Document Type : Original Article
Authors
1 Department of physical education and sport science, Mobarakeh Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Department of physical education and sport science, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad , Iran
Abstract
The purpose of this research was to design a model of sports startup performance development strategies using social networks. A qualitative research with a systematic exploratory approach was chosen. The statistical population included two parts of human resources (professors and managers) and information sources (books, articles, documents, media). Sampling was done in a sufficient number and with a judgment method based on reaching theoretical saturation (18 people). Research tools included systematic library study and structured exploratory interviews. The validity of the instrument was evaluated and confirmed based on the legal and scientific validity of the sample, expert opinion and agreement between the correctors. In order to analyze the findings, a multi-stage conceptual coding method with a systemic analysis approach was used. Based on the extracted conceptual framework, it included 6 categories and 26 open codes. The results of selective coding showed that management factors have an effect on content, branding, human resources and communication. Human power has an impact on communication and branding, and finally, content has an impact on branding. Based on the results of the research, it can be stated that controlling the chaos of the sports start-up market by creating media policies and supporting this field; it provided a platform to improve tensions and ambiguities in this field
Keywords
طراحی مدل راهکارهای توسعة عملکرد استارتاپ های ورزشی با بهرهگیری از شبکه های اجتماعی
ندا انصاری[1]
مجید خوروش[2]
الهام مشکل گشا[3]
10.22034/ssys.2023.2976.3178
تاریخ دریافت مقاله: 02/07/1402
تاریخ پذیرش مقاله: 20/08/1402
مقدمه
شکلگیری فناوریهای نوین منجر به ایجاد ظرفیتهایی در کسبوکارها شده است که بهرهگیری از آن را تبدیل به یک ضرورت کرده است (امبولی[4] و همکاران، 2022). بهطور خاص، مفاهیم نوآوری و کارآفرینی به روشهای قابلتوجهی تغییریافته است که پیامدهای سازمانی و سیاستی گستردهای دارد؛ بنابراین، اکتشاف، ادغام و بهرهبرداری از فناوریهای جدید به یکی از بزرگترین چالشها برای کسبوکارها و جامعه در محیط کنونی تبدیلشده است، بدون اینکه هیچ بخش یا سازمانی از اثرات آن مصون باشد. امروزه شرکتها در حوزههای توین و تحقیق؛ سعی در توانمندسازی خود جهت آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری دارند. به صورتی که ایجاد بسترهایی در جهت آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری میتواند زمینه جهت عملکرد مالی مطلوب را نیز فراهم نماید (فلیوربوم[5] و همکاران، 2019). دهه گذشته شاهد ظهور مجموعه متنوعی از فناوریها، پلتفرمها و زیرساختها بودهایم که؛ شیوه زندگی و کار ما را تغییر داده است. سازمانها از بخشهای خصوصی و دولتی و تقریباً همه صنایع به اکتشاف سوق دادهشدهاند و اغلب چارهای جز پذیرش زیرساختهای پیشرفته و کاربردهای آن نداشتهاند. این فرآیند غالباً شامل دگرگونی عملیات کلیدی کسبوکار بوده و درنتیجه بر فرآیندها، محصولات و خدمات و همچنین ساختارها و مفاهیم مدیریتی تأثیر میگذارد (یلماز[6] و همکاران، 2022).
در جهت بهبود وضعیت ورزش در حوزههای خدمات و محصولات میبایستی هماهنگی با شرایط موجود ایجاد گردد. توسعه استارتاپ توانسته است تا جنبههای بسیاری از نحوه خدماترسانیها را تحت شعاع قرار دهد (رحیمی و همکاران، 1400). کاربردهای استارتاپ در تمامی حوزهها ازجمله ورزش کاملاً مشهود میباشد. گستردگی فضای ورزش سبب گردیده است تا امروزه از آن بهعنوان یکی حوزههای ضروری جهت توسعه استارتاپ یاد شود (راتن[7]، 2020). استارتاپ ها معمولاً بهصورت نیروهای مستقل از دولت ایجاد میشوند، اما حمایت دولت از استارتاپ ها خود میتواند یکی از بهترین حالتهای ایجاد اشتغال برای جوانان باشد. بسیاری
استارتاپ را فرهنگ نوینی برای اندیشههای نو و خلاقیت برفراز ایدههای موجود میدانند که هدف از آن برطرف کردن مشکلات موجود در نقاط کلیدی است (ملک آرا، 1399). هر شرکتی که در مراحل اولیه کسبوکار باشد را میتوان بهعنوان یک استارتاپ توصیف کرد؛ اما استارتاپها معمولاً جاهطلبیهای بزرگی دارند، بهویژه وقتی صحبت از رشد میشود. درحالیکه انواع مختلفی از استارتاپ وجود دارد، هر استارتاپی یک ویژگی مشترک دارد: این است که به سرعت گسترش یابد (نیگام[8] و همکاران، 2020). استارتاپ مجموعهای از تکنیک است که به کارآفرینان در بالا بردن شانس ایجاد یک کسبوکار نوپای موفق کمک میکند (موسوی راد و احمدی، 1401). رشد و گسترش استارتاپ ها در سطح جهان منجر به شکلگیری ظرفیتهای مطلوبی در حوزههای مختلف شده است (چونگ[9] و همکاران، 2021). گسترش استارتاپ ها و موفقیت آنان در عرصههای ملی و بینالمللی سبب گردیده است تا نگاههای بسیاری را به خود جلب نماید (چوی[10] و همکاران، 2021).
از طرفی ظرفیتهای حوزة شبکههای اجتماعی برای کشورهای در حالگذار در حکم یکی از قدرتمندترین ابزارهای توسعه به شمار میآیند؛ به همین دلیل است که باید همة اهداف خود را در قالب خدمت به منافع عمومی تعریف کنند. ظرفیتهای حوزة شبکههای اجتماعی میتوانند با بهرهبرداری اثربخش از منابع مالی، انسانی و سایر تجهیزات و تسهیلات، به ویژه در کشورهایی که در تأمین این منابع با محدودیتهایی مواجه است، فعالیتهای خود را کارآمدتر کرده و درنتیجه قدرت رقابتپذیری خود را ارتقاء بخشند در این راستا ضروری است که رویکردهای مدیریتی نوینی را مبتنی بر تفویض اختیار؛ سر حوله کار قرار داده و برای بهرهگیری اثربخش از منابع آنها را تخصیص و مدیریت کنیم (رحیمی و همکاران،1400). شبکههای اجتماعی ابزار بازاریابی مهمی برای رسیدن به بازار هدف است و نمیتوان اهمیت آن را نادیده گرفت. امروزه رسانههای اجتماعی ابزاری بسیار قوی و بانفوذ برای ارائه عقاید و دیدگاهها تبدیلشده است؛ ازاینرو رسانههای اجتماعی نقش مهمی در تصمیمگیری آگاهانة مصرفکنندگان بهواسطة همسالان خوددارند (زینال[11] و همکاران، 2017). شبکههای اجتماعی اساساً در حال تغییر راههای ارتباطی بین مردم است که مجموعهای از برنامههای کاربردی مبتنی بر اینترنت است که روی وب ساختهشده و به کاربران اجازة خلق و تبادل محتوای تولیدشده را میدهد؛ بنابراین وظیفة اصلی شبکههای اجتماعی فراهمکردن بستری برای پیوند با دیگران از طریق اتصال به اینترنت تعریفشده است (خواجه احمدی و همکاران، 1395). درک نقش شبکههای اجتماعی برای پژوهشگران و مدیران در زمینة بازاریابی حیاتی است؛ ازاینرو بازاریابی شبکههای اجتماعی عنصر جداییناپذیری از کسبوکار در قرن 21 است (فیلیکس[12] و همکاران، 2016). پژوهشهای موجود همچون ابراهیمی و همکاران (2022)، مالیپدی[13] و همکاران (2022) و تامسی[14] و همکاران (2022) بهصورت تجربی بیان کردند که شبکههای اجتماعی ازجمله راهبردهای نوین و اثرگذار در توسعه برنامههای بازاریابی میباشد. بااینحال امروزه برای بقا در صنعت ورزش و مطابقت با دگرگونیها و نیازهای محیط ورزش به پویایی ویژه نیاز است. امروز مدیریت بازاریابی باشگاههای ورزشی مدیریتی است استراتژیک که باید در آن ضعفها و قوتهای درونسازمانی ازیکطرف، فرصتها و مخاطرات محیطی یا برونسازمانی از طرف دیگر با دقت، صحت و سرعت بررسی و ارزیابی شود تا بتوان با تطبیق قابلیتهای درونسازمانی و فرصتهای برونسازمانی به هدفها دستیافت.
با توجه به مطالب بیانشده؛ یکی از انواع استارتاپ ها؛ استارتاپ های ورزشی میباشد که توانسته است تا صنعت ورزش را دستخوش تغییرات اساسی نماید. ایجاد بستری در جهت توسعه استارت اپ های ورزشی یکی از نیازهای ضروری در حوزه ورزش میباشد. صنعت فناوری ورزشی قرار است سر به فلک بکشد. طبق گزارشها، انتظار میرود بازار جهانی فناوری ورزشی بین سالهای 2021 تا 2026 دو برابر شود و در سال 2026 به 40.2 میلیارد دلار برسد (هورگا[15]، 2022). بخش فناوری ورزشی با ورود تعداد بیسابقه استارت اپ های جدید به بازار و افزایش سطح سرمایهگذاری در حال رونق است. در سال 2021، بیش از 12.7 میلیارد دلار در شرکتهای فناوری ورزشی سرمایهگذاری شد (راتن، 2020). در تحقیقات مختلفی به بررسی استارتاپ ها پرداخته است. هورگا (2022) پس از بررسیهای خود پی برد که ایجاد بستر فنی و همچنین ارتقا فرهنگسازی در استفاده از استارتاپ ها میتواند بهعنوان اقدامات ترویجی در فعالیت یک استارتاپ ورزشی مشخص گردد. ملک آرا (1399) در تحقیق خود که باهدف بررسی استارتاپ و مراحل راهاندازی آن انجام گرفت، پس از بررسیهای خود پی برد که در روند توسعه استارتاپ ها میبایستی به مسائل فرهنگی و فنی توجه جدی داشت. خدابخشی (1401) در اشاره داشت که تبلیغات از طریق کانالهای مستقیم و غیرمستقیم استارتاپ ها بر روی تجویز دارو به مصرفکنندگان تأثیر مستقیم و معناداری دارد. وانگ[16] و همکاران (2022) پس از بررسیهای خود اشاره داشتند که عدم وجود سرمایهگذاری خطرپذیر مطلوب میتواند منجر به بروز مشکلات مربوط به استارتاپ ها و در نتیجه شکست استارتاپ ها گردد. مالائو[17] و همکاران (2020) در تحقیق خود که با هدف توسعه استارتاپ در کشور اندونزی انجام گرفت، پس از بررسیهای خود پی بردند که تعداد شرکتهای نوپا در اندونزی در سال 2019 به 2143 رسیده است. بااینحال، 93٪ آنها استارت اپ های کوچک هستند. آنان اشاره داشتند که گسترده نمودن دامنه فعالیت شرکتهای استارتاپی یکی از مسائل ضروری در کشور اندونزی میباشد. همچنین برخی از تحقیقات به بررسی سرمایهگذاری خطرپذیر در حوزه استارتاپ ها پرداختهاند. هیگمان[18] و همکاران (2021) پس از بررسیهای خود پی بردند که در مسیر توسعه فناوریهای پاک میبایستی سرمایهگذاریهای خطرپذیر بهصورت جدی میبایستی بهصورت مناسبی اجرایی گردد.
در دهة حاضر یکی از بزرگترین چالشها و یکی از مهمترین مشکلات صنعت ورزش کشور کارآفرینی و اشتغال است. ورزش به عنوان یک صنعت رو به توسعه، فرصت های کارآفرینی فراوانی را در دل خود جای داده است. جنبههای گسترده اقتصادی در صنعت ورزش، امکان کارآفرینی را به عنوان حل مشکل بیکاری بیان کرده است. اگرچه توسعه استارتاپ های ورزشی بهعنوان یکی از مسائل مهم و ضروری درک میگردد اما روند توسعه آن در کشور ایران بهصورت مطلوبی انجامنشده است. با توجه به اهمیت استارتاپ های ورزشی و نیاز این استارتاپ ها به سرمایهگذاری؛ ضروری است تا از سرمایهگذاریهای موجود در این حوزه بهره مناسبی را داشت. از طرفی عدم اشراف محیطی این شرکتها بر ظرفیتهای محیطی موجود یکی از ضعفهای دیگر این شرکتها میباشد. این در حالی است که شرکتهای دانشبنیان ورزشی در جهت بقا و شکلگیری عملکرد مناسب میبایستی شرایطی جهت آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری را فراهم نمایند. بسترسازی جهت بهبود و توسعه آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری بهعنوان یک ضرورت مهم میتواند نقش اساسی در جهت تحول این شرکتها داشته باشد. این در حالی است که تحقیقات جامع در خصوص بهبود آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری بهصورت جدی انجامنشده است که این خود منجر به خلأ تحقیقاتی در جهت ایجاد دستورالعملهایی در جهت بهبود آمادگی، اکتشاف و بهرهبرداری فناوری در شرکتهای دانشبنیان ورزشی شده است. بدون شک انجام تحقیق حاضر ضمن بهبود شواهدی از منظر علمی و عملی؛ میتواند بستری در جهت توسعه صنعت ورزش بهواسطه بهبود استارت اپ های ورزشی با بهرهگیری از شبکههای اجتماعی را فراهم نماید. این در حالی است که صنعت ورزش بهعنوان یکی از ارکان مهم ورزش در سطح کشور نیازمند ایجاد بستری جهت توسعه استارتاپ های ورزشی با بهرهگیری از شبکههای اجتماعی باشد. این مسئله سبب گردیده است تا تحقیق حاضر باهدف طراحی مدل راهکارهای توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی با بهرهگیری از شبکههای اجتماعی؛ سعی در پاسخ به این سؤال داشته باشد که عوامل مؤثر بر توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی با بهرهگیری از شبکههای اجتماعی به چه صورت است؟
روششناسی پژوهش
روش تحقیق از نوع مطالعات کیفی با رویکرد اکتشافی نظامند با رویکرد تماتیک (گلیزر و همکاران، 2011) بود. جامعه آماری پژوهش شامل دو بخش منابع انسانی آگاه و منابع اطلاعاتی مرتبط به موضوع پژوهش انتخاب شد. نمونه انسانی شامل اساتید دانشگاهها، مدیران سازمان و مشاوران حرفهای مرتبط به موضوع پژوهش بود. منابع اطلاعاتی نیز مشتمل بر منابع علمی، اسنادی و کتابخانهای تعیین گردید. نمونه آماری بر مبنای رسیده به اشباع نظری بهصورت روش قضاوتی بر افراد و روش هدفمند برای منابع اطلاعاتی برآورد و نمونهگیری شد.
جدول 1. مشخصات نمونه آماری پژوهش
|
|
گروه مطالعه |
نمونهگیری |
نمونه |
|
|
منابع انسانی |
اساتید کارآفرینی دانشگاهی دولتی و آزاد فعال در حوزه استارتاپ(انجام حداقل دو پژوهش) |
قضاوتی (نظری) |
4 نفر |
17 نفر |
|
مدیران وزارت ورزش و ادارات ورزش و جوانان منتخب باسابقه بیش از 10 سال |
قضاوتی (نظری) |
2 نفر |
||
|
اساتید مدیریت ورزشی دانشگاههای دولتی و آزاد (انجام حداقل دو پژوهش در حوزه موضوع پژوهش) |
قضاوتی (نظری) |
7 نفر |
||
|
استارتاپهای موفق ورزشی ایرانی(دارای رتبههای ملی و بینالمللی و سابقه بیش از 5 سال) |
قضاوتی (نظری) |
2 نفر |
||
|
اساتید حوزه رسانه دانشگاههای دولتی و آزاد (انجام حداقل دو پژوهش در زمینه شبکههای اجتماعی) |
قضاوتی (نظری) |
3 نفر |
||
|
منابع اطلاعاتی |
منابع کتابخانهای و علمی (مقاله، کتاب و..) |
هدفمند |
55 نسخه |
75 نسخه |
|
گزارشها و اسناد اجرایی و حقوقی |
هدفمند |
7 نسخه |
||
|
منابع و آرشیوهای رسانهای |
هدفمند |
13 نسخه |
||
ابزار پژوهش شامل مطالعه کتابخانهای نظامند و مصاحبه اکتشافی (نیمه ساختارمند) بود. مشخصات ابزارهای پژوهش بهصورت زیر میباشد.
جدول 2. مشخصات ابزارهای پژوهش
|
روش |
مطالعه کتابخانهای |
مصاحبه |
|
ابزار |
رونوشت (چکلیست استخراج مفاهیم) |
چارچوب پرسش (پرسشنامه باز پاسخ) |
|
نمونه موردمطالعه |
منابع اطلاعاتی |
منابع انسانی |
در بخش کیفی تحقیق جهت بررسی روایی از قابلیت باور پذیری (اعتبار)، انتقال پذیری و تایید پذیری و برای سنجش پایایی از مطالعه حسابرسی فرایند و توافق درون موضوعی دو کدگذار استفاده گردید(جدول 1).
جدول 3. روایی و پایایی بخش کیفی
|
|
|
روش |
نتیجه |
|
روایی |
قابلیت باورپذیری (اعتبار) |
تایید فرایند پژوهش توسط هفت متخصص |
تأیید |
|
استفاده از دو کدگذار جهت کدگزاری چند نمونه مصاحبه |
تأیید |
||
|
انتقالپذیری |
نظرات سه متخصص که در پژوهش مشارکت نداشتند |
تأیید |
|
|
تاییدپذیری |
ثبت و ضبط تمامی مصاحبه ها |
تأیید |
|
|
پایایی |
مطالعه حسابرسی فرآیند |
در اختیار قرار دادن اطلاعات به اساتید راهنما و مشاور |
تأیید |
|
توافق درون موضوعی دو کدگذار |
تحلیل سه مصاحبه توسط محقق و همکار و مشخص نمودن کدهای مشابه و غیرمشابه |
تعداد کل کدها: 80 تعداد کل توافقات: 33 تعداد کل عدم توافقات: 14 پایایی بین دو کدگذار: 5/82% بیشتر از 60% و تأیید پایایی |
در این راستا استملر[19](۲۰۰۱)، در پژوهش خود میزان پایایی بیشتر از ۶۰ صدم را مورد تأیید و قابل قبول بیان نمود .
استخراج مؤلفهها با بررسی مبانی و پیشینه از طریق مطالعه اسناد، کتابها و مقالات شامل منابع داخلی و خارجی انجام گردید. از مصاحبهها جهت تکمیل و تطبیق عوامل و روابط شناساییشده در مطالعه کتابخانهای استفاده شد. انجام مصاحبهها بر اساس چارچوب تحلیلی طراحیشده از قبل صورت گرفت. قبل از انجام هر مصاحبه، مصاحبههای قبلی تحلیلشده و مبنای مصاحبه جدید قرار میگرفتند. روایی ابزار با استفاده از روشهای روایی سنجی کیفی ذکرشده در جدول 3، کنترل و مطلوب ارزیابی شد.
اساس انتخاب نمونه این بود که افراد و اطلاعات منتخب بتوانند به شکلگیری نظریه و تکرارپذیری یافتهها کمک کنند. تکرارپذیری در دو بُعد مدنظر قرار گرفت: 1. تکرارپذیری لغوی که در آن تولید نتایج مشابه با انتخاب موردهای مشابه هدف بود؛ 2. تکرارپذیری نظری که در آن تولید نتایج متضاد از طریق انتخاب موردهایی در قطبهای مخالف هدف بود. در این پژوهش، با ارائه بازخورد به مصاحبهشوندگان و قرار دادن آنها در مسیر پژوهش بهطوریکه بر نحوه پاسخ گوئی آنها تأثیر نگذارد، بهمنظور افزایش روایی درونی اقدام شد. ضمناً، پس از انجام هر مصاحبه، الگوی بهدستآمده تا آن مرحله ارائه میشد و درصورتیکه مصاحبهشونده نکاتی را نسبت به الگو داشت، موردبحث قرار میداد. این کار پس از انجام مصاحبه انجام میشد تا مصاحبه خالی از هرگونه پیشفرض و جهتگیری انجام شود. همزمان با گردآوری دادهها، کار تحلیل آنها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی نیز شروع شد. پس از استخراج کدها، آنها طبقهبندی میشوند؛ مقایسه مداوم، تفاوتها و تشابهات بین این کدها را آشکار میکند؛ طبقات جدا و یا ادغام میگردند تا نظریه درروند این فرآیند شکل گیرد. منابع و متون موجود نیز درروند تکمیل تئوری مورداستفاده قرار میگیرند. کار گردآوری دادهها تا زمانی ادامه یافت که پژوهشگر اطمینان حاصل کند که ادامۀ کار نکته تازهای به دانستههای او نمیافزاید. پس از انجام 18 مصاحبه در طی دورۀ شش ماه، تحلیل دادهها حاکی از اضافه نشدن دادۀ جدید به دادههای قبلی بود؛ چراکه درصد بالایی از دادههای مستخرج از مصاحبههای آخر تکراری بود؛ بنابراین، با رسیدن به حد اشباع نظری، به مصاحبهها پایان داده شد. کدگذاری با استفاده از مطالعات قبلی و نظر چند پژوهشگر انجام شد. مدل پژوهش نیز بر اساس روابط شناساییشده بهصورت یک چارچوب مفهومی ترسیم گردید. کدگذاری در سه مرحله کدگذاری اول (باز)، کدگذاری دوم (محوری) و کدگذاری سوم (انتخابی) انجام شد تا مقولهها تبدیل به مؤلفهها، سپس ابعاد و درنهایت عاملهای اصلی در مدل مفهومی شوند.
