عمده حمایتهای پارک بهصورت ارجاع شرکت یا هسته به صندوق دانشگاه، بانک، صندوق شکوفایی و vc ها است |
حمایتهای پارک بهصورت ارجاع شرکت یا هسته به صندوق دانشگاه، بانک، صندوق شکوفایی و vc ها |
پس از بررسی های انجام شده تعداد 17 مفهوم اولیه در کدگذاری باز مشخص و ارائه گردید. جدول شماره 3 کدهای استخراجی را نشان می دهد.
جدول 3. کدهای استخراج شده
|
ردیف |
کدهای استخراج شده |
|
1 |
تسهیلات گمرکی و نمایشگاه از صندوق شکوفایی |
|
2 |
تسهیلات لیزینگ از صندوق شکوفایی |
|
3 |
دوره بازگشت سرمایه |
|
4 |
مبلغ تسهیلات |
|
5 |
همراستا با سند تحول دانشگاه آزاد |
|
6 |
تسهیلات برای ایده ها و شرکت ها با درآمدپایدار |
|
7 |
تسهیلات وام 4 درصد شرکت های دانش بنیان از صندوق شکوفایی |
|
8 |
دانش بنیان نوع 1، 2 و 3 |
|
9 |
استارتآپ یا هسته فناور |
|
10 |
شرکت فناور |
|
11 |
تسهیلات صندوق دانشگاه به هسته و واحدهای فناوری |
|
12 |
ضمانتنامه برای شرکت ها و هسته هایی که وابستگی به دانشگاه دارد |
|
13 |
سطح فناوری (TRL5 به بالا) |
|
14 |
ارجاع به VCها زمانی که شرکت وابستگی به دانشگاه ندارد |
|
15 |
معرفی به بانک با بهره 18 درصد برای افراد فاقد شرایط |
|
16 |
شرکت زایشی از مراکز تحقیقاتی و شتابدهنده های دانشگاه ازاد |
|
17 |
همراستا با اهداف و استراتژی دانشگاه |
در ادامه تحقیق تعداد 17 کد در قالب 4 مؤلفه شناسایی گردید. در آخر برای نشان دادن روابط میان مفهوم، ابعاد و مؤلفههای بهدستآمده، کدگذاری گزینشی انجام گرفت که در شکل 5 خروجی نرمافزار MAXQDA 2020 در کدگذاری گزینشی نشان دادهشده است.
شکل 5. کدگذاری گزینشی در نرمافزار 2020 MAXQDA
همان طور که نتایج مدل تحقیق نشان می دهد مدل حمایت و سرمایه گذاری پارک دانشگاه آزاد در 5 مولفه شامل نوع تسهیلات پارک، مطالعات فنی، همراستا با اهداف و استراتژی دانشگاه آزاد، نوع شرکت و میزان وابستگی به دانشگاه دسته بندی گردید. به عبارتی جهت توسعه حمایت از کارآفرینان جوان در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی می بایستی شرایط و بستری جهت شکل گیری مولفه هایی شامل نوع تسهیلات پارک، مطالعات فنی، همراستا با اهداف و استراتژی دانشگاه آزاد، نوع شرکت و میزان وابستگی به دانشگاه اجرایی گردد.
در ادامه جهت بررسی وضعیت حمایت از حمایت صندوق فناوری از شرکت های متقاضی؛ از داده های مربوط به یک شرکت متقاضی استفاده گردید. بدین صورت که داده هایی در خصوص ورودی ها، خروجی ها و همچنین قواعد فازی استفاده گردید. پس از تعیین ورودیها و خروجیها و همچنین قواعد فازی، دادههای وارد نرمافزار متلب 2014[23] گردید. مدل سیستم استنتاج فازی این پژوهش با توجه به تنوع در برای یک شرکت متقاضی دریافت تسهیلات و حمایت به اجرا گذاشته شد. همچنین در این پژوهش جهت فازی زدایی از روش سنتروید استفاده شد که توجه به مرکز ثقل دارد دلیل انتخاب این روش از میان روشهای دیگری همچون ماکزیم و میانگین اوزان این است که در این روش معمولاً توازن و سازگاری بیشتری دیده میشود. در این روش جهت فازی زدایی و بدست آوردن خروجی از رابطه زیر استفاده میشود.
با بررسی وضعیت کنونی مؤلفهها در این شرکت متقاضی دریافت تسهیلات و سرمایهگذاری به جدول 4 میباشد.
