Document Type : Original Article

Authors

1 Department of physical education and sport science, Mobarakeh Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran

2 Department of physical education and sport science, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad , Iran

Abstract

The purpose of this research was to design a model of sports startup performance development strategies using social networks. A qualitative research with a systematic exploratory approach was chosen. The statistical population included two parts of human resources (professors and managers) and information sources (books, articles, documents, media). Sampling was done in a sufficient number and with a judgment method based on reaching theoretical saturation (18 people). Research tools included systematic library study and structured exploratory interviews. The validity of the instrument was evaluated and confirmed based on the legal and scientific validity of the sample, expert opinion and agreement between the correctors. In order to analyze the findings, a multi-stage conceptual coding method with a systemic analysis approach was used. Based on the extracted conceptual framework, it included 6 categories and 26 open codes. The results of selective coding showed that management factors have an effect on content, branding, human resources and communication. Human power has an impact on communication and branding, and finally, content has an impact on branding. Based on the results of the research, it can be stated that controlling the chaos of the sports start-up market by creating media policies and supporting this field; it provided a platform to improve tensions and ambiguities in this field

Keywords

طراحی مدل راهکارهای توسعة عملکرد استارتاپ­ های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­ های اجتماعی

ندا انصاری[1]

مجید خوروش[2]

الهام مشکل گشا[3]

10.22034/ssys.2023.2976.3178

تاریخ دریافت مقاله: 02/07/1402

                                                                                 تاریخ پذیرش مقاله: 20/08/1402

مقدمه

شکل‌گیری فناوری‌های نوین منجر به ایجاد ظرفیت‌هایی در کسب‌وکارها شده است که بهره‌گیری از آن را تبدیل به یک ضرورت کرده است (امبولی[4] و همکاران، 2022). به‌طور خاص، مفاهیم نوآوری و کارآفرینی به روش‌های قابل‌توجهی تغییریافته است که پیامدهای سازمانی و سیاستی گسترده‌ای دارد؛ بنابراین، اکتشاف، ادغام و بهره‌برداری از فناوری‌های جدید به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها برای کسب‌وکارها و جامعه در محیط کنونی تبدیل‌شده است، بدون اینکه هیچ بخش یا سازمانی از اثرات آن مصون باشد. امروزه شرکت‌ها در حوزه­های توین و تحقیق؛ سعی در توانمندسازی خود جهت آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری دارند. به صورتی که ایجاد بسترهایی در جهت آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری می‌تواند زمینه جهت عملکرد مالی مطلوب را نیز فراهم نماید (فلیوربوم[5] و همکاران، 2019). دهه گذشته شاهد ظهور مجموعه متنوعی از فناوری‌ها، پلتفرم‌ها و زیرساخت‌ها بوده‌ایم که؛ شیوه زندگی و کار ما را تغییر داده است. سازمان‌ها از بخش‌های خصوصی و دولتی و تقریباً همه صنایع به اکتشاف سوق داده‌شده‌اند و اغلب چاره‌ای جز پذیرش زیرساخت‌های پیشرفته و کاربردهای آن نداشته‌اند. این فرآیند غالباً شامل دگرگونی عملیات کلیدی کسب‌وکار بوده و درنتیجه بر فرآیندها، محصولات و خدمات و همچنین ساختارها و مفاهیم مدیریتی تأثیر می‌گذارد (یلماز[6] و همکاران، 2022).

در جهت بهبود وضعیت ورزش در حوزه‌های خدمات و محصولات می‌بایستی هماهنگی با شرایط موجود ایجاد گردد. توسعه استارتاپ توانسته است تا جنبه‌های بسیاری از نحوه خدمات‌رسانی‌ها را تحت شعاع قرار دهد (رحیمی و همکاران، 1400). کاربردهای استارتاپ در تمامی حوزه‌ها ازجمله ورزش کاملاً مشهود می‌باشد. گستردگی فضای ورزش سبب گردیده است تا امروزه از آن به‌عنوان یکی حوزه‌های ضروری جهت توسعه استارتاپ یاد شود (راتن[7]، 2020). استارتاپ ها معمولاً به‌صورت نیروهای مستقل از دولت ایجاد می‌شوند، اما حمایت دولت از استارتاپ ها خود می‌تواند یکی از بهترین حالت‌های ایجاد اشتغال برای جوانان باشد. بسیاری

استارتاپ را فرهنگ نوینی برای اندیشه‌های نو و خلاقیت برفراز ایده‌های موجود می‌دانند که هدف از آن برطرف کردن مشکلات موجود در نقاط کلیدی است (ملک آرا، 1399). هر شرکتی که در مراحل اولیه کسب‌وکار باشد را می‌توان به‌عنوان یک استارتاپ توصیف کرد؛ اما استارتاپ‌ها معمولاً جاه‌طلبی‌های بزرگی دارند، به‌ویژه وقتی صحبت از رشد می‌شود. درحالی‌که انواع مختلفی از استارتاپ وجود دارد، هر استارتاپی یک ویژگی مشترک دارد: این است که به سرعت گسترش یابد (نیگام[8] و همکاران، 2020). استارتاپ مجموعه‌ای از تکنیک است که به کارآفرینان در بالا بردن شانس ایجاد یک کسب‌وکار نوپای موفق کمک می‌کند (موسوی راد و احمدی، 1401). رشد و گسترش استارتاپ ها در سطح جهان منجر به شکل‌گیری ظرفیت‌های مطلوبی در حوزه‌های مختلف شده است (چونگ[9] و همکاران، 2021). گسترش استارتاپ ها و موفقیت آنان در عرصه‌های ملی و بین‌المللی سبب گردیده است تا نگاه‌های بسیاری را به خود جلب نماید (چوی[10] و همکاران، 2021).

از طرفی ظرفیت­های حوزة شبکه­های اجتماعی برای کشورهای در حال­گذار در حکم یکی از قدرتمندترین ابزارهای توسعه به شمار می­آیند؛ به همین دلیل است که باید همة اهداف خود را در قالب خدمت به منافع عمومی تعریف کنند. ظرفیت­های حوزة شبکه­های اجتماعی می­توانند با بهره‌برداری اثربخش از منابع مالی، انسانی و سایر تجهیزات و تسهیلات، به ویژه در کشورهایی که در تأمین این منابع با محدودیت‌هایی مواجه است، فعالیت‌های خود را کارآمدتر کرده و درنتیجه قدرت رقابت­پذیری خود را ارتقاء بخشند در این راستا ضروری است که رویکرد­های مدیریتی نوینی را مبتنی بر تفویض اختیار؛ سر حوله کار قرار داده و برای بهره‌گیری اثربخش از منابع آن‌ها را تخصیص و مدیریت کنیم (رحیمی و همکاران،1400). شبکه­های اجتماعی ابزار بازاریابی مهمی برای رسیدن به بازار هدف است و نمی‌توان اهمیت آن را نادیده گرفت. امروزه رسانه‌های اجتماعی ابزاری بسیار قوی و بانفوذ برای ارائه عقاید و دیدگاه‌ها تبدیل‌شده است؛ ازاین‌رو رسانه‌های اجتماعی نقش مهمی در تصمیم‌گیری آگاهانة مصرف‌کنندگان به‌واسطة همسالان خوددارند (زینال[11] و همکاران، 2017). شبکه­های اجتماعی اساساً در حال تغییر راه‌های ارتباطی بین مردم است که مجموعه‌ای از برنامه‌های کاربردی مبتنی بر اینترنت است که روی وب ساخته‌شده و به کاربران اجازة خلق و تبادل محتوای تولیدشده را می‌دهد؛ بنابراین وظیفة اصلی شبکه­های اجتماعی فراهم‌کردن بستری برای پیوند با دیگران از طریق اتصال به اینترنت تعریف‌شده است (خواجه احمدی و همکاران، 1395). درک نقش شبکه­های اجتماعی برای پژوهشگران و مدیران در زمینة بازاریابی حیاتی است؛ ازاین‌رو بازاریابی شبکه­های اجتماعی عنصر جدایی‌ناپذیری از کسب‌وکار در قرن 21 است (فیلیکس[12] و همکاران، 2016). پژوهش‌های موجود همچون ابراهیمی و همکاران (2022)، مالیپدی[13] و همکاران (2022) و تامسی[14] و همکاران (2022) به‌صورت تجربی بیان کردند که شبکه­های اجتماعی ازجمله راهبردهای نوین و اثرگذار در توسعه برنامه‌های بازاریابی می‌باشد. بااین‌حال امروزه برای بقا در صنعت ورزش و مطابقت با دگرگونی­ها و نیازهای محیط ورزش به پویایی ویژه نیاز است. امروز مدیریت بازاریابی باشگاه­های ورزشی مدیریتی است استراتژیک که باید در آن ضعف‌ها و قوت‌های درون‌سازمانی ازیک‌طرف، فرصت‌ها و مخاطرات محیطی یا برون‌سازمانی از طرف دیگر با دقت، صحت و سرعت بررسی و ارزیابی شود تا بتوان با تطبیق قابلیت‌های درون‌سازمانی و فرصت‌های برون‌سازمانی به هدف­ها دست‌یافت.

با توجه به مطالب بیان‌شده؛ یکی از انواع استارتاپ ها؛ استارتاپ های ورزشی می‌باشد که توانسته است تا صنعت ورزش را دستخوش تغییرات اساسی نماید. ایجاد بستری در جهت توسعه استارت اپ های ورزشی یکی از نیازهای ضروری در حوزه ورزش می‌باشد. صنعت فناوری ورزشی قرار است سر به فلک بکشد. طبق گزارش‌ها، انتظار می‌رود بازار جهانی فناوری ورزشی بین سال‌های 2021 تا 2026 دو برابر شود و در سال 2026 به 40.2 میلیارد دلار برسد (هورگا[15]، 2022). بخش فناوری ورزشی با ورود تعداد بی‌سابقه استارت اپ های جدید به بازار و افزایش سطح سرمایه‌گذاری در حال رونق است. در سال 2021، بیش از 12.7 میلیارد دلار در شرکت‌های فناوری ورزشی سرمایه‌گذاری شد (راتن، 2020). در تحقیقات مختلفی به بررسی استارتاپ ها پرداخته است. هورگا (2022) پس از بررسی‌های خود پی برد که ایجاد بستر فنی و همچنین ارتقا فرهنگ‌سازی در استفاده از استارتاپ ها می‌تواند به‌عنوان اقدامات ترویجی در فعالیت یک استارتاپ ورزشی مشخص گردد. ملک آرا (1399) در تحقیق خود که باهدف بررسی استارتاپ و مراحل راه‌اندازی آن انجام گرفت، پس از بررسی‌های خود پی برد که در روند توسعه استارتاپ ها می‌بایستی به مسائل فرهنگی و فنی توجه جدی داشت. خدابخشی (1401) در اشاره داشت که تبلیغات از طریق کانال‌های مستقیم و غیرمستقیم استارتاپ ها بر روی تجویز دارو به مصرف‌کنندگان تأثیر مستقیم و معناداری دارد. وانگ[16] و همکاران (2022) پس از بررسی‌های خود اشاره داشتند که عدم وجود سرمایه‌گذاری خطرپذیر مطلوب می‌تواند منجر به بروز مشکلات مربوط به استارتاپ ها و در نتیجه شکست استارتاپ ها گردد. مالائو[17] و همکاران (2020) در تحقیق خود که با هدف توسعه استارتاپ در کشور اندونزی انجام گرفت، پس از بررسی‌های خود پی بردند که تعداد شرکت‌های نوپا در اندونزی در سال 2019 به 2143 رسیده است. بااین‌حال، 93٪ آن‌ها استارت اپ های کوچک هستند. آنان اشاره داشتند که گسترده نمودن دامنه فعالیت شرکت‌های استارتاپی یکی از مسائل ضروری در کشور اندونزی می‌باشد. همچنین برخی از تحقیقات به بررسی سرمایه‌گذاری خطرپذیر در حوزه استارتاپ ها پرداخته‌اند. هیگمان[18] و همکاران (2021) پس از بررسی‌های خود پی بردند که در مسیر توسعه فناوری‌های پاک می‌بایستی سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر به‌صورت جدی می‌بایستی به‌صورت مناسبی اجرایی گردد.

در دهة حاضر یکی از بزرگ­ترین چالش­ها و یکی از مهم­ترین مشکلات صنعت ورزش کشور کارآفرینی و اشتغال است. ورزش به عنوان یک صنعت رو به توسعه، فرصت های کارآفرینی فراوانی را در دل خود جای داده است. جنبه­های گسترده اقتصادی در صنعت ورزش، امکان کارآفرینی را به عنوان حل مشکل بیکاری بیان کرده است. اگرچه توسعه استارتاپ های ورزشی به‌عنوان یکی از مسائل مهم و ضروری درک می‌گردد اما روند توسعه آن در کشور ایران به‌صورت مطلوبی انجام‌نشده است. با توجه به اهمیت استارت­اپ های ورزشی و نیاز این استارتاپ ها به سرمایه‌گذاری؛ ضروری است تا از سرمایه‌گذاری‌های موجود در این حوزه بهره مناسبی را داشت. از طرفی عدم اشراف محیطی این شرکت‌ها بر ظرفیت‌های محیطی موجود یکی از ضعف‌های دیگر این شرکت‌ها می‌باشد. این در حالی است که شرکت‌های دانش‌بنیان ورزشی در جهت بقا و شکل‌گیری عملکرد مناسب می‌بایستی شرایطی جهت آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری را فراهم نمایند. بسترسازی جهت بهبود و توسعه آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری به‌عنوان یک ضرورت مهم می‌تواند نقش اساسی در جهت تحول این شرکت‌ها داشته باشد. این در حالی است که تحقیقات جامع در خصوص بهبود آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری به‌صورت جدی انجام‌نشده است که این خود منجر به خلأ تحقیقاتی در جهت ایجاد دستورالعمل‌هایی در جهت بهبود آمادگی، اکتشاف و بهره‌برداری فناوری در شرکت‌های دانش‌بنیان ورزشی شده است. بدون شک انجام تحقیق حاضر ضمن بهبود شواهدی از منظر علمی و عملی؛ می‌تواند بستری در جهت توسعه صنعت ورزش به‌واسطه بهبود استارت اپ های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­های اجتماعی را فراهم نماید. این در حالی است که صنعت ورزش به‌عنوان یکی از ارکان مهم ورزش در سطح کشور نیازمند ایجاد بستری جهت توسعه استارتاپ های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­های اجتماعی باشد. این مسئله سبب گردیده است تا تحقیق حاضر باهدف طراحی مدل راهکارهای توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­های اجتماعی؛ سعی در پاسخ به این سؤال داشته باشد که عوامل مؤثر بر توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­های اجتماعی به چه صورت است؟

روش­شناسی پژوهش

روش تحقیق از نوع مطالعات کیفی با رویکرد اکتشافی نظامند با رویکرد تماتیک (گلیزر و همکاران، 2011) بود. جامعه آماری پژوهش شامل دو بخش منابع انسانی آگاه و منابع اطلاعاتی مرتبط به موضوع پژوهش انتخاب شد. نمونