Document Type : Original Article
Authors
1 Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Human Sciences, Yasouj University, Yasouj, Iran
2 PhD Student, Department of Social Sciences, Faculty of Human Sciences, Yasouj University, Yasouj, Iran
3 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Human Sciences, Yasouj University, Yasouj, Iran
4 MA Student, Department of Social Sciences, Faculty of Human Sciences, Yasouj University, Yasouj, Iran
Abstract
Successes and failures of national football teams in the FIFA World Cup are potentially able to impact on psycho-social life of people. This research aims to examine the impact of Iran’s national football team results in the FIFA World Cup 2022 in Qatar on Iranian citizens’ hope. The research was carried out using a one-group natural experiment with a pretest and three post-tests on 254 people in Yasouj. The measurement tool was the Adults Dispositional Hope Scale (ADHS) prepared by Snyder (1991) whose psychometric properties has been approved in Iran. The results showed that citizens’ hope has decreased during different stages but it is not statistically significant. Based on the results, hope in the pathway dimension, has been statistically dropped after the defeat of Iran’s national football team in the FIFA World Cup. Given the effect of the sports national team's results on hope, the research concludes that by planning to obtain successful results in international tournaments can improve hope as a necessary need of the country to overcome some of the important problems of society.
Keywords
اثر نتایج تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی 2022 بر «امید» در بین شهروندان به روش آزمایش طبیعی
سیروس احمدی[1]
محمد نوریان نجف آبادی[2]
رامین مرادی[3]
معصومه مسعودی[4]
10.22034/ssys.2023.2788.3027
تاریخ دریافت مقاله: 06/02/1402
تاریخ پذیرش مقاله: 06/04/1402
مقدمه
زندگی انسان، یک زندگی جمعی است و بر پایهی روابط اجتماعی بنیاد نهاده شده است. انسانها در تعاملات اجتماعی خود به دنبال رسیدن به خواستهها و نیازهای خود هستند. جریان رسیدن به خواستهها مبتنی است بر ابزارهایی است که این ابزارها روندهایی را ایجاد میکند، که در بسیاری از موارد بتواند فرد را به چیزی که به آن نام موفقیت داده شده است برساند. موفقیت در زندگی روانی و اجتماعی مستلزم تعیین اهداف و دسترسی به آنهاست. از این روامید[5]، را میتوان یک حالتشناختی مثبت دانست که طی آن، اهداف برای نیل به موفقیت تعیین میگردد و برای دستیابی به این اهداف، برنامهریزی صورت میگیرد(ریورا[6] و همکاران، 2021). به زعم اشنایدر و همکاران (1991) امید یک نیروی انسانی حیات بخش است که اساساً مشتمل بر سه جزء مجزا اما مرتبط به هم است. 1) اندیشیدن به اهداف[7]، یا تصویرسازی آشکار از اهداف باارزش. 2) اندیشیدن به مسیرها[8]، یا ظرفیت توسعه راهبردهای مشخص برای رسیدن به اهداف. 3) اندیشیدن به عاملیت[9]، یا توانایی ایجاد انگیزه و حفظ آن برای به کارگیری راهبردها. امید اساساً چیزی بیش از آرزوست[10] زیرا متضمن باور و اطمینان به دستیابی به نتایج مثبت است(بلیچینگ[11] و همکاران، 2021). امید حتی با خوش-بینی[12] هم متفاوت است و نسبت به آن، یک نگرش مثبت واقع بینانه تر محسوب میشود(لو[13] و همکاران، 2202). امید، فارغ از میزان استعدادها و مهارتها، کمک میکند انسان در پیچ و خمهای صعب العبور زندگی از پا نیفتد و در شرایط سخت و طاقت فرسا، بتواند دوام بیاورد و به مسیرش ادامه دهد. آن چه باعث میشود، امید در زندگی فردی و اجتماعی حایز اهمیت بسیار باشد، کارکردهای گسترده آن است. حسب مستندات، افراد دارای امید،سلامت جسمیشان بیشتر است(کاونتری[14] و همکاران، 2021)، عملکرد تحصیلی(ِالام[15]،2022) و شغلی مناسبتری دارند(سندی[16] و همکاران، 2021)، از بهزیستی بالاتری برخوردارند(ییلدیریم و ارسلان[17]،2020)، توانایی بیشتری در مدیریت استرس دارند(ون و همکاران[18]، 2021)، اضطرابشان کمتر است(فرامکن[19]، 2022)، موانع را بهتر مدیریت میکنند(ویکرت[20] و همکاران، 2020)، رضایت از زندگی شان بیشتر است(دی ماجو[21] و همکاران، 2021)، مشارکت اجتماعی بیشتری دارند(باکلی و لی[22]، 2018)، و روابط اجتماعی شان گستردهتر است(اشنایدر[23] و همکاران، 2017).
به دلیل کارکردهای متعدد امید در حوزههای روانی- اجتماعی، تلاشهای زیادی از جانب دولتها صورت میگیرد تا با شناسایی عوامل موثر بر امید، زمینههای گسترش آن در جامعه و در بین مردم، هرچه بیشتر محقق شود، چرا که از این رهگذر میتوان بر بسیاری از مسائل و مشکلات جامعه فائق آمد. پرواضح است که تا امید در بین مردم یک جامعه شکوفا نشود دستیابی به توسعه، امری دشوار خواهد بود چون نقطه مقابل امید، ناامیدی است و ناامیدی خیلی زود به ناتوانی مبدل میشود. امید، اساساً با تولد به دست نمیآید و به عنوان یک مهارت، آموختنی است و بر همین اساس، متاثر از گسترهای از متغیرهای درونی و بیرونی از سطوح خرد تا کلان است. پلیگینگ[24]و همکاران (2022) با بررسی جامع پژوهشهای مربوط به «امید» نشان میدهند، عوامل درونی (شامل ساختار زیستی، نارضایتی، ویژگیهای شخصی، شانس، تجربیات گذشته، و پرهیزکاری)، و عوامل بیرونی (شامل شبکه اجتماعی، تحصیلات، اعتماد، فرهنگ، سیاست، تاریخ، شغل، و نظام باورها) منابع عمده «امید» هستند. در همین زمینه، موفقیتها و شکستهای ورزشی در میادین معتبر بینالمللی نیز قادرند بر امید در جامعه و در بین مردم تاثیر بگذارند(پوپوف[25]، 2021). در تبیین رابطه عملکرد ورزشی در سطح بینالمللی و ایجاد امید در بین مردم، به این امر استناد میشود که موفقیت ورزشی یک کشور در میادین معتبر مانند المپیک یا جام جهانی فوتبال، اساساًباعث احساس شایستگی در بین مردم کشور موفق میگردد و آنها احساس میکنند سرافرازند و از دیگر ملل، برترند(لی و فان[26]، 2021). این امر همچنان که الیاس[27] (به نقل از هاشمی و یگانه، 1386) خاطر نشان میسازد، به این دلیل است که مسابقات معتبر ورزشی به ویژه جام جهانی فوتبال نمایش مسالمت آمیز توانمندیهای کشورهای مختلف است. موفقیت در این عرصه، این ذهنیت را در بین مردم پدید میآورد که آنان «میتوانند». همین امر باعث شکلگیری «امید اجتماعی» میشود که میتواند در عرصه اجتماعی، همان کارکردهای امید در سطح فردی را بروز دهد. به علاوه، موفقیتهای ورزشی در میادین معتبر بینالمللی باعث ایجاد رضایتمندی میشوند(ماتز[28]، 2019؛ کاوتسوس وسیمانسکی[29]،2010)و این امر همچنان که پلیگینگ و همکاران (2022) خاطرنشان میسازند، میتواند منبع «امید» باشند.
پژوهشهای متعددی به بررسی اثرات نتایج ورزش بر زندگی روانی- اجتماعی مردم پرداختهاند. نتایج پژوهشها در کشورهای مختلف و در سالهای مختلف، نشان میدهند، موفقیت یا شکست تیمهای ملی در مسابقات معتبر ورزشی به ویژه، المپیک یا جام جهانی فوتبال میتوانند بر انسجام قومیتها و طبقات اجتماعی (فوروکاوا[30]،2021)، ارزشهای اخلاقی(پرز-اورداس[31] و همکاران، 2021)،احساسات(دون کون سن پرو و مسید بلانکو[32]،2021)، غرور ملی(احمدی و همکاران، 1395؛ دنهام[33]،2010)، هویت ملی(هونگ[34]،2011. احمدی،1386)، ارتباطات بینالمللی(واینبرگ و گولد[35]،2023)، انسجام ملی(روُ[36] و همکاران،2021)، خلقیات مثبت(هالدورسن[37]،2021)، شادی(احمدی ،2016؛ هالمن[38] و همکاران، 2012) و رضایت از زندگی (ماتز[39]، 2019؛ کاوتسوس وسیمانسکی[40]،2010)تاثیر بگذارند.به عنوان نمونهای از این تاثیرات میتوان به یک پژوهش طولی اشاره نمود که نشان میدهد، در کشور غنا، در دوره 2010 تا 2016 که این کشور در زمینه فوتبال موفق بود شاهد شکلگیری امید در بین مردان جوان بودیم که از طریق فوتبال، میتوانستند منزلت اجتماعی و شانسهای زندگیشان را بهبود بخشند(آنگروهی و اسن[41]،2017).