یافتههای پژوهش
نتایج جمعیت شناختی پژوهش در جدول 4 گزارششده است:
جدول 4. توصیف ویژگیهای دموگرافیک مصاحبهشوندگان
|
کد مصاحبهشونده |
جنسیت |
سن |
سطح تحصیلات |
گروه |
کد مصاحبهشونده |
جنسیت |
سن |
سطح تحصیلات |
گروه |
|
P1 |
زن |
39 |
دکتری |
استاد کارآفرینی |
P10 |
مرد |
38 |
دکتری |
استاد کارآفرینی |
|
P2 |
مرد |
54 |
دکتری |
مدیر |
P11 |
زن |
41 |
دکتری |
استاد رسانه |
|
P3 |
مرد |
46 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
P12 |
مرد |
45 |
دکتری |
استاد کارآفرینی |
|
P4 |
مرد |
38 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
P13 |
مرد |
51 |
کارشناسی ارشد |
مدیر |
|
P5 |
مرد |
44 |
دکتری |
استاد کارآفرینی |
P14 |
زن |
422 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
|
P6 |
زن |
43 |
دکتری |
استارتاپ |
P15 |
مرد |
52 |
دکتری |
استاد رسانه |
|
P7 |
مرد |
57 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
P16 |
مرد |
47 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
|
P8 |
مرد |
55 |
دکتری |
استاد رسانه |
P17 |
مرد |
45 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
|
P9 |
مرد |
41 |
دکتری |
استاد مدیریت ورزشی |
P18 |
مرد |
38 |
دکتری |
استارتاپ |
یافتههای پژوهش شامل چارچوب کدگذاری مؤلفهها و مدل مفهومی برخاسته از آن است. چارچوب مفهومی استخراجشده شامل، 6 مقوله (کد محوری) و 26 کد باز بود. نتایج کدگذاری در جدول 5 گزارششده است.
جدول 5. کدگذاری سه مرحلهای مفاهیم شناساییشده
|
مقولهها |
مفاهیم |
کد مصاحبهشوندگان |
|
کلان |
1. رفع فیلتر شبکههای اجتماعی خارجی |
E1, E3, E8, E16 |
|
2. تقویت شبکههای اجتماعی داخلی |
E5, E9, E13 |
|
|
3. تسهیل روند اخذ مجوزات استارتاپ ها |
E2, E5, E10, E15 |
|
|
4. ایجاد قوانین حمایتی برای استارتاپ ها |
E7, E8, E11, E16 |
|
|
5. بهبود سرعت اینترنت |
E3, E4, E10, E13, E18 |
|
|
برندسازی |
6. توسعه هویت برند استارتاپهای ورزشی در شبکههای اجتماعی |
E11, E12, E15, E17 |
|
7. ایجاد وفاداری در مشتریان استارتاپهای ورزشی توسط شبکههای اجتماعی |
E1, E4, E6, E13, E17 |
|
|
8. ایجاد اعتمادسازی در شبکههای اجتماعی توسط استارتاپهای ورزشی |
E5, E9, E10, E13 |
|
|
9. استفاده از اینفلوئنسرهای ورزشی در شبکههای اجتماعی به منظور معرفی استارتاپهای ورزشی |
E1, E4, E6, E13 |
|
|
ارتباطی |
10. حضور استارتاپهای ورزشی در همه شبکههای اجتماعی |
E4, E6, E7, E10, E15 |
|
11. شبکهسازی و توسعه ارتباطات درونسازمانی و بین سازمانی توسط شبکههای اجتماعی |
E8, E9, E10, E13 |
|
|
12. توسعه مدیریت ارتباط با مشتری از طریق شبکههای اجتماعی |
E6, E10, E16 |
|
|
13. دریافت بازخورد و پیشنهادات و انتقادات از مشتریان در شبکههای اجتماعی |
E1, E1, E1, E1 |
|
|
14. تحلیل رقبا در شبکههای اجتماعی |
E4, E5, E11, E18 |
|
|
15. شبکهسازی و ارتباط با سایر استارتاپهای ورزشی در شبکههای اجتماعی |
E1, E9, E10, E17 |
|
|
محتوا |
16. ایجاد جذابیت در محتواهای موجود در شبکههای اجتماعی |
E3, E7, E8, E12, E17 |
|
17. ایجاد جذابیت بصری پیج یا کانال در شبکههای اجتماعی |
E2, E8, E14, E15, E16 |
|
|
18. رفع نیاز مشتریان استارتاپهای ورزشی در شبکههای اجتماعی |
E2, E7, E9, E10, E11 |
|
|
نیروی انسانی |
19. به کارگیری نیروهای انسانی توانمند و متخصص در فناوری در استارتاپهای ورزشی |
E3, E5, E11, E12, E18 |
|
20. بهکارگیری تیم تبلیغاتی متخصص در استارتاپهای ورزشی |
E10, E5, E17 |
|
|
21. دانشافزایی نیروهای فعال در استارتاپهای ورزشی در حوزه استفاده و تقویت شبکههای اجتماعی |
E1, E4, E6, E9 |
|
|
22. استفاده از ادمین ها بهمنظور مدیریت شبکههای اجتماعی استارتاپهای ورزشی |
E3, E7, E10, E11 |
|
|
مدیریتی |
23. تغییر نگرش مدیران استارتاپ های ورزشی در زمینه میزان و نحوه استفاده از شبکههای اجتماعی |
E1, E5, E8, E10 |
|
24. طراحی برنامه جامع توسعه استارتاپ های ورزشی در شبکههای اجتماعی |
E6, E11, E12, E13 |
|
|
25. برنامهریزی در زمینه ایجاد و راه اندازی شبکههای اجتماعی در استارتاپ های ورزشی |
E5, E8, E9, E10, E15, E16 |
|
|
26. الگوبرداری از استارتاپهای موفق ورزشی در شبکههای اجتماعی |
E1, E4, E8, E12 |
بر اساس جدول 5؛ مقولهها شامل کلان، برندسازی، ارتباطی، محتوا، نیروی انسانی و مدیریتی بودند.
