Document Type : Original Article
Authors
1 PhD student in Sports Management, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Shiraz, Iran
2 Assistant Professor of Physical Education, Hormoz Center, Islamic Azad University, Hormoz, Iran
3 Master of Physical Education Management, General Department of Education of Hormozgan Province
Abstract
The aim of the current research was to structure the factors that influence the enlargement of the activities performed in public sports. This research is a descriptive research that was conducted in the field. The statistical population of the present study included all experts who are aware of public sports. These people included managers and employees of the Federation of General Sports who have complete information in the field of policy making, as well as sports management professors who are knowledgeable about the field of general sports. Based on the selection of snowball until reaching the theoretical saturation, we determined the number of 54 people (12 people from the general sports federation and also 42 people from the professors of sports management knowledgeable about general sports) as the sample of the research. In order to analyze the data of the present research, statistical methods of Smirnov's chromatograph and T-Tech test were used using SPSS software. And also the interpretative structural modeling method was used using the Mik-Mac software. The results showed that the lack of financial resources in public sports, the appointment of managers far from examining their experiences in public sports, the ambiguity regarding the functions and roles of the trustees of public sports in the country, and the lack of managerial stability in sports organizations are among the key independent factors based on The method of interpretative structural modeling of these factors is the cause of influencing other existing factors on the enlargement of the activities performed in public sports. In other words, in order to manage the expansion of the activities carried out in public sports, it is necessary to pay serious attention to the identified key independent factors and try to solve these factors.
Keywords
بررسی عوامل مؤثر بر بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی
ایوب عامری[1]
محمد صیادفر[2]
هانی اعتمادی[3]
10.22034/ssys.2023.2456.2773
تاریخ دریافت مقاله: 15/05/1401
تاریخ پذیرش مقاله: 15/01/1402
مقدمه
ورزش همگانی به عنوان یکی از مسائل مهم و ضروری امروزه در سطح بین المللی مشخص شده است و تلاش هایی جهت توسعه آن به صورت جدی در دستور کار کشورها قرار گرفته است (کیم[4] و همکاران، 2021: 1624). کارکردهای فردی و گروهی ورزش همگانی باعث شده است تا دغدغه افزایش سطح آن در سیاست گذاری های کشورهای مختلف مدنظر قرار گیرد (بدارد[5] و همکاران، 2020: 353). فواید جسمانی (کونترو[6] و همکاران، 2022: 3)، روانی (هافمن[7] و همکاران، 2022: 3)، اجتماعی (آندرسن[8] و همکاران، 2019: 834) و فرهنگی (اکودو[9] و همکاران، 2022: 3) ورزش همگانی منجر به ایجاد ضرورت در جهت تعالی افراد و جوامع مدنظر قرار گیرد (استراندبو[10] و همکاران، 2020: 932). یکی از پدیدههای اجتماعی که در سالها اخیر رشد چشمگیری داشته و اکثریت مردم را تقریباً تحت تأثیر قرار داده است، تربیتبدنی و ورزش است. ورزش از فعالیتهای مهم انسانی است که تقریباً در هر جامعه بشری وجود داشته است. انسانها در طی زمانهای گوناگون با این پدیده آشنایی، و هر تمدنی رویکردی خاص به آن داشته است. اندیشمندان مسائل تربیتی در روزگاران پیشین به جنبههای ارزشی ورزش و نیروی عظیم آن در اجتماعیشدن انسان و ساختن شخصیت متوازن اجتماعی پی برده بودند. ارتباط فعالیتهای ورزشی و تمرینات با بهداشت و سلامت از دیرباز شناخته شده است (آکندیور[11]، 2005: 77). ورزش به عنوان یک پدیده اجتماعی فراگیر، بهترین ساز و کار تأمین سلامت جسمانی و بهداشت روانی محسوب میشود و از اینرو سرمایهگذاری در آن به کاهش هزینهها در بخشهای بهداشت و درمان و مبارزه با مفاسد اجتماعی میانجامد و موجب پایینآمدن سطح ناهنجاریهای فردی و اجتماعی میشود (کیم و همکاران، 2011: 27). ورزش و تفریح عامل مهمی در تأمین سلامت جسم و روان، غنیسازی اوقات فراغت، گسترش روابط اجتماعی، دورشدن از زندگی ماشینی و بازگشت به طبیعت است. در حقیقت امروزه، انگیزه مردم دنیا از شرکت در فعالیتهای ورزشی، دستیابی به درجات بالای از قوای جسمانی و رسیدن به شعار المپیک (سریعتر، بالاتر، قویتر) نیست، بلکه ارتقاء سلامتی، تندرستی و نشاط، برقراری روابط اجتماعی سالم و دوریجستن از بیماریهاست (هامفرز[12] و همکاران، 2014: 41).
در حالیکه ورزش به ظاهر فوایدی متعددی برای شرکتکنندگان در سراسر جهان فراهم میسازد، اما سطح مشارکت ورزشی رو به کاهش رفته است . افزایش مشارکتهای ورزشی در سطح جامعه میتواند سبب توسعة سلامت، مسائل اقتصادی و اجتماعی گردد (وانگ[13] و همکاران، 2004: 91). مطالعات بسیاری نشان داده است که مشارکتهای ورزشی به صورت نابرابر در گروهها و جوامع مختلفی وجود دارد. به عنوان مثال پژوهشهای گذشته نشان داده است که مردان نسبت به زنان مشارکت ورزشی بیشتری دارند و یا جوانان و نوجوانان مشارکت ورزشی بیشتری نسبت به افراد بزرگسال را دارا است. نابرابری مشارکت ورزشی در میان گروههای مختلف، در پژوهشهای مختلفی به اثبات رسیده است اما این مسئله را نمیتوان در تمامی جوامع و کشورها تایید نمود. مرکز آمار کشور امریکا در سال 2009 اعلام نمود که مشارکت ورزشی مردان این کشور 39 درصد است، این در حالی بود که مشارکت زنان 23 درصد بود. همچنین این مرکز اعلام نمود که با افزایش سن، مشارکت ورزش کاهش مییابد. به عنوان مثال در کشور امریکا مشارکت ورزشی افراد 18 تا 24 ساله 42 درصد است و مشارکت ورزشی افراد 45 تا 54 سال 9/23 درصد است (بروئر[14] و همکاران، 2011: 281).
در کشور هلند نیز دادهها نشان میدهد با افزایش سن میزان مشارکت ورزشی کاهش مییابد. به عنوان مثال مشارکت ورزشی افراد بین 16-19 سال حدود 75 درصد اما مشارکت ورزشی افزایش بالای 65 سال حدود 30 درصد است. جالب این است که در کشور هلند زنان مشارکت ورزشی 72 درصدی دارند و مردان مشارکت ورزشی 69 درصدی دارند. این مساله نشاندهنده مشارکت ورزشی بیشتر زنان در این کشور است (وان در ویت[15] و همکاران، 2014: 185). وزارت فرهنگ و گردشگری کره جنوبی (2009) اعلام نمود که 3/34 درصد مردم این کشور تاکنون در فعالیتهای ورزشی شرکت نکردهاند که میزان عدم مشارکت ورزشی زنان در این کشور بیشتر مشاهده میگردد. بررسیها در این کشور نشان میدهد که مشارکت ورزشی افراد بین 10 تا 19 سال حدود 8/43 درصد، افراد 20 تا 29 سال حدود 7/43 درصد است و با افزایش سن به میزان 30 تا 59 سال، مشارکت ورزشی نیز بین 1/46 درصد تا 7/52 درصد متغیر میگردد. با این توجه مشخص گردید که در این کشور، با افزایش سن، مشارکت ورزشی کمی افزایش مییابد. کارکردهای ورزش همگانی سبب گردیده است تا فعالیت های عملی در جهت فرهنگ سازی و توسعه شاخص های مربوط به ورزش همگانی اجرا گردد. فعالیت های ورزش همگانی اجرا شده در برخی کشورها و مناطق منجر به فواید ارزشمندی شده است و کارکردهای مثبتی را به ارمغان آورده اند (استراندبو و همکاران، 2020: 932).
اهمیت مشارکت ورزشی و رشد آن در سطح جهان؛ لزوم برنامهریزی در حوزة ورزش همگانی را به خوبی نشان میدهد. گارد، دیونیجی و دیونیجی[16] (2018) اشاره داشتند که برنامهریزی و سیاستگذاری در حوزه ورزش همگانی در صورتی منجر به موفقیت میگردد که روند اجرایی مناسبی را طی نماید. فیتزگراد[17] (2018) اشاره داشت که ورزش در برخی محیطها به صورت عادلانه توسعه پیدا نکرده است و محدود به گروهها و افراد منحصربه فردی شده است. اگرچه ضرورت ورزش همگانی به صورت جدی مدنظر قرار گرفته است و فواید بیشماری را ایجاد نموده است اما همچنان روند اجرایی و ترویجی ورزش همگانی در تمامی کشورها به صورت مطلوبی انجام نمی گردد (بورگرز[18] و همکاران، 2018: 85). ایجاد طرح ها و برنامه های نظری در حوزه ورزش همگانی و عدم پیاده سازی این طرح ها به عنوان یکی از آسیب های جدی در حوزه ورزش همگانی مشخص شده است (کولیک[19] و همکاران، 2019: 939). اگرچه عدم اجرایی نمودن برنامه های ورزش همگانی به عنوان یک مشکل همواره مدنظر بوده است اما نوعی دیگر از آسیب ها در حوزه ورزش همگانی؛ محدود به بزرگ نمایی فعالیت های اجرایی شده در ورزش همگانی می باشد (بدارد و همکاران، 2020: 353). به صورتی که کارکردها و فواید ورزش همگانی و فعالیت های اجرا شده و همچنین تعداد مشارکت کنندگان بیشتر از وضعیت موجود مخابره شود که این مساله می تواند منجر به شکل گیری یک باور نامناسب در خصوص کارکردهای ورزش همگانی می گردد (کیم و همکاران، 2021: 1624).
اجرای مناسب برنامهها از خود برنامهریزی در حوزه ورزش مهمتر است. این مساله نشان دهنده لزوم ایجاد تغییرات در جهت گسترش ورزش به دور از هر گونه کمکاری است. از این رو با توجه به اهمیت ورزش همگانی نیاز است تا به دور از هرگونه شعارزدگی و تصویرسازی به گسترش آن اقدام نمود. بزرگنمایی به مفهوم ارائه برخی صحبتها، نظرات و برنامهها بدون هرگونه پشتوانه عملی می باشد. به عبارتی بزرگنمایی ارائه گزارش های غیرحقیقی از نتایج فعالیت های اجرا شده می باشد. افزایش بزرگنمایی سبب میگردد تا حرفهای بدون عمل، سندسازیها و تصویرسازی گمراه کننده از برنامهها در جهت مطلوب نشان دادن فعالیتها ایجاد گردد. این مساله سبب گردیده است تا بزرگ نمایی به عنوان یک عارضه مهم در جوامع نقش مهمی در عدم پیشبرد اهداف و برنامهها در حوزههای مختلف گردد. نتیجه بزرگنمایی میتواند شامل برخی عکسها و تصاویر ساختگی از برنامههای صوری انجام شده و همچنین ایجاد گزارشهای غیرواقعی و بزرگ نمایی در موفقیتهای کسب شده سازمانی باشد. مطالعه و پژوهش در خصوص بزرگنمایی و تصویرسازی در ورزش به مانند سایر حوزه مهم است.