در ایران، فوتبال به دلیل تعداد زیاد فوتبالیستها، باشگاهها، سرمایهگذاریهای مالی، و پوشش وسیع رسانهای، همچون بسیاری از دیگر جوامع، تبدیل به فراگیرترین ورزش کشور شده است. به علاوه، سابقه قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در سه دوره جام ملتهای آسیا، دو دوره بازیهای آسیایی، شش دوره صعود به جام جهانی فوتبال، و اشتغال تعداد زیادی از فوتبالیستهای ایرانی در لیگهای معتبر اروپایی باعث میشود مردم هم به فوتبال توجه کنند و هم انتظار کسب نتایج درخشان از تیم ملی فوتبال کشورشان داشته باشند. همگروهی با تیمهای ملی فوتبال انگلستان و آمریکا در جام جهانی قطر 2022 نیز این امر را تشدید مینماید. رویارویی با آمریکا به دلیل تنشهای سیاسی بین دو کشور و مصاف با تیم ملی انگستان به دلیل رویارویی با کلکسیونی از برجستهترین بازیکنان دنیا و البته بازی با تیم ملی ولز که هردو برای اولین بار اتفاق میافتند، و برگزاری بازیها در قطر همسایه جنوبی ایران که ایرانیان زیادی میتوانند از تیم ایران حمایت کنند، باعث میشود نتایج بازیهای تیم ایران برای مردم جذاب باشد و به همین دلیل، میتوان انتظار داشت موفقیتها یا شکستهای تیم ایران، در این مسابقات بر «امید» در بین مردم تاثیر بگذارد.هدف اصلی این پژوهش این است که نشان دهد حضور تیم فوتبال ایران در جام جهانی و انجام مسابقات این تیم در این بازیها به چه میزان بر «امید» در جامعه مورد مطالعه تاثیر میگذارد. برای نیل به این هدف، پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سئوال است که: «آیا نتایج بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی 2022 قطر بر «امید» تاثیر میگذارد؟»
برای یافتن پاسخ این سوال سوالات فرعی زیر مطرح شده است:
- میزان امید افراد جامعه مورد بررسی قبل از شروع جام جهانی فوتبال قطر به چه میزان بوده است؟
- میزان امید افراد جامعه مورد بررسی بعد از بازی با انگلستان در جام جهانی فوتبال قطر به چه میزان بوده است؟
- میزان امید افراد جامعه مورد بررسی بعد از بازی با ولز در جام جهانی فوتبال قطر به چه میزان بوده است؟
- میزان امید افراد جامعه مورد بررسی بعد از بازی با آمریکا در جام جهانی فوتبال قطر به چه میزان بوده است؟
روش شناسی
روش پژوهش:
پژوهش حاضر از نوع آزمایشی طبیعی با یک گروه و انجام پیش آزمون است. آزمایش طبیعی گونهای روش آزمایشی است که برخلاف روشهای آزمایشی تجربی یا نیمه تجربی، متغیر مستقل به وسیله پژوهشگر دستکاری نمیشوند بلکه به صورت طبیعی و در دنیای واقع، اتفاق میافتد و پژوهشگر طرح پژوهشی خود را با وقوع آن پدیده، متناسب میکند(شادیش[42] و همکاران، 2002). در این پژوهش، متغیر مستقل، بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی است که30 آبان در مقابل انگستان، 4 آذر در برابر ولز، و 8 آذر در برابر آمریکاست. به علاوه، پیش آزمون نیز در روزهای 20 تا 25 آبان، چند روز قبل از شروع بازیهای جام جهانی انجام شده است.
جامعه آماری، نمونهگیری و حجم نمونه:
در پژوهشهای آزمایشی اگرچه بر نمونه کوچک تاکید میشود اما در پژوهش حاضر جهت برآوردی دقیقتر از نتایج تحقیق، از نمونه بزرگ استفاده شده است و طی آن300 نفر از شهروندان در شهر یاسوج،مرکز استان کهکیلویه و بویراحمد در جنوب غربی ایران که اعتبار اساسی آن به صادرات 25% نفت ایران است، به روش نمونهگیری تصادفی چند مرحلهای انتخاب شدند. نمونههای تحقیق از 14 محله در مناطق مختلف یاسوج شامل شاهد،شهداء، محمودآباد، راهنمایی، مسکن، ارم، امامت، امام حسین(ع)، ترمینال، دولت آباد، زیرتل، سالم آباد، جهاد، و گلستان، انتخاب شدند و به شرطی که تمایل به مشارکت در تحقیق -در یک پیش آزمون و سه پس آزمون-داشتند، و البته مسابقات فوتبال جام جهانی 2022 را دنبال میکردند، مورد مراجعه قرار گرفته و اطلاعات مورد نیاز از آنان جمعآوری گردید. لازم به توضیح است، به استثنای پیش آزمون، جهت کنترل متغیرهای مزاحم،در تمامی پس آزمونها، دادهها در دوره زمانی 72 ساعته جمع آوری شدهاند. همین امر باعث گردید در پس آزمون اول به 26 نفر، در پس آزمون دوم به 14 نفر، و در پس آزمون سوم به 6 نفر از نمونهها به دلایل مختلف-از بیماری گرفته تا مسافرت- دسترسی نباشد. در نتیجه، نمونه نهایی تحقیق که در پیش آزمون و هرسه پس آزمون مشارکت داشتهاند، 254 نفر است.