با بررسی مبانی نظری و نظر اساتید و برخی از مصاحبهشوندگان، کدگذاری انتخابی انجام شد و نتایج در شکل 1 آورده شده است.
شکل 1. مدل مفهومی تحقیق
نتایج کدگذاری انتخابی نشان داد که عوامل مدیریتی بر محتوا، برندسازی، نیروی انسانی و ارتباطی تأثیرگذار است. نیروی انسانی بر ارتباطی و برند سازی و نهایتاً محتوا بر برندسازی تأثیرگذار است.
بحث و نتیجهگیری
هدف از این پژوهش، طراحی مدل راهکارهای توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی با بهرهگیری از شبکههای اجتماعی بود. در جهت بهبود وضعیت ورزش در حوزههای خدمات و محصولات میبایستی هماهنگی با شرایط موجود ایجاد گردد. توسعه استارتاپ توانسته است تا جنبههای بسیاری از نحوه خدماترسانیها را تحت شعاع قرار دهد. کاربردهای استارتاپ در تمامی حوزهها ازجمله ورزش کاملاً مشهود میباشد. گستردگی فضای ورزش سبب گردیده است تا امروزه از آن بهعنوان یکی حوزههای ضروری جهت توسعه استارتاپ یاد شود. از طرفی شبکههای اجتماعی ابزار بازاریابی مهمی برای رسیدن به بازار هدف است و نمیتوان اهمیت آن را نادیده گرفت. امروزه شبکههای اجتماعی ابزاری بسیار قوی و بانفوذ برای ارائه عقاید و دیدگاهها تبدیلشده است؛ ازاینرو شبکههای اجتماعی نقش مهمی در تصمیمگیری آگاهانة مصرفکنندگان بهواسطة همسالان خوددارند.
نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی بر محتوا، برندسازی، نیروی انسانی و ارتباطی تأثیرگذار است. نیروی انسانی بر ارتباطی و برند سازی و نهایتاً محتوا بر برندسازی تأثیرگذار است. این یافته با یافتههای موسوی راد و همکاران (1401)، ملک آرا (1399)، مالیپدی و همکاران (2022)، تامسی و همکاران (2022) و چونگ و همکاران (2021) همسو می باشد.
نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی بر محتوا شبکههای اجتماعی تأثیرگذار است. این یافته با یافتههای موسوی راد و همکاران (1401)، تامسی و همکاران (2022) و چونگ و همکاران (2021) همسو میباشد. در واقع مدیریت شبکههای اجتماعی به صاحبان کسبوکار کمک میکند تا مخاطبان بیشتری جذب کنند و پیامهایی مناسب باسلیقه مخاطبان را منتشر کنند. تنها در این صورت است که یک کسبوکار از طریق شبکههای اجتماعی، به نتایج مثبت دست مییابد. امروزه مدیریت شبکههای اجتماعی روند رو به رشدی در توسعه کسبوکارها دارد. علت این رشد سریع آن است که مدیریت صحیح شبکههای اجتماعی بهسرعت، نتایج حاصل از بازاریابی را بهبود میبخشد. شبکه اجتماعی متناسب با در نظر گرفتن تعداد کاربران فعال و نوع فعالیت مشخص میشود. مرحله بعدی استراتژی فعالیت در شبکه مورد نظر است؛ باید نحوه تولید محتوا، هزینهها، دفعات ارسال پست و نوع محتوا را مشخص کنید. به دلیل افزایش روزانه شبکههای اجتماعی و تنوع بالای آنها انتخاب و طراحی نام تجاری مناسب، تأثیر بسزایی در جذب مخاطب و افزایش شانس دیده شدن صفحه شما خواهد داشت. ابزارهای مدیریت رسانههای مجازی، میزان تأثیرگذاری محتوای شرکت را افزایش میدهند اما به همان اندازه کیفیت محصولات نیز در جذب مخاطب اهمیت خواهد داشت. طیف وسیعی از تکنیکهای رسانه اجتماعی شامل تبلیغات حمایت مالی و ارسال هدفمند است که میتواند بازدید پیج شما را به سطح مورد نظرتان برساند. از مهمترین اهداف استفاده از ابزارهای مدیریت میتوان به تحلیل تعامل اجتماعی برند مدیریت حسابهای متعدد در سیستمعاملهای متفاوت، تنظیم برنامه موردنیاز، دریافت گزارشهای تحلیلی جامع، تحلیل و پاسخدهی به نظرات کاربران و همکاری با اعضای تیم اشاره کرد.
همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی بر برندسازی تأثیرگذار است. این یافته با یافتههای ملک آرا (1399)، مالیپدی و همکاران (2022) و تامسی و همکاران (2022) همسو میباشد. برندسازی یکی از عوامل مهم در ایجاد مزیت رقابتی، شهرت و اعتبار میباشد و در نهایت یک آینده موفق را برای کسبوکار رقم میزند. داشتن مزیت رقابتی به برند کمک میکند تا با مخاطبان ایدئالش ارتباط برقرار کند. به دلیل اهمیت برندینگ، استارتاپهای ورزشی، شرکتها و سازمانها باید از همان ابتدا، یک برند قوی برای خود ایجاد کنند. امروزه تأثیر برندسازی و اهمیت برندینگ در روند توسعه کسب و کار برای همه آشکار است. برندینگ به استارتاپهای ورزشی کمک میکند تا یک ارزش منحصربهفرد برای خود خلق کرده و از رقابت با برندهای دیگر پیشی بگیرند. کسبوکارها برای داشتن برندینگ موفق بایستی بر روی شناخت دقیق مشتریان، برقراری ارتباط با آنها، استراتژی قوی برندینگ، طراحی لوگوی جذاب و منحصربهفرد، استفاده از تبلیغات اثربخش و برنامههای بازاریابی مؤثر و عرضه محصولات و خدمات باکیفیتتر از رقبایشان تمرکز کنند. در برندسازی، باید نیازها و خواستههای مشتری را بهخوبی شناسایی کرده و استراتژی برند و کسبوکار خود را همیشه بر اساس آن برنامهریزی کنید. برندینگ یک استارتاپهای ورزشی نه تنها باید محصولات و خدمات ارائهشده را نمایش دهد، بلکه باید تجربیات و برداشتهای مشتریان از بازار را نیز بهخوبی منعکس کند. برای ایجاد برندینگ قابلاعتماد، میتوانید به روشهایی مانند جمعآوری بازخوردها، انجام مطالعات بازار و تحلیل دادههای مرتبط با مشتریان، به دست آوردن نظرات و پیشنهادات آنها در شبکههای اجتماعی و مستقیماً از آنها کمک دریافت کنید.
همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی بر منابع انسانی تأثیرگذار است. این یافته با یافتههای خدابخشی (1401)، مورفری[20] (2019) و شارما و آرورا[21] (2019) همسو میباشد. به اعتقاد بسیاری از متخصصین حوزه کسبوکار و مدیریت، یکی از عناصر کلیدی هر سازمانی، منابع انسانی آن مجموعه است. نکتهای که در این خصوص بسیار حائز اهمیت است، مدیریت سرمایه اصلی هر سازمان یعنی همان نیروی انسانی میباشد. مدیریت منابع انسانی یکی از نقشهای اثرگذار در هر سازمان است. ضرورت منابع انسانی در یک مجموعه بهقدری زیادی است که کارشناسان این حوزه در سالهای اخیر تمرکز زیادی بر روی مدیریت آن داشتهاند. مورفری (2019) مشخص نمود که توانمندسازی منابع انسانی در اولین گام سبب بروز فوایدی برای خود آنان میگردد و از منظر ذهنی و مهارتی آنان را جهت حضور در محیطهای شغلی آماده مینماید. توانمندسازی منابع انسانی استارتاپهای ورزشی در حوزة رسانههای جمعی میتواند به بهبود اعتمادبهنفس این افراد کمک نماید و آنان را جهت حضور در مجامع و محیطهای ملی و بینالمللی مهیا نماید. از طرفی کارکردهای علمی توانمندسازی منابع انسانی استارتاپهای ورزشی در حوزة رسانههای جمعی سبب گردیده است تا توانمندسازی آنان بهعنوان یک مسئله مهم مدنظر قرار گیرد. شارما و آرورا (2019) مشخص نمودند که توانمندسازی منابع انسانی میتواند آثار مطلوب علمی در سطوح ملی و بینالمللی داشته باشد و جایگاه رشتههای تحصیلی مختلف را بهصورت مناسبی ارتقا دهد. بدون شک توانمندسازی منابع انسانی استارتاپهای ورزشی در حوزة رسانههای جمعی میتواند ضمن ارتقا جایگاه و وجهه رشتههای آموزشی و تجاریسازی و کاربردی نمودن پژوهشهای مدیریت و برنامهریزی سبب بهبود رضایتمندی مشتریان و دیگر منابع انسانی گردد. بااینحال استارتاپهای ورزشی میبایست از ظرفیت شبکههای اجتماعی در جهت توسعه و پیشرفت سازمانهای خود بهرهبرداری کنند و زمینه ترغیب افراد برای تجربه و کسب آگاهی در زمینه این رشتههای ورزشی را فراهم آورند. این در حالی است که امروزه فناوریهای موبایل و شبکههای اجتماعی و بهطورکلی فضای مجازی تأثیر شگرفی بر زندگی افراد و مخاطبان ورزش بهجای گذاشته است. حضور بیشمار مشتریان ورزشی یک سازمان در فضای مجازی و گسترش روزافزون این بازار، فرصت بزرگی در اختیار سازمانها قرار داده است. امروزه اینترنت بر تمامی ابعاد بازاریابی و مدیریت تأثیرات کلامی را به همراه داشته است و نوآوری در این فناوریها در حدی است که برای هماهنگ شدن با آن، شرکتها و سازمانها باید انعطافپذیری زیادی داشته باشند تا بتوانند از قابلیتهای منحصربهفرد فناوریهای جدید استفاده کنند. در راستای بازاریابی آنلاین، وبسایت رسمی یک استارتاپهای ورزشی بهترین محل برای مراجعهی هواداران برای دریافت اطلاعات است که فرصت مناسبی را برای مدیران سازمان فراهم مینماید تا با تشویق و تسهیل مراجعه هواداران به وبسایت، علاوه بر ایجاد حس وفاداری در هواداران، به افزایش سود از محل فروش محصولات بیندیشد. استارتاپهای ورزشی با یکپارچهسازی عناصر مختلف رسانههای اجتماعی مانند وبلاگها، یوتیوب، تلگرام، فیسبوک، تویتر و اینستاگرام حضور و ایجاد جوامع مجازی را افزایش دهند بطوریکه باعث انتخاب برند، خرید و سرگرمی هواداران خود شوند.
همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی بر عوامل ارتباطی تأثیرگذار است. بااینحال شبکههای اجتماعی به بخش جداییناپذیر از زندگی روزمرة مردم برای برقراری ارتباط و به اشتراکگذاری اطلاعات دیگر رسانهها تبدیلشده است. استفاده از شبکههای اجتماعی عمدتاً ساده است و میتواند ابزاری کمهزینه و سریع برای ارتباط با مشتریان ارائه کند (گودی[22] و همکاران، 2016). بر اساس نتایج بهدستآمده، توجه به مشتریان ازجمله عوامل مؤثر بر موفقیت و استمرار فعالیت استارتاپهای ورزشی بهوسیله رسانههای اجتماعی بود. این نتیجه با وارموس[23] و همکاران (2022) و ژائو[24] و همکاران (2022) همسو است. درواقع مشتریگرایی و جلب رضایت مشتری مهمترین چالش پیش روی استارتاپهای ورزشی است، ازاینرو متخصصان معتقدند استارتاپهای ورزشی همواره بایستی انتظارات مشتریان از کیفیت خدمات را تحت نظر داشته باشند و در این راستا پیادهسازی سیستم سنجش رضایت مشتری و مشتریگرایی امری مهم است که باعث شناخت مزیتهای رقابتی استارتاپهای ورزشی میشود و ابزاری است اصولی که مدیران بهوسیله آن سلامت ارتباط خود با مشتریانشان را ارزیابی میکنند. مشتریانی که رضایت بیشتری دارند احتمال بیشتری دارد تا مجدداً به استارتاپهای ورزشی مراجعه کنند و از خدمات استفاده کنند. در فلسفهی مشتریگرایی، بر خواستهی مشتری تأکید میشود، یعنی ابتدا مشخص میشود مشتری چه میخواهد سپس در تکاپوی وسیله یا روش تحقق آن برمیآیند.
با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد میگردد تا تضمین بازدهی سرمایهگذاری در حوزه استارتاپهای ورزشی بهواسطه ثبت قوانین و مقررات حمایتی از استارتاپهای ورزشی، ارتباط میان آنها و همچنین ایجاد استانداردها و دستورالعملهای جامع در حوزه استارتاپ؛ بستری را جهت بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاریهای مداوم شرکتهای شتابدهنده در حوزه استارتاپهای ورزشی را فراهم نمود.
با توجه به نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد میگردد که توسعه عملکرد استارتاپهای ورزشی معمولاً بهصورت نیروهای انسانی مستقل از دولت ایجاد میشوند، اما حمایت دولت از استارتاپ ها خود میتواند یکی از بهترین حالتهای ایجاد اشتغال برای جوانان باشد.
با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد میگردد تا کنترل آشفتگی بازار استارتاپهای ورزشی بهواسطه ایجاد سیاستهای رسانهای و حمایتی از این حوزه؛ بستری جهت بهبود تنشها و ابهامات موجود در این حوزه را فراهم نمود. همچنین با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد میگردد تا ایجاد بانک اطلاعاتی در خصوص ظرفیتهای استارتاپهای ورزشی و همچنین ثبت و نمایش تجارب موفق سرمایهگذاریها در حوزه استارتاپهای ورزشی؛ بستری را جهت بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاریها شرکتهای شتابدهنده در حوزه استارتاپهای ورزشی فراهم نمود.
درنهایت به کسبوکارهای ورزشی پیشنهاد میشود خود را به قابلیتهای نوین بازار تجهیز کنند تا از این طریق امکان حرکت به سمت تحول فناوریهای نوین در بازارهای رقیب برایشان میسر شود.
با توجه به اینکه هیچ گونه اطلاعاتی دقیقی در مورد استارتاپهای ورزشی در کشور وجود ندارد و تاکنون پژوهش کمی در این خصوص انجام نگرفته است، این تحقیق با محدودیت تعمیم نتایج همراه است و همچنین خبرگان استارتاپهای ورزشی تحت مطالعه این تحقیق بیشتر مشمول حمایتهای اقتصادی دولت بودند تا سیستمهای پشتیبانی.