جدول 4. وضعیت موجود شرکت متقاضی
|
|
سطح فناوری |
میزان سرمایه موردنیاز |
بازگشت سرمایه |
تناسب با اهداف و استراتژی دانشگاه |
میزان وابستگی به دانشگاه |
|
حالت |
7 |
500 میلیون |
3 سال |
متوسط |
عضو هیئتعلمی |
همانگونه که در جدول 4 نمایان گردید خروجی نرمافزار حالت حمایت صندوق فناوری را ارائه میدهد.
بحث و نتیجهگیری
با عنایت به کدگذاریهای صورت گرفته درنهایت معماری منابع انسانی با رویکرد حکمرانی در چهار بعد (معماری شراکتی و شبکهای؛ معماری قراردادی و اشتراکی از بالا؛ معماری برون سپار و شغل محور و معماری سلسله مراتبی و دانشمحور) و 15 مؤلفه دستهبندی گردید. در حکومت شراکتی و شبکهای بیشترین تکرار در مستندات مربوط به مؤلفه تأکید بر مدیریت اشتراکی (با 5 تکرار) و در حکومت قراردادی و اشتراکی بیشترین تکرار مربوط به مؤلفه تعهد و پاسخگویی (با 5 تکرار) و حکومت برونسپار و شغل محور با مؤلفه خصوصیسازی (با 6 تکرار) و حکومت سلسله مراتبی و دانشمحور با مؤلفه درونی سازی (با 4 تکرار) میباشد.
نتایج بدست آمده از پژوهش گلد اسمیت و ایگر (2004) که در خصوص حکمرانی شبکهای است، بیشترین تشابه را با پژوهش حاضر دارد. در پژوهش ایشان که اشاره به مشارکت بخش عمومی با بخش سوم دارد در انتها به چهار نوع حکمرانی اشاره نموده است در پژوهش حاضر نیز دستهبندی به شکل معماری شراکتی و شبکهای؛ معماری قراردادی و اشتراکی از بالا؛ معماری برون سپار و شغل محور و معماری سلسله مراتبی و دانشمحور دستهبندی گردیده است. ربع اول در مدل معماری لیپاک و همکاران (1999) تأکید بر تأمین نیرو از داخل، تمرکز بر داخل سازمان و ایجاد تعهد دارد که این با دستهبندی اول حکمرانی گلد اسمیت و ایگر (2004) همخوانی دارد و هر چه به سمت ربع سوم و چهار یعنی معماری بر اساس شراکت و همکاری پیش میرویم حکمرانی باحالت شبکهای و شراکتی همخوانی دارد.
بااینحال و بهطورکلی اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ بهعنوان ﻣﺒﻨﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﯽ سیاستهای ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ بهویژه ﺑﺮای کسبوکارهای ﺟﺪﯾﺪ ﻓﻨﺂوری ﻣﺪار ﻇﻬﻮر ﯾﺎﻓﺖ. اﻟﺒﺘﻪ واﻟﺪز (2000) ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋی اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ درنتیجه ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮار دادن ﺑﻌﻀﯽ از اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ، ﻫﻤﭽﻮن: اﺧﺘﺼﺎص ﭘﺎﯾﯿﻦ داراﯾﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ، ﻓﻘﺪان وﺿﻮح اﻫﺪاف ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ، ﻋﺪم ﭘﺬﯾﺮش برنامهریزی ﻧﺸﺪه مهیاکنندگان اﻋﺘﺒﺎر ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮔﻤﺮاه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﺗﺪرﯾﺠﯽ ﻫﻤﭽﻮن آﻣﻮزش. اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ- اﻓﺮاد، ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺆﺳﺴﺎت- ﺧﺎرج از ﻓﺮد ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻦ اﺷﺎره دارد ﮐﻪ ﻣﺤﺮک ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻓﺮد ﺑﺮای ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻦ ﺷﺪن ﯾﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ او در ﺻﻮرت راهاندازی کسبوکار ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﺎﻧﻪ اﺳﺖ. اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﺤﯿﻄﯽ را اﯾﺠﺎد میکند ﮐﻪ ﺗﻼشﻫﺎی ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﺎﻧﻪ را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﮐﻨﺪ (ﻓﻮرﻓﺎس، 2009). ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ میتواند بهعنوان ﯾﮏ ﻣﺤﯿﻂ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺷﻮد، ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷﻤﺎر نسبتاً زﯾﺎدی از ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺛﺮاﺗﯽ را در ﻇﻬﻮر و رﺷﺪ کسبوکارها اﻋﻤﺎل ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮏ ﺗﺮﮐﯿﺐ از اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ وﺟﻮد ﻧﺪارد ﮐﻪ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﻮﻓﻖ را ﺗﺸﮑﯿﻞ دﻫﺪ. ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺗﺮﮐﯿﺐﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﻪ اﯾﺠﺎد اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت و ﻣﺘﻨﺎوب ﮔﺮدد بهطوریکه ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ و ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺮﮐﺖﻫﺎ، داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ، آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎ، ﻣﺸﺎورﯾﻦ، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران، ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﯽ، ﻣﺆﺳﺴﺎت و ﻏﯿﺮه میباشند (ﮐﻮﻫﻦ، 2006). ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﺗﻮاﻓﻖ دارﻧﺪ ﮐﻪ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از ﻋﺎﻣﻼن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻬﻢ واﺑﺴﺘﻪ در درون ﯾﮏ ﻧﺎﺣﯿﻪ ﺧﺎص اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪاﻗﻞ درﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ میباشند: داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﯽ، ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ واﺟﺪ ﺷﺮاﯾﻂ، ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی رﺳﻤﯽ و ﻏﯿﺮرﺳﻤﯽ، دوﻟﺖﻫﺎ، سرمایهگذاران ﻣﺎﻟﮏ، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ، ارائهدهندگان ﺧﺪﻣﺎت ﺣﺮﻓﻪای و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ؛ راﺑﺮﺗﺰ و 2011؛ آﯾﺰﻧﺒﺮگ، 2004 ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ ﺑﻪ روش ﭘﻮﯾﺎ و ﺑﺎز ﭘﯿﻮﻧﺪ دارد (ﻧﮏ و ﻫﻤﮑﺎران، 2008؛ ﭘﯿﺴﺘﺮوﯾﯽ و ﻫﻤﮑﺎران، 2006؛ ﮐﻮﻫﻦ، 2009).
پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی، اولین پارک غیر دولتی در ایران است که مجوز تأسیس (موافقت اصولی) آن در 1393 از دفتر برنامهریزی امور فناوری وزارت علوم، تحقیقات و قناوری اخذ گردیده است. در ابتدای راه با جذب بیش از ۳۰ شرکت دانشبنیان، واحد فناور و صاحبان ایده، گامهای مؤثری را در مسیر پشتیبانی از فعالان تجاریسازی، نوآوری و کارآفرینی در دانشگاه آزاد اسلامی برداشت و اکنون بیش از 50 شرکت دانش بنبان در آن مشغول فعالیت میباشند.
در مهرومومهای اخیر همواره مشکل تأمین سرمایه برای کارآفرینان در اکوسیستم پارک دیده میشود ازجمله تلاشهایی که دانشگاه آزاد اسلامی در این حوزه انجام داده است ایجاد صندوق نوآوری با سرمایه 220 میلیاردی برای حمایت از کارآفرینان نموده است. در خصوص مشارکت با ایشان هم سعی نموده با انواع مدلهای تأمین سرمایه مانند سهیم شدن در سهام، رویالتی و .... با ایشان همکاری لازم به عمل آید؛ اما آنچه همواره طی سالهای گذشته بهعنوان یک موضوع چالشبرانگیز مطرحشده است نحوه استفاده و همکاری با شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر در مراحل مختلف رشد شرکتهای مستقر در پارک علم و فناوری میباشد که با عنایت به کدگذاریهای صورت گرفته درنهایت معماری منابع انسانی با رویکرد حکمرانی در چهار بعد (معماری شراکتی و شبکهای؛ معماری قراردادی و اشتراکی از بالا؛ معماری برون سپار و شغل محور و معماری سلسله مراتبی و دانشمحور) و 15 مؤلفه دستهبندی گردید. در حکومت شراکتی و شبکهای بیشترین تکرار در مستندات مربوط به مؤلفه تأکید بر مدیریت اشتراکی (با 5 تکرار) و در حکومت قراردادی و اشتراکی بیشترین تکرار مربوط به مؤلفه تعهد و پاسخگویی (با 5 تکرار) و حکومت برو نسپار و شغل محور با مؤلفه خصوصیسازی (با 6 تکرار) و حکومت سلسله مراتبی و دانشمحور با مؤلفه درونی سازی (با 4 تکرار) میباشد.
در انتها بدیهی است که رفع محدودیتها و موانع پیش روی هر پژوهش میدانی، زیربنای پژوهشهای بعدی قرار میگیرد و این امر موجب شکوفایی علم میگردد. پژوهش حاضر نیز از این محدودیتها مستثنی نیست که ازجمله میتواند به موارد زیر اشاره کرد:
خطای نمونهگیری: خطای نمونهگیری ناشی از انجام نمونهگیری قضاوتی یا هدفمند است که با توجه به معیار خاصی که توسط خبرهها تعیین میشود قابلیت تعمیم نتایج تحقیق را محدود مینماید.