ابزار پژوهش:
ابزارتحقیق جهت سنجش امید، مقیاس امید[43]اشنایدر (1991) است. این پرسشنامه دارای دوازده گویه است که گویههای(2. من در مورد سلامتی ام ناراحتم، 9.شرایط زندگی من عالی است، 10. از زندگیام راضیام، 12.اگر میتوانستم زندگی دوباره داشته باشم هیچ چیزی را تغییر نمیدادم) خرده مقیاس «عامل»[44] را سنجش میکنند وگویههای (1.راههای زیادی برای رسیدن به چیزهایی که در زندگیم مهماند وجود دارد، 4. تجربههای گذشته منبرایآیندهمنمناسباند، 6. من معمولا در خودم نگرانیهایی در باره بعضی چیزها پیدا می کنم، 8. زندگی من از خیلی جهات به آرمان من نزدیک است) خرده مقیاس «مسیر»[45] را میسنجند.خرده مقیاس «عامل» تعیین کننده هدف مداری فرد است و خرده مقیاس «مسیر» بیانگر راههای برنامهریزی شده برای رسیدن به اهداف است. به علاوه، گویههای (8. می دانم که توان پیدا کردن راه حلی برای حل هر مشکلی رادارم، 10. من در زندگی ام موفقیت زیبایی بدست آوردم، 12. من به همه اهدافی که مد نظر دارم می رسم، 16. تاکنون هرآنچه را که در زندگی میخواستم به دست آوردم) انحرافی هستند و در تحلیل نهایی، وارد نمیشوند. این مقیاس مبتنی بر سنجش رتبهای از نوع لیکرت (کاملا موافق=5، موافق=4، نه موافق نه مخالف=3، مخالف=2، کاملا مخالف=1) است و دامنه نمرات آن از 5 (کمترین امید) تا 40 (بیشترین امید)متغیر است. این پرسشنامه، به دلیل تعداد سوالات کم و سهولت استفاده، به طور گسترده در کشورهای مختلف جهان، مورد استفاده قرار گرفته است(اشنایدر و همکاران، 2017). در ایران، ویژگیهای روانسنجی این مقیاس به وسیله کرمانی و همکاران (1390) مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده شده است که برای سنجش «امید» در ایران از کارایی مناسبی برخوردار است. در پژوهش حاضر، پایایی مقیاس «امید» با استفاده از ضریب آلفا کرانباخ مورد بررسی قرار گرفت که مقادیر آن در مرحله پیش آزمون (824/0)، پس آزمون اول (901/0)، پس آزمون دوم (911/0) و پس آزمون سوم (889/0) به دست آمده است که نشان می دهد این مقیاس از همسانی درونی بالایی برخوردار است.
نتایج
در ابتدا، خصوصیات و ویژگیهای جمعیت شناختی نمونه های تحقیق در قالب جدول شماره 1 ارائه شده است. براساس دادههای جدول، بخش اعظم پاسخگویان را برحسب جنسیت، مردان (4/50%) تشکیل میدهند. به لحاظ وضع تاهل، بخش اعظم پاسخگویان، افراد متاهل (3/56%) می باشند. برحسب گروه سنی، بخش اعظم پاسخگویان در گروه سنی 30 تا 45 سال (1/46%) قرار دارند. برحسب وضع تحصیلات، بخش اعظم پاسخگویان، دارای تحصیلات دانشگاهی (1/44%) میباشند. و بالاخره، برحسب وضعیت شغلی، عمده پاسخگویان از گروه غیرشاغل (1/68%) هستند. نکته مهم در مورد آمار توصیفی پاسخگویان، بالاتر بودن تعداد افراد دارای تحصیلات دانشگاهی نسبت به سایر گروههای تحصیلی است که این امر عمدتاً به این دلیل است که در مواجهه با تحقیقات علوم انسانی، خانوارها معمولاً افراد تحصیلکردهتر خود را کاندیدا مینمایند و این گونه افراد از رغبت و انگیزش بیشتری برای مشارکت در تحقیقات اجتماعی برخور دارند. به علاوه، بالاتر بودن نسبت افراد غیرشاغل با توجه به اینکه بخش زیادی از پاسخگویان را زنان و نیز افراد در گروه سنی 30 تا 45 هستند، قابل توجیه است.
جدول 1: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب متغیرهای جمعیت شناختی
|
متغیر |
مقوله |
فراوانی |
درصد |
|
جنسیت |
مرد |
128 |
4/50 |
|
زن |
126 |
6/49 |
|
|
وضع تاهل |
مجرد |
111 |
7/53 |
|
متاهل |
143 |
3/56 |
|
|
گروه سنی |
29-15 سال |
110 |
3/43 |
|
45-30 سال |
117 |
1/46 |
|
|
60-46 سال |
27 |
6/10 |
|
|
تحصیلات |
کمتر از دیپلم |
76 |
9/29 |
|
دیپلم و فوق دیپلم |
66 |
26 |
|
|
دانشگاهی |
112 |
1/44 |
|
|
وضع شغلی |
شاغل |
81 |
9/31 |
|
غیر شاغل |
173 |
1/68 |
در ادامه، آمارههای توصیفی «امید» برحسب تعداد، کمترین، بیشترین، میانگین و انحراف معیار در پیش آزمون، و پس آزمونها در جدول 2 ارائه شدهاند. براساس دادههای جدول، میانگین «امید» که در پیش آزمون برابر با 88/16 است، به تدریج در پس آزمون اول (بازی با انگلستان و شکست 6 بر2)، پس آزمون سوم (بازی با ولز و پیروزی 2 بر صفر)، رو به کاهش میگذارد و پس آزمون سوم (بازی با آمریکا و شکست 1 بر صفر)، اندکی افزایش مییابد و به 80/16 می-رسد.