خلا پژوهشهای ناشی از کمبود پژوهشهای به خصوص پژوهشهای داخلی در این حوزه به خوبی مشهود است. در برخی پژوهشهای تنها به اهمیت عملیاتی نمودن اهداف و دور شدن از تصویرسازی در جهت کسب موفقیت صحبتهایی شده است. در معدود پژوهشهای نیز عوامل برون رفت از بزرگنمایی در اجرای برنامهها و سیاستها را مورد بررسی قرار دادند. چیریستین[20] (2017) عوامل فرهنگی را مورد بررسی و اشاره داشت که ضعفهای فرهنگی سبب بروز بزرگنمایی در اجرای برنامهها در میان مدیران میگردد. کولپان و مییر[21] (2016) نیز اشاره داشتند که مشکلات اقتصادی سبب تمایل مدیران در جهت ایجاد بزرگنمایی در اجرای برنامهها میگردد. در برخی پژوهشهای نیز مشکلات اجتماعی، خلا نظارتی، وجود فرهنگ نتیجهگرایی و نبود آگاهیهای لازم از ضررهای بزرگنمایی در میان مدیران را از جمله عوامل ایجادکننده بزرگنمایی در میان مدیران اشاره داشتند. کیم و همکاران (2021) مشخص نمودند که در مسیر توسعه ورزش همگانی؛ وجود برخی آمارهای غیرواقعی می تواند مشکلات جدی را ایجاد نماید. والی[22] (2007) نیز اشاره داشت که عدم توجه به مسائل مربوط آمارها و اطلاعات حقیقی در ورزش همگانی می تواند روند اثربخشی فعالیت های ورزش همگانی را به شدت تحت شعاع قرار دهد. کوتی و ویریما[23] (2014) نیز در پژوهش های خود مشخص نمودند که عدم اطلاع از اثربخشی دوره های ورزش همگانی باعث شده است تا امروزه آسیب ها و خطاهای موجود در این خصوص نامشخص باشد. برگر[24] و همکاران (2008) نیز در پژوهش خود اشاره داشتند که عدم توجه مدیران و همچنین نبود استانداردهایی در حوزه ورزش همگانی باعث گردیده است تا شواهد کافی و عینی در خصوص ورزش همگانی ایجاد نگردد. چالیپ[25] و همکاران (2017) نیز اشاره داشتند که عواملی که باعث می گردد تا اطلاعات غیرواقعی در خصوص ورزش همگانی ایجاد گردد؛ می بایستی به صورت منطقه ای مورد بررسی قرار گیرد. این در حالی است که نبود مطالعات جامع و کافی در خصوص شناسایی عوامل موثر بر بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی باعث گردیده است تا عملا راهکارهای مقابله ای با پدیده بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی ایجاد نگردد.
با توجه به ورزش همگانی در هر جامعهای، اما در کشور ایران به نظر میرسد توسعه ورزش همگانی متمرکز بر برخی پیاده رویهای خانوادگی و برخی اهداف و برنامههای ورزشی در سازمانها و مراکز علمی از جمله دانشگاهها و آموزش و پرورش شده است. هدفمند نبودن برنامههای ورزش همگانی در کشور سبب گردیده است تا تاثیرگذاری تلاشها و برنامههای ورزش همگانی در توسعه فرهنگ ورزش در کشور اندک باشد. این مساله ناشی از برخی دیدگاههای کوتاه مدت مدیران متولی ورزش همگانی در جهت اجرای صرف چند برنامه ورزشی بدون پشتوانههای علمی است. از طرفی ارائه گزارشهای غیرواقعی و بزرگنمایی در فعالیتهای انجام شده در حوزه ورزش همگانی سبب گردیده است تا ورزش همگانی کشور دچار بزرگنمایی باشد که سازمانهای متولی آن تنها به ارائه فواید ورزش همگانی و اجرای چندین برنامه ساده ورزش همگانی به دور از هرگونه خلاقیت و نوآوری بپردازند. این مساله سبب گردیده است تا ارزیابیهای انجام گرفته شده از برنامههای ورزش همگانی معطوف به بررسی تصاویر و فیلمهای مربوط به این برنامهها باشد که این خود سبب گردیده است تا مدیران ورزش همگانی به دنبال کارکردهای واقعی برنامههای مربوط به ورزش همگانی نرفته و تنها به ارائه گزارشهای غیرواقعی، بزرگ نمایی شده و همچنین ارائه آمارهای خیالی بپردازند. این مساله نشان دهنده بزرگنمایی و شیوع آن در ورزش کشور به خصوص در ورزش همگانی است. با توجه به نبود پژوهشهای جامع، نیاز به پژوهشهای جامع در خصوص بررسی عوامل مؤثر بر شکل گیری بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی به خوبی مشاهده میگردد. از طرفی نبود پژوهشهای در این حوزه سبب گردیده است تا عملا برنامه و رویکرد مناسبی در خصوص مبارزه با بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی انجام نگیرد. بدون شک گسترش روز افزون بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در میان مدیران در حوزههای مختلف ورزشی از جمله ورزش همگانی سبب میگردد تا آسیبهای جدی در این حوزه رخ دهد و از همه مهمتر منابع مالی، زمانی، انسانی و معنوی موجود در این حوزه صرف اموری گردد که عملا تاثیری بر گسترش حقیقی ورزش همگانی ندارد. بدون شک انجام پژوهش در خصوص عوامل مؤثر بر شکل گیری بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی سبب می گردد تا ابهامات موجود در خصوص وجود و عدم وجود بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی کشور رفع گردد و در صورتی که بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی کشور وجود داشته باشد، مشخص گردد که چه عواملی سبب بروز و شکل گیری این عارضه شده است. با توجه به چالش ها و آسیب هایی که بزرگ نمایی فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی برجای خواهد گذاشت؛ انجام تحقیق حاضر می تواند ضمن شناسایی عواملی که منجر به بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی می شود؛ باعث گردد تا سیستم های کنترلی عملیاتی در جهت کاهش سطح بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی به صورت مناسب تر و علمی تری اجرایی گردد. از طرفی انجام تحقیق حاضر می تواند ضمن شناسایی عوامل موثر بر بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی باعث گردد تا مسیر اجرایی در جهت کنترل این عارضه در ورزش همگانی را تسهیل نماید. نتایج پژوهش حاضر می تواند زنگ خطری بر سازمان های متولی ورزش همگانی کشور باشد که بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در سازمان های آنان و همچنین برنامه های مربوط به ورزش همگانی در حال شیوع می باشد. نتایج پژوهش حاضر دغدغه مبارزه با بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی را گسترش خواهد داد و راهکارهایی در خصوص مدیریت بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی را ارائه خواهد داد. با این توجه پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل بروزدهنده بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی؛ سعی در پاسخ به این سؤال دارد که آیا بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی کشور وجود دارد؟ چه عواملی سبب شکل گیری بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در میان مدیران ورزش همگانی میگردد؟
روش شناسی
پژوهش حاضر از نوع، پژوهشهای توصیفی است که به صورت میدانی انجام گردید. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی خبرگان آگاه به ورزش همگانی شامل مدیران و کارکنان فدراسیون ورزش همگانی، اساتید دانشگاهی متخصص در حوزه ورزش همگانی و برخی مدیران و کارشناسان وزارت ورزش و جوانان که در حوزه ورزش همگانی تخصص داشتند، بودند. این افراد شامل مدیران و کارکنان فدراسیون ورزشهای همگانی که در حوزه سیاستگذاری اطلاعات کاملی را دارا بودند و همچنین برخی خبرگان آگاه به حوره ورزش همگانی شامل اساتید دانشگاهی و برخی مدیران و کارشناسان وزارت ورزش و جوانان بودند. بر اساس انتخاب گلوله برفی تعداد 54 نفر (12 نفر از فدراسیون ورزشهای همگانی و همچنین 42 نفر از اساتید مدیریت ورزشی آگاه به ورزش های همگانی) به عنوان نمونه پژوهش مشخص گردیدند. پس از پخش پرسشنامهها، 47 پرسشنامه (10 نفر از فدراسیون ورزشهای همگانی و همچنین 37 نفر از اساتید مدیریت ورزشی آگاه به ورزشهای همگانی) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
ابزار پژوهش حاضر شامل دو پرسشنامه محققساخته بود. پرسشنامه اول پژوهش حاضر شامل دو قسمت بود. در قسمت اول با ایراد سؤالی به بررسی وضعیت بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در برنامه های اجرایی در ورزش همگانی کشور پرداخته شد. همچنین در قسمت دوم پژوهش، عوامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی بود که این پرسشنامه دارای 13 سؤال بود که شامل 13 عامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی بود. در جهت شناسایی این عوامل از مطالعه جامع منابع و همچنین بررسی نظرات خبرگان در قالب روش دلفی استفاده گردید. بدین منظور در ابتدا تعداد 8 عامل شناسایی گردید و سپس با بررسی و انجام روش دلفی در مرحله اول، تعداد 5 عامل دیگر از منظر خبرگان به فشارهای شناسایی شده اضافه گردید. این 5 عامل از جمله عواملی بود که از منظر خبرگان، مربوط به شرایط و ویژگیهای کشور ایران بود. سپس در مرحله دوم روش دلفی، 13 عامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی شناسایی شده، مورد اتفاق نظر خبرگان رسید و در نهایت این 13 عامل، به عنوان عامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی مشخص گردید. بنابراین روش دلفی در پژوهش حاضر در دو مرحله انجام گردید. لازم به ذکر است که خبرگان مورد استفاده در قالب روش دلفی شامل 7 تن از اساتید مدیریت ورزشی و افراد آگاه در خصوص ورزش همگانی بودند که نظرات آنان در جهت شناسایی عوامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
در جهت ساختاردهی به عوامل مؤثر بر بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی بر اساس روش مدل سازی ساختاری تفسیری بود. این پرسشنامه به مقایسه دو به دو 13 عامل کلی شناسایی شده در پژوهش حاضر بر اساس استانداردهای این روش پرداخته بود. روایی محتوایی این پرسشنامه ها با استفاده از نظرات 7 تن از اساتید دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین در خصوص روایی محتوی این پرسشنامه ها نیز با استفاده از فرمهای روایی سنجی نسبت روایی محتوا[26] و شاخص روایی محتوا[27] روایی مورد تأیید قرار گرفت. مقدار نسبت روایی محتوا با توجه به تعداد اساتید (7 نفر)، 99/0 و مقدار شاخص روایی محتوا ، 99/0 برای پرسشنامه ها به دست آمد. بنابراین روایی محتوی پرسشنامه های پژوهش مورد تأیید قرار گرفت.
همانطور که ذکر گردید برای انجام این پژوهش از روش مدلسازی ساختاری تفسیری استفاده شده است. این مدل دارای پنج گام ایجاد ماتریس خودتعاملی ساختاری، به دست آوردن ماتریس دستیابی، تعیین سطح و ماتریس استاندارد، تشکیل مدل ساختاری تفسیری و تحلیل میکمک بود. در نهایت پس از انجام روش مدل سازی ساختاری تفسیری؛ عوامل شناسایی شده چهار دسته متغیرهای پیوندی، متغیرهای وابسته، متغیرهای مستقل کلیدی و متغیرهای مستقل خودمختار تقسیم خواهند شد. بدین جهت در جهت انجام روش های آماری کلوموگراف اسمیرنف و آزمون تی تک نمونهای از نرم افزار اس.پی.اس.اس[28] استفاده گردید. در جهت بررسی و تحلیل روش مدلسازی ساختاری تفسیری از نرم افزار میکمک استفاده گردید.
یافته های پژوهش
نتایج توصیفی پژوهش حاضر نشان داد که از میان نمونههای پژوهش حاضر، 82 درصد مرد و 16 درصد زن بودند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که گروه سنی 40-50 سال با فراوانی 72 درصد بیشترین فراوانی را دارا میباشد. همچنین نتایج توصیفی پژوهش مشخص نمود که سطح تحصیلات کارشناسی ارشد با حدود 61 درصد بیشترین فراوانی را در میان نمونه های پژوهش شامل گردید. نتایج آزمون کلوموگراف اسمیرنف نشان داد که دادههای پژوهش حاضر نرمال میباشد و میبایستی از آمار پارامتریک در جهت تحلیل دادهها بهره گرفت. در جهت بررسی وضعیت میزان بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در برنامههای اجرایی ورزش همگانی از روش تی تک نمونه ای استفاده گردید. جدول 1 نتایج این آزمون را نشان داده است.
جدول 1. نتایج آزمون تی تک نمونه ای در خصوص میزان بزرگنمایی در فعالیت های اجرا شده در ورزش همگانی
|
تعداد |
میانگین |
انحراف استاندارد |
تی |
سطح معناداری |
|
54 |
51/3 |
854/0 |
521/3 |
004/0 |
همان طور که نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان میدهد، میزان بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در برنامههای ورزش همگانی در وضعیت بالاتر از سطح متوسط (عدد 3) قرار دارد. لذا میتوان اعلام داشت که از منظر نمونههای پژوهش بزرگنمایی در فعالیت های اجرا شده در ورزش همگانی در وضعیت بالاتر از میانگین قرار دارد که نشاندهنده وجود بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در برنامههای ورزش همگانی میباشد. از روش مدلسازی ساختاری تفسیری در جهت ساختاردهی به عوامل مؤثر بر شکلگیری بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در میان مدیران ورزش همگانی استفاده گردید. در این پژوهش 13 عامل شناسایی شده؛ به عنوان معیارها و عناصر مد نظر در مرحله اول روش مدلسازی ساختاری تفسیری مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت پس از انجام مراحل مدلسازی ساختاری تفسیری، ماتریس نهایی شکل گرفت. جدول 2 نتایج مربوط به این ماتریس را نشان میدهد.
جدول 2. ماتریس دسترسی نهایی
|
عوامل |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
نفوذ |
|
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
*1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
*1 |
0 |
8 |
|
2 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
1 |
*1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
*1 |
0 |
8 |
|
3 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
*1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
4 |
|
4 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
*1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
5 |
|
5 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
*1 |
1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
3 |
|
6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
*1 |
*1 |
0 |
*1 |
*1 |
0 |
6 |
|
7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
5 |
|
8 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
2 |
|
9 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
*1 |
0 |
3 |
|
10 |
0 |
0 |
1 |
1 |
*1 |
*1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
7 |
|
11 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
2 |
|
12 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
13 |
1 |
1 |
*1 |
*1 |
*1 |
*1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
*1 |
0 |
1 |
9 |
|
وابستگی |
3 |
3 |
6 |
6 |
6 |
8 |
7 |
3 |
4 |
1 |
8 |
9 |
2 |
- |
جدول 2 ماتریس نهایی را نشان میدهد. در این ماتریس علائم 0 و 1 پس از نوع روابط میان فشارها تببین گردید و پس از اصلاحات انجام شده بر اساس روش مدل سازی ساختاری تفسیری، برخی از این اعداد تغییر یافت که این مساله با علامت *1 مشخص گردید. با توجه به نتایج جدول ماتریس نهایی، مشخص گردید که 8 سطح کلی، در پژوهش حاضر وجود دارد که این سطوح در قالب مدل در شکل 1 به نمایش گذاشته است.
شکل 1. مدل ساختاری تفسیری عوامل مؤثر بر بروز بزرگنمایی در فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی
تحلیل میکمک
در این مرحله با استفاده از نرم افزار میکمک نوع متغیرها با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری بر سایر متغیرها مشخص خواهد شد و پس از تعیین قدرت نفوذ یا اثرگذاری و قدرت وابستگی فشارها، می توان تمامی فشارهای شناسایی شده را در یکی از خوشه های چهارگانه روش ماتریس اثرمتغیرها در چهار گروه طبقه بندی نمود. اولین گروه شامل متغیرهای مستقل (خودمختار) می شود که قدرت نفوذ و وابستگی ضعیفی دارند. این متغیرها تا حدودی از سایر متغیرها مجزا هستند و ارتباطات کمی دارند. گروه دوم متغیرهای وابسته هستند که از قدرت نفوذ ضعیف اما وابستگی بالایی برخوردارند. گروه سوم متغیرهای پیوندی بود که از قدرت نفوذ و وابستگی بالایی برخوردارند. در واقع هر گونه عملی بر روی این متغیرها باعث تغییر در سایر متغیرها میشود. گروه چهارم متغیرهای مستقل (کلیدی) را در بر میگیرد. این متغیرها دارای قدرت نفوذ بالا و وابستگی پایینی بودند. شکل شماره 2، تحلیل میکمک در پژوهش حاضر را به نمایش گذاشته است.
شکل 2. تحلیل میکمک
با توجه به جدول بالا مشخص گردید که شکل گیری گروه های غیررسمی مخرب در سازمان های متولی ورزش همگانی و عدم نظارت سازمان ها و نهادهای دولتی در حوزه فعالیت های ورزش همگانی، جز متغیرهای مستقل خودمختار است. نتایج همچنین نشان داد که مهارت بالای برخی مدیران در استفاده از رسانه ها در جهت پیشبرد اهداف شخصی، پوشش ناعادلانه رسانه ای از برنامه ها و فعالیت ها ورزش همگانی کشور، عدم توجه به کیفیت برنامهها در مقایسه با کمیت و تعصب پایین متولیان ورزش همگانی به اشاعه ورزش در جامعه جزو عوامل وابسته است که بیشتر از سوی سایر عوامل تاثیرپذیر بود. نتایج همچنین نشان داد که فشارهای سیاسی برخی گروه ها و احزاب در حوزه ورزش همگانی، نبود استانداردهای واقعی در جهت سنجش عملکرد مدیران و نبود عدالت در توزیع منابع در انواع ورزش در کشور؛ جزو عوامل پیوندی است. بدین معنا که هرگونه عملی روی این عوامل، سبب تغییر در سایر متغیرها میگردد. نتایج همچنین نشان داد که کمبود منابع مالی در ورزش همگانی، انتصاب مدیران به دور از بررسی تجارب آنان در ورزش همگانی، ابهام در خصوص کارکردها و نقش متولیان ورزش همگانی در کشور و نبود ثابت مدیریتی در سازمان های ورزشی جزو عوامل مستقل کلیدی است که سبب تاثیرگذاری بر سایر عوامل است.
بحث و نتیجهگیری
نتایج پژوهش حاضر مشخص نمود که وضعیت بزرگنمایی در فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی بیش از میانگین (عدد 3) است که این مسئله نشان دهنده وجود بزرگنمایی در فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی است. شکلگیری بزرگنمایی در جوامع در تمامی حوزه به اشکال مختلف وجود دارد. این مسئله یکی از فعالیتهای مخرب است که سبب میگردد تا علاوه بر ارائه آمارهای دروغین به نوعی وضعیت نامطلوب موجود؛ به صورت مطلوب وانمود گردد . بوهتی و میر[29] (2000) اشاره داشتند که بزرگنمایی آثار جبران ناپذیری بر بدنه سازمانها دارد. بزرگنمایی سبب میگردد تا وضعیت نامطلوب سازمانها مخفی بماند که این خود سبب میگردد تا عملا تلاشها در جهت رفع این کاستیها شکل نگیرد. در پژوهش حاضر ضمن بررسیهای انجام گرفته شده، برخی عوامل مؤثر بر شکلگیری بزرگنمایی در ورزش همگانی شناسایی و تحلیل گردید .
نتایج مدلسازی ساختاری تفسیری نشان داد که کمبود منابع مالی، انتصاب نامناسب مدیران، ابهام در خصوص کارکردها و نقش متولیان ورزش همگانی در کشور و نبود ثبات مدیریتی در سازمان های ورزشی از جمله عوامل مهم کلیدی است که خود سبب شکلگیری سایر عوامل میگردد. چالیپ و همکاران (2017) نیز اشاره داشتند که عواملی که باعث می گردد تا اطلاعات غیرواقعی در خصوص ورزش همگانی ایجاد گردد؛ می بایستی به صورت منطقه ای مورد بررسی قرار گیرد. این در حالی است که نبود مطالعات جامع و کافی در خصوص شناسایی عوامل موثر بر بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی باعث گردیده است تا عملا راهکارهای مقابله ای با پدیده بزرگنمایی فعالیتهای انجام شده در ورزش همگانی ایجاد نگردد. نوواکوا، هودک، جولیس و فلگر[30] (2018) اشاره داشت که منابع مالی از جمله مسائل مهم در سازمانها است که سبب میگردد تا مدیران در جهت پنهان نمودن ضعف های خود، به سمت بزگنمایی روی آورند. بوستوسآگواوو، جوائرزناجرا، کارئونگویلن، ساندوالوازکوئز و هرناندزوالدز[31] (2017) نیز مشخص نمود که ابهامات در خصوص ساختار سازمانی سبب میگردد تا زمینه های بروز فساد از جمله بزرگنمایی در جهت عملکرد سازمان ها شکل گیرد. مشکلات مالی در ورزش سبب میگردد تا مدیران در جهت بهبود ورزش همگانی؛ اقدام به فعالیتهای غیرواقعی در جهت مناسب نشان دادن وضعیت موجود نمایند. به عنوان مثال مدیری که با توجه به مشکلات مالی، توان اجرای فعالیتها و برنامههای ورزش همگانی گسترده را ندارد، سعی در ایجاد برخی فعالیتهای کوچک و بیتاثیر خواهد داشت و با بزرگنمایی این فعالیتها در تلاش خواهد بود تا اقدامات خود در حوزه ورزش همگانی را بزرگ جلوه دهد. در این بین میتوان از برخی همایشهای پیادهروی خانوادگی نام برد که در مناطق مختلف کشور انجام گردیده است تا و در آن با توجه به عدم استقبال مردمی و وجود بینظمیهای بسیار، اما در فضای رسانهای به صورت غیرواقعی جلوه گردیده است. در این بین میتوان برخی همایشها از جمله همایش پیادهروی شهرکرد در سال 1395 و همایش پیادهروی شهر آستارا در سال 1396 را نام برد. همچنین ابهام در خصوص کارکردها و نقش متولیان ورزش همگانی در کشور به عنوان یک آسیب جدی و مهم سبب گردیده است تا احساس مسئولیت گروه ها و نهادهای مرتبط در مسیر توسعه ورزش همگانی کاهش یابد. این مساله سبب میگردد تا مدیران در جهت انجام فعالیتهای خود؛ اقدام به بزرگنمایی نمایند.