خطای معرف نبودن جامعه: اجرای مرحله پیمایش در سطح شهرداری تهران که قابلیت تعمیم نتایج این تحقیق به شهرداریهای کشور را محدود مینماید.
منابع و مأخذ
- اخلاصی، انصاریچهارسوقی، سیدامیری، نادر. (1397). ارائه مدل سرمایهگذاری خطرپذیر استراتژیک برند برای شرکتهای سرمایهگذار خطرپذیر فعال درحوزه تجارت الکترونیکی (بر اساس تئوری مبتنی بردادهها). پژوهشنامه بازرگانی، 86, 1-25.
- ایمانی پور، ناصر؛ و کنعانی، مهدی. (1388). شناسایی عوامل مؤثر بر تصمیم به خروج سرمایهگذاران مخاطره پذیر. توسعه کارآفرینی، 1(4), 67-83.
- ایمانی پور، نرگس و عزیزی، حسن (1390). تحلیل اجزای تشکیلدهندهی فرایند سرمایهگذاری خطرپذیر در ایران. توسعه کارآفرینی دوره چهارم شهریور 1390.
- مجتهد زاده وحید؛ و احمدی، فرهاد. (1388). کیفیت سود، اطلاعات حسابداری و مخارج سرمایهای. پیشرفتهای حسابداری (علوم اجتماعی و انسانی شیراز), 1(1 (پیاپی 3/57)), 147-170.
- Androsif, J., Lerner, J., & Nanda, R. (2020). Venture capital's role in financing innovation: What we know and how much we still need to learn. Journal of Economic Perspectives, 34(3), 237-61.
- Anokhin, P. K. (2016). Biology and Neurophysiology of the Conditioned Reflex and Its Role in Adaptive Behavior: International Series of Monographs in Cerebrovisceral and Behavioral Physiology and Conditioned Reflexes, Volume 3 (Vol. 3). Elsevier.
- Barnes, D. S., & Barnes, D. S. (2006). The great stink of Paris and the nineteenth-century struggle against filth and germs. JHU Press.
- Battisti, E., Nirino, N., Leonidou, E., & Thrassou, A. (2022). Corporate venture capital and CSR performance: An extended resource based view’s perspective. Journal of Business Research, 139, 1058-1066.
- Bugl, B. M., Balz, F. P., & Kanbach, D. K. (2022). Leveraging smart capital through corporate venture capital: A typology of value creation for new venture firms. Journal of Business Venturing Insights, 17, e00292.
- Fried, V., & Hisrich, R. (1994). Toward a model of venture capital investment decision making. Financial management, 23(3), 28-37
- Groth, O. J., Esposito, M., & Tse, T. (2015). What Europe needs is an innovation‐driven entrepreneurship ecosystem: Introducing EDIE. Thunderbird International Business Review, 57(4), 263-269.
- Hegeman, P. D., & Sørheim, R. (2021). Why do they do it? Corporate venture capital investments in cleantech startups. Journal of Cleaner Production, 294, 126315.
- Hellmann, T., & Thiele, V. (2015). Friends or foes? The interrelationship between angel and venture capital markets. Journal of Financial Economics, 115(3), 639-653.
- Jeon, E., & Maula, M. (2022). Progress toward understanding tensions in corporate venture capital: A systematic review. Journal of Business Venturing, 37(4), 106226.
- Kohen, M. G., (Eds.). (2006). Secession: international law perspectives. Cambridge University Press.
- Laperche, B., & Liu, Z. (2013). SMEs and knowledge-capital formation in innovation networks: a review of literature. Journal of innovation and entrepreneurship, 2(1), 1-16.
- Malecki, E. J. (2018). Entrepreneurship and entrepreneurial ecosystems. Geography compass, 12(3), e12359.
- Rossi, M., Chouaibi, J., Graziano, D., & Festa, G. (2022). Corporate venture capitalists as entrepreneurial knowledge accelerators in global innovation ecosystems.Journal of Business Research, 142, 512-523.
- Spigel, B. (2017). The relational organization of entrepreneurial ecosystems. Entrepreneurship theory and practice, 41(1), 49-72.
- Suresh, J., & Ramraj, R. (2012). Entrepreneurial ecosystem: Case study on the influence of environmental factors on entrepreneurial success. European Journal of Business and Management, 4(16), 95-101.
- Van de Ven, H. (1993). The development of an infrastructure for entrepreneurship. Journal of Business venturing, 8(3), 211-230.
- Woodhouse, D. (1999). Quality and quality assurance. Quality and internationalisation in higher education.
)