جدول2: آمارههای توصیفی متغیر «امید» و ابعاد آن در پیش آزمون و پس آزمونها
|
|
مراحل |
||||
|
پیش آزمون |
پس آزمون 1 |
پس آزمون 2 |
پس آزمون 3 |
||
|
امید |
میانگین |
88/27 |
73/27 |
65/27 |
80/27 |
|
انحراف معیار |
9/3 |
1/4 |
1/4 |
2/4 |
|
|
بعد مسیرها |
میانگین |
42/15 |
16/15 |
93/14 |
98/14 |
|
انحراف معیار |
2/1 |
3/2 |
2/2 |
3/2 |
|
|
بعد عامل |
میانگین |
46/12 |
57/12 |
72/12 |
81/12 |
|
انحراف معیار |
6/2 |
5/2 |
7/2 |
7/2 |
|
و بالاخره، جهت پاسخ به سئوال تحقیق مبنی اینکه، آیا نتایج بازی های تیم ملی فوتبال ایران بر «امید» در بین شهروندان اثر دارد؟ از آزمون تحلیل واریانس در تکرار مشاهدات[46] استفاده شده است. با توجه به اینکه در پژوهش حاضر، دادهها از هم مستقل نیستند و نمونه-های یکسانی در مراحل چهارگانه پژوهش مشارکت داشتهاند و علاوه بر آن، سطح سنجش متغیر وابسته «امید» نیز از نوع فاصلهای است، آزمون تحلیل واریانس در تکرار مشاهدات، با مقایسه میانگینها، نشان میدهد آیا تفاوت احتمالی مشاهده شده، به لحاظ آماری معنادار است یا خیر. نتایج حاصل از آزمون در قالب جدول 3 و 4 و 5 و 6 به طور مجزا برای مقیاس «امید» و خرده مقیاسهای «مسیر» و «عامل» ارائه شده است. براساس دادههای جدول3، آزمون کرویت ماچلی معنادار است و این به این معناست که ماتریس کوواریانس خطای مربوط به متغیرهای وابسته تبدیل شده نرمال، یک ماتریس همانی است. معناداری آزمون ماچلی بیانگر این است که نمیتوان از آزمون چندمتغیره پیلایی[47] استفاده کرد و باید دیگر آزمونها را به کار گرفت که در اینجا از آزمون لامبدای ویلکس استفاده شده است. نتایج این آزمون بیانگر این است که فرض صفر رد نمیشود و براساس آن، میانگینهای«امید» در مراحل پیش آزمون و پس آزمونها، با یکدیگر تفاوت معناداری ندارند.
جدول 3: مقایسه «امید» در پیش آزمون و پس آزمونها به روش آنالیز واریانس در تکرار مشاهدات
|
|
Mauchly’s test |
Wilks’Lambda |
||||
|
Chi-square |
df |
Sig |
Value |
F |
Sig |
|
|
پیش آزمون |
1/95 |
5 |
000/0 |
991/0 |
760/0 |
517/0 |
|
پس آزمون1 |
||||||
|
پس آزمون2 |
||||||
|
پس آزمون3 |
||||||
بررسی تفاوت میانگینها برحسب خرده مقیاس «مسیرها» که در قالب جدول 4 نشان داده شده است، با توجه به معناداری آزمون لامبدای ویلکس، بیانگر این است که میانگینها حداقل در یکی از مراحل باهم تفاوت دارند. انجام آزمون مقایسه چندگانه به روش تی زوج[48] که نتایج آن در جدول 5 منعکس شده است، نشان میدهد، میانگین خرده مقیاس «مسیرها» در پس آزمون اول با مقادیر (032/0=Sig ،253=df ،2/2=t)، در پس آزمون دوم با مقادیر (000/0=Sig ،253=df ،4=t) و پس آزمون سوم با مقادیر (001/0=Sig ،253=df ،5/3=t) با پیش آزمون تفاوت معنادار دارند.
جدول 4: مقایسه خرده مقیاس «مسیرها» در پیش آزمون و پس آزمونها به روش آنالیز واریانس در تکرار مشاهدات
|
|
Mauchly’s test |
Wilks’Lambda |
||||
|
Chi-square |
Df |
Sig |
Value |
F |
Sig |
|
|
پیش آزمون |
56 |
5 |
000/0 |
938/0 |
5/5 |
001/0 |
|
پس آزمون1 |
||||||
|
پس آزمون2 |
||||||
|
پس آزمون3 |
||||||
جدول 5: مقایسهای چندگانه آزمونها به روش تی زوج
|
|
T |
df |
Sig |
|
|
پیش آزمون |
پس آزمون 1 |
2/2 |
253 |
032/0 |
|
پس آزمون 2 |
4 |
253 |
000/0 |
|
|
پس آزمون 3 |
5/3 |
253 |
001/0 |
|
|
پس آزمون 1 |
پس آزمون 2 |
96/1 |
253 |
051/0 |
|
پس آزمون 3 |
3/1 |
253 |
169/0 |
|
|
پس آزمون 2 |
پس آزمون 3 |
53/0 |
253 |
599/0 |
اما بررسی تفاوت میانگینها برحسب خرده مقیاس «عامل» که نتایج آن در قالب جدول 6 نمایش داده شده است، بیانگر این است که میانگینهای این خرده مقیاس در هیچ یک از مراحل چهارگانه، تفاوت معناداری با یکدیگر ندارند.