میتچل و همکاران (2018) اشاره داشتند که مشکلات مدیریتی از جمله عدم ثبات مدیریتی و همچنین عدم انتصاب مدیران غیرتخصصی سبب میگردد تا مدیران در جهت بهبود وضعیت موجود دست به اقدامات غیرواقعی زنند . بروان و هورنوف[32] (2018) اشاره داشتند که عدم ثبات مدیریتی یکی از شرایط ایجاد کننده فساد از جمله بزرگنمایی است. کیم و همکاران (2021) مشخص نمودند که در مسیر توسعه ورزش همگانی؛ وجود برخی آمارهای غیرواقعی می تواند مشکلات جدی را ایجاد نماید. والی (2007) نیز اشاره داشت که عدم توجه به مسائل مربوط آمارها و اطلاعات حقیقی در ورزش همگانی می تواند روند اثربخشی فعالیت های ورزش همگانی را به شدت تحت شعاع قرار دهد. مشکلات مدیریتی از جمله عدم ثبات مدیریتی و انتصاب مدیران غیرتخصصی سبب میگردد تا در مسیر فعالیتهای مدیران در عرصه ورزش همگانی مشکلات عمدهای متوجه آنان گردد. ترس از تغییر مدیریت در میان مدیران و همچنین تخصص پایین آنان سبب میگردد تا استرس در حین فعالیت تماما آنان را تهدید نماید. این مساله سبب میگردد تا مدیران در برخی فعالیتهای خود اقدام به بزرگنمایی در جهت پیشبرد اهداف خود در جهت باقی ماندن در پست خود باشند.
نتایج همچنین نشان داد که فشارهای سیاسی برخی گروهها و احزاب در حوزة ورزش همگانی، نبود استانداردهای واقعی در جهت سنجش عملکرد مدیران و نبود عدالت در توزیع منابع در انواع ورزش در کشور؛ جزء عوامل پیوندی است. بدین معنا که هرگونه عملی روی این عوامل، سبب تغییر در سایر متغیرها میگردد. نوواکوا و همکاران (2018) و میتچل و همکاران (2018) اشاره داشتند که برخی اعمال نفوذها از سوی گروه های سیاسی سبب میگردد تا مدیران در جهت بهبود شرایط خود؛ اقدام به برخی فسادها از جمله بزرگنمایی نمایند. اعمال نفوذ ها از سوی گروه های سیاسی در ورزش همگانی کشور به دو صورت میتواند بر مدیران تاثیرگذار باشد. برخی مدیران از ترس اعمال گروههای سیاسی در جهت تقویت عملکرد خود؛ اقدام به برخی فعالیتهای ظاهری خواهند نمود. همچنین مدیرانی که به واسطه اعمال فشارهای سیاسی در پستهای موجود حاضر است، در جهت بهبود شرایط در راستای تثبیت این فشارهای سیاسی اقدام به برخی فعالیتهای ظاهرگونه مینمایند.
بوهتی و میر[33] (2000) نیز اشاره داشت که فقدان عدالت در تقسیم منابع موجود یکی از زمینههای بروزدهنده بزرگ نمایی در میان مدیران است. نبود عدالت در توزیع منابع سبب میگردد تا در برخی شرایط مدیرانی که با مشکلات مالی دسته و پنجه نرم مینمایند، در جهت تغییر وضعیت خود؛ اقدام به انجام فعالیتهای کم اهمیت و ظاهرگونه نمایند. اجرای برخی همایشهای پیاده روی خانوادگی در جهت ترویج فرهنگ مشارکت ورزشی و بی اثر بودن این فعالیتها از جمله فعالیتهای ظاهرگونه در حوزه ورزش همگانی است. بوستوسآگواوو و همکاران (2017) نیز به نبود استانداردهای مناسب در جهت سنجش عملکرد مدیران اشاره نمودند و پس از بررسیهای خود پی بردند که عدم سنجش دقیق عملکرد مدیران سبب میگردد تا آنان در وظایف خود اقدام به برخی اعمال نامناسب از جمله بزرگنمایی نمایند. عدم وجود استانداردهای مناسب در جهت سنجش عملکرد مدیران سبب گردیده است؛ تا عملا فرق بین فعالیتهای مناسب و غیرمناسب مشخص نگردد. لذا مدیران از این وضعیت استفاده لازم را خواهند برد و اقدام به فعالیت های غیرواقعی نمایند.
پژوهش حاضر همچنین به خوبی مشخص نمود که عدم ثبات مدیریتی به عنوان یک عامل زیربنایی سبب میگردد تا بزرگنمایی در ورزش همگانی شکل گیرد. این مساله با نتایج پژوهش های چالیپ و همکاران (2017)، کوتی و ویریما (2014) و برگر و همکاران (2008) همسو بود. به نظر میرسد ترس از تغییر در میان مدیران سبب میگردد تا آنان از هر ابزاری در جهت مناسب جلوه دادن وضعیت استفاده لازم را داشته باشند. این مسئله سبب گردیده است تا امروزه شاهد برخی بزرگنماییها در ورزش همگانی در جهت توسعه ورزش همگانی باشیم. این مسئله سبب گردیده است تا عملا توسعه ورزش همگانی در کشور آنچنان که باید رشد قابل قبولی نداشته است. از این رو در جهت توسعة واقعی ورزش همگانی نیاز است تا ضمن توجه به عوامل بروزدهنده این مسئله، به نوعی اقدام به رفع این عوامل گردید. از این رو پژوهش حاضر ضمن بهبود شفافیتها در خصوص عوامل بروزدهنده بزرگنمایی در ورزش همگانی، برخی عوامل مهم و کلیدی در این حوزه را مشخص نمود. امید است نتایج پژوهش حاضر در جهت بهبود ورزش همگانی و خروج از بزرگنمایی در برنامهها و فعالیتهای موجود در این حوزه؛ مورد استفاده قرار گیرد.
اهمیت ورزشی همگانی و ترویج آن در جامعه در اکثریت پژوهشهای به شکل مناسبی مورد بررسی و تایید قرار گرفته است. کارکردهای ورزش همگانی و ضرورت توسعه آن در جوامع سبب گردیده است تا تلاشهایی در جهت ترویج آن در جامعه شکل گیرد. این در حالی است که مسیر توسعه ورزش همگانی و ترویج آن با ابهامات اساسی مواجه است. بزرگنمایی به عنوان یکی از آسیبزا ترین مسائل در مدیریت، سبب ایجاد صدمات بسیاری بر پیکره ورزش همگانی میگردد. پژوهش حاضر ضمن اثبات وجود بزرگنمایی در ورزش همگانی، علل شکلگیری آن را مورد بررسی و تحلیل قرار داد و در نهایت در قالب مدل ساختاری تفسیری به تفسیر و بیان عوامل شکل دهنده بزرگنمایی در ورزش همگانی پرداخت. از این رو پژوهش حاضر در جهت بزرگنمایی در ورزش همگانی و برنامهریزی در جهت رفع آن، شواهد علمی مناسبی را ایجاد نمود. در جهت اجرای پژوهش حاضر محدودیت های وجود داشت. دسترسی سخت و دشوار به نمونه های پژوهش و عدم همکاری برخی مدیران ارشد وزارت ورزش و جوانان یکی از این محدودیت ها بود. همچنین نامشخص بودن آمارها و فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی سبب گردیده است تا میزان دقیق و حقیقی بزرگنمایی مدیران ورزش همگانی کشور نامشخص باشد. این در حالی بود که با بررسی نظرات خبرگان پژوهش، وجود بزرگنمایی مورد اثبات قرار گرفته بود اما بررسی های میدانی جهت تعیین میزان بزرگنمایی در ورزش همگانی ضروری می باشد. همچنین در جهت انجام پژوهش حاضر محدودیت هایی از جمله عدم سنجش دقیق اثربخشی فعالیت های اجرا شده در حوزه ورزش همگانی و نبود بانک اطلاعاتی جامع از تمامی فعالیت های ورزش همگانی در سطح کشور وجود داشت. با توجه به نتایج تحقیق حاضر مبنی بر تاثیرگذاری عامل کمبود منابع مالی در جهت شکل گیری بزرگ نمایی فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی؛ پیشنهاد می گردد تا با سطح بندی فعالیت های ورزشی همگانی بر حسب پوشش مالی هر فعالیت؛ ارزیابی های مربوط به این فعالیت ها بر حسب پوشش و منابع مالی مربوط به هر فعالیت انجام گردد. با توجه به نتایج تحقیق حاضر مبنی بر تاثیرگذاری عامل ابهام در خصوص کارکردها و نقش متولیان در جهت شکل گیری بزرگ نمایی فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی؛ پیشنهاد می گردد تا با ساختاردهی به متولیان ورزش همگانی و ایجاد انسجام در خصوص وظایف هر کدام از متولیان؛ شرایطی جهت رفع ابهام در خصوص فعالیت های انجام شده در ورزش همگانی را به وجود آورد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می گردد تا ایجاد عدالت در توزیع منابع مالی در ساختار ورزش کشور، برخی مشکلات مالی در ورزش همگانی را رفع نموده تا فشارهای ناشی از مشکلات مالی از مدیران ورزش همگانی کشور برداشته شود. همچنین پیشنهاد می گردد تا بررسی های دقیق و ارزیابی های جامع در خصوص انتصابات در ورزش همگانی، ضمن انتخاب مدیران ورزشی، به سوابق شغلی آنان در عرصه های ورزش توجه لازم گردد. این مساله سبب می گردد تا مدیران با تعصب به عرصه ورزش سکان دار ورزش همگانی کشور گردند از طرفی پیشنهاد می گردد تا با افزایش ثبات مدیریتی در عرصه ورزش همگانی، مدیران ورزش همگانی را به سمت ایجاد و اجرای برنامه های میان مدت و بلند مدت راغب نمود. همچنین پیشنهاد می گردد تا با طراحی ساختار توسعه ورزش همگانی کشور و تعیین تکلیف وظایف سازمان های متولی، تلاش های هدفمند و نظامند را در حوزه ورزش همگانی را انجام داد.
)