جدول6: مقایسه خرده مقیاس «عامل» در پیش آزمون و پس آزمونها به روش آنالیز واریانس در تکرار مشاهدات
|
|
Mauchly’s test |
Wilks’Lambda |
||||
|
Chi-square |
df |
Sig |
Value |
F |
Sig |
|
|
پیش آزمون |
1/73 |
5 |
000/0 |
972/0 |
39/2 |
069/0 |
|
پس آزمون1 |
||||||
|
پس آزمون2 |
||||||
|
پس آزمون3 |
||||||
بحث و نتیجهگیری
«امید» به عنوان مفهومی شناختی، عاطفی، انگیزشی، اجتماعی، و هویتی یک نیروی شگرف روانی- اجتماعی است که کارکردهای متعددی در سطوح خرد تا کلان دارد. ویژگی اساسی امید این است که باعث سرمایهگذاری در آینده میشود(پلیگینگ و همکاران، 2022) و به طور طبیعی، نگاه مثبت به آینده، سرآغاز اتفاقات خوب در زندگی فردی و اجتماعی است. برهمین مبنا، «امید» ضرورت بنیادی زندگی در دنیای معاصر است و تلاشهای زیادی صورت میگیرد تا این نیروی شگرف در بین مردم گسترش یابد تا از این طریق، برخی از مشکلات جامعه، تسکین یابد. عوامل متعددی در سطوح خرد تا کلان میتوانند بر ارتقا یا افول «امید» تاثیر بگذارند. موفقیتهای ورزشی در مسابقات معتبر بینالمللی بدون تردید، یک عامل مهم هستند که میتوانند در سطحی وسیع، «امید» را در بین مردم، گسترش دهند. بر همین اساس، پژوهش حاضر تلاش کرد، تا اثرموفقیتها وشکستهای تیم ملی فوتبال ایران درمسابقات جام جهانی 2022 قطر را بر «امید» در بین شهروندان ایرانی مورد بررسی قرار دهد.
یافتههای تحقیق نشان میدهند، نمرات «امید» در پس آزمون اول (شکست در برابر انگستان)، پس آزمون دوم (پیروزی در برابر ولز)، و پس آزمون سوم (شکست در برابر آمریکا و حذف از مسابقات) کاهش پیدا کرده است اما این کاهش به لحاظ آماری معنادار نیست. به عبارت دیگر، نتایج بازیهای تیم ملی فوتبال ایران بر «امید» به طور کلی، اثر نداشته است. اما بررسی یافتهها برحسب خرده مقیاسها، بیانگر آن است که در خرده مقیاس «مسیر»، با شکست تیم فوتبال ایران و حذف از جام جهانی، «امید» در بین مردم به طور معناداری کاهش یافته است. همچنانکه پیشتر عنوان گردید، خرده مقیاس «عامل»، بخش انگیزشی «امید» و بیانگر هدف مداری فرد است و خرده مقیاس «مسیر»، بخش شناختی «امید» و بیانگر راه های برنامه ریزی شده برای دستیابی به اهداف است. «مسیر» نشان دهنده این است که فرد در ایجاد راه های معقول برای رسیدن به اهداف، توانایی دارد (اشنایدر، 2002). یافته تحقیق حاضر به روشنی بیانگر این واقعیت است که با شکست سنگین تیم ملی فوتبال ایران در برابر انگلستان (6-2) و سپس شکست در برابر آمریکا (0-1) و ناتوانی در صعود از دور گروهی، بخش شناختی «امید» در بین شهروندان ایرانی، تنزل یافته و احساس آنها این است که در ایجاد راه های معقول برای رسیدن به اهداف، ناتوانند.
این یافته تحقیق، به لحاظ تجربی با نتایج پژوهش آنگروهی و اسن (2017) که نشان دادند، موفقیت غنا در فوتبال باعث شکلگیری «امید» در بین مردان جوان برای بهبود منزلت اجتماعی و وضعیت زندگیشان گردید، منطبق است. پیوند فوتبال و «امید»، وجه اشتراک دو پژوهش است. در آن پژوهش، موفقیت در فوتبال به ارتقای «امید» منجر شد و در پژوهش حاضر، شکست در فوتبال باعث افول «امید» گردید. به علاوه، یافته تحقیق حاضر به لحاظ نظری نیز منطبق با مبانی نظری مطرح شده در پژوهش است که طی آن، موفقیت ورزشی یک کشور در میادین معتبر مانند المپیک یا جام جهانی فوتبال، باعث احساس شایستگی و توانایی (روُ و همکاران ،2021) و رضایت مندی (ماتز، 2019؛ کاوتسوس وسیمانسکی،2010) در بین مردم آن کشور می شود و شکست در این میادین باعث جریحه دار شدن غرور ملی (دنهام، 2010) میگردد و از این طریق، «امید» در بین مردم آن کشور، تحت تاثیر قرار میگیرد. در پژوهش حاضر اگرچه، «امید» به طور کلی، تحت تاثیر شکست ایران در برابر انگلیس و آمریکا و پیروزی در برابر ولز قرار نگرفت اما بخش شناختی امید یعنی «مسیر» که بیانگر راههای برنامهریزی شده برای رسیدن به اهداف است، به طور معناداری پس از شکست ایران و حذف از جام جهانی، کاهش یافت.
در تفسیر و تحلیل یافتههای تحقیق حاضر باید به یک نکته اساسی نیز توجه نمود. در تحقیقات آزمایشی طبیعی، برخلاف تحقیقات آزمایشی آزمایشگاهی، امکان کنترل متغیرهای بیرونی و مداخلهگر که میتوانند بر نتایج تحقیق تاثیر بگذارند، کمتر است. به طور مشخص، در طول انجام تحقیق حاضر، دو موضوع مهم در کشور وجود داشته است که محتمل است بر نتایج پژوهش حاضر اثر گذاشته باشند و در همان حال، امکان کنترل اثر آنها نیز از سوی پژوهشگران مقدور نبوده است. 1)از اواخر شهریور ماه 1401 برخی ناآرامیهای اجتماعی سیاسی با مرگ مهسا امینی در ایران آغاز گردید که تا سه ماه بعد، تداوم یافت. این تنشها و کشمکشها که بازیگران اصلی آن، زنان و جوانان بودند، به فوتبال نیز سرایت کرد و طی آن، برای بخشی از مخاطبان فوتبال، موفقیت فوتبال ایران در جام جهانی - که با بازگرداندن مربی نام آوازه پرتغالی نیز همراه شده بود -یک سوپاپ اطمینان رهایی از مشکلات برای حاکمیت تلقی میشد و در نتیجه، نتایج مسابقات فوتبال ایران در جام جهانی، احتمالا تاثیر چندانی بر آن بخش از مردم نداشته است. 2) مشکلات اقتصادی به ویژه، تورم نیز که از چندسال قبل در ایران شکل گرفته و در سال 1401 تشدید شدند، باعث فشار مضاعف بر مردم و سخت شدن شرایط زندگی گردیدند. در نتیجه، محتمل است که فوتبال و نتایج بازی های تیم ملی فوتبال در جام جهانی را تحت الشعاع خود قرار داده باشند.
سخن پایانی اینکه، جامعه ایران برای تحقق توسعه و تسکین برخی از مهمترین مشکلات اجتماعی خود، نیاز دارد «امید» را به عنوان نیروی شگرف روانی اجتماعی در بین مردم ارتقا بخشد. امری که در سال های اخیر و با تشدید مشکلات کشور به طور گسترده در گفتمان مسئولین عالی کشور نیز ظهور یافته است. یافتههای تحقیق حاضر به ویژه در خرده مقیاس «مسیر» امید، بیانگر این هستند که نتایج مسابقات تیم ملی فوتبال در آوردگاههای مهم همچون جام جهانی میتواند بر ارتقای «امید» یا افول آن در بین مردم کمک کند. براین اساس، وظیفه دستگاه ورزش کشور است که با برنامهریزیهای دقیق، مناسب، و کارشناسی،زمینههای کسب موفقیت در رویدادهای معتبر ورزشی را فراهم آورد و با ایجاد «امید» و ارتقای آن در بین مردم، به رفع یا تسکین برخی از مشکلات مهم جامعه کمک کند.
منابع
- احمدی، سیروس. (۱۳۸۶). بررسی آثار نتایج تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۰۶ بر هویت ملی شهروندان. المپیک، ۳۷، ۹۶–۸۵.
- احمدی، سیروس، فیروزی، محمدرضا، و نوایی، سعید. (۱۳۹۵). بررسی مقایسهای غرور ملی شهروندان قبل و بعد از موفقیت تیم ملی فوتبال ایران در صعود به جام جهانی ۲۰۱۴. پژوهشهای فیزیولوژی و مدیریت در ورزش، ۸(۲)، ۵۵–۴۵.
- کرمانی، زهرا، خداپناهی، محمدکریم، و حیدری، محمود. (۱۳۹۰). ویژگیهای روانسنجی مقیاس امید اشنایدر. فصلنامه روانشناسی کاربردی، ۵(۳)، ۲۳–۷.
- هاشمی، ضیاء، و یگانه، محمدرضا. (۱۳۸۶). فوتبال و هویت ملی. مطالعات ملی، ۸(۲)، ۱۲۴–۱۰۷.
- Ahmadi, S. (2016). Relationship between Iran’s national football team results and citizens’ happiness. South African Journal for Research in Sport, Physical Education and Recreation, 38(3), 1–13.
- Alam, A. (2022). Positive psychology goes to school: Conceptualizing students’ happiness in 21st century schools while ‘minding the mind!’ Are we there yet? Evidence-backed, school-based positive psychology interventions. ECS Transactions, 107(1), 11199–11214. https://doi.org/10.1149/10701.11199ecst
- Buckley, P., & Lee, P. (2018). The impact of extra-curricular activity on the student experience. Active Learning in Higher Education, 22(1), 37–48. https://doi.org/10.1177/1469787418808988
- Coventry, P. A., Brown, J. V. E., Pervin, J., Brabyn, S., Pateman, R., Breedvelt, J., Gilbody, S., Stancliffe, R., McEachan, R., & White, P. C. L. (2021). Nature-based outdoor activities for mental and physical health: Systematic review and meta-analysis. SSM – Population Health, 16, 100934. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2021.100934
- Denham, B. E. (2010). Correlates of pride in the performance success of United States athletes competing on an international stage. International Review for the Sociology of Sport, 45(4), 457–473.
- Di Maggio, I., Montenegro, E., Little, T. D., Nota, L., & Ginevra, M. C. (2021). Career adaptability, hope, and life satisfaction: An analysis of adults with and without substance use disorder. Journal of Happiness Studies, 23(2), 439–454. https://doi.org/10.1007/s10902-021-00405-1
- Doquin de Saint Preux, A., & Masid Blanco, O. (2021). The power of conceptual metaphors in the age of pandemic: The influence of the war and sport domains on emotions and thoughts. Language & Communication, 81, 37–47. https://doi.org/10.1016/j.langcom.2021.08.003
- Frumkin, H. (2022). Hope, health, and the climate crisis. The Journal of Climate Change and Health, 5, 100115. https://doi.org/10.1016/j.joclim.2022.100115
- Furukawa, M. (2021). Sport events and social capital in conflict-affected country: A case study of National Unity Day in South Sudan. International Journal of Sport Policy and Politics, 14(1), 19–36. https://doi.org/10.1080/19406940.2021.1993305
- Halldorsson, V. (2021). National sport success and the emergent social atmosphere: The case of Iceland. International Review for the Sociology of Sport, 56(4), 471–492.
- Hallmann, K., Breuer, C., & Kuhnreich, B. (2012). Happiness, pride and elite sporting success: What population segments gain most from national athletic achievements? Sport Management Review, 16, 226–235.
- Hong, E. (2011). Elite sport and nation-building in South Korea: South Korea as the dark horse in global elite sport. The International Journal of the History of Sport, 28(7), 977–989. https://doi.org/10.1080/09523367.2011.563630
- Kavetsos, G., & Szysmanski, S. (2010). National well-being and international sports events. Journal of Economic Psychology, 31, 158–171.
- Li, X. (Leah), & Feng, J. (2021). Nation branding through the lens of soccer: Using a sports nation branding framework to explore the case of China. European Journal of Cultural Studies, 25(4), 1118–1138. https://doi.org/10.1177/13675494211011179
- Mutz, M. (2019). Life satisfaction and the UEFA EURO 2016: Findings from a nation-wide longitudinal study in Germany. Applied Research in Quality of Life, 14, 375–391.
- Pérez-Ordás, R., Nuviala, A., Grao-Cruces, A., & Fernández-Martínez, A. (2021). Implementing service-learning programs in physical education; Teacher education as teaching and learning models for all the agents involved: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(2), 669. https://doi.org/10.3390/ijerph18020669
- Pleeging, E., Exel, J., & Burger, M. (2022). Characterizing hope: An interdisciplinary overview of the characteristics of hope. Applied Research in Quality of Life, 17, 1681–1723.
- Pleeging, E., van Exel, J., & Burger, M. (2021). Characterizing hope: An interdisciplinary overview of the characteristics of hope. Applied Research in Quality of Life, 17(3), 1681–1723. https://doi.org/10.1007/s11482-021-09967-x
- Popov, A. (2021). Sports diplomacy of the Republic of Moldova: Forms and specificity of manifestation. The Science of Physical Culture, 37(1). https://doi.org/10.52449/1857-4114.2021.37-1.02
- Rand, K. L., & Cheavens, J. S. (2012). Hope theory. In S. J. Lopez & C. R. Snyder (Eds.), The Oxford Handbook of Positive Psychology. London, UK: OUP.
- Raw, K., Sherry, E., & Rowe, K. (2021). Sport for social cohesion: Exploring aims and complexities. Sport Management Review, 25(3), 454–475. https://doi.org/10.1080/14413523.2021.1949869
- Reichard, R. J., Avey, J. B., Lopez, S., & Dollwet, M. (2013). Having the will and finding the way: A review and meta-analysis of hope at work. The Journal of Positive Psychology, 8(4), 292–304.
- Rivera, M., Shapoval, V., & Medeiros, M. (2021). The relationship between career adaptability, hope, resilience, and life satisfaction for hospitality students in times of Covid-19. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 29, 100344. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2021.100344
- Sandi, H., Afni Yunita, N., Heikal, M., Nur Ilham, R., & Sinta, I. (2021). Relationship between budget participation, job characteristics, emotional intelligence and work motivation as mediator variables to strengthening user power performance: An empirical evidence from Indonesia government. MORFAI Journal, 1(1), 36–48. https://doi.org/10.54443/morfai.v1i1.14
- Snyder, C. R., Lopez, S. J., Edwards, L. M., & Marques, S. C. (2017). Handbook of positive psychology. Oxford, UK: Oxford University Press.
- Ungruhe, C., & Esson, J. (2017). A social negotiation of hope: Male West African youth, waithood and the pursuit of social becoming through football. Boyhood Studies, 10(1), 22–43.
- Weinberg, R. S., & Gould, D. (2023). Foundations of sport and exercise psychology. Human Kinetics.
- Wen, F., Zhu, J., Ye, H., Li, L., Ma, Z., Wen, X., & Zuo, B. (2021). Associations between insecurity and stress among Chinese university students: The mediating effects of hope and self-efficacy. Journal of Affective Disorders, 281, 447–453. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.12.047
- Wickert, C., Post, C., Doh, J. P., Prescott, J. E., & Prencipe, A. (2020). Management research that makes a difference: Broadening the meaning of impact. Journal of Management Studies, 58(2), 297–320. https://doi.org/10.1111/joms.12666
- Yıldırım, M., & Arslan, G. (2020). Exploring the associations between resilience, dispositional hope, preventive behaviours, subjective well-being, and psychological health among adults during early stage of COVID-19. Current Psychology, 41(8), 5712–5722. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01177-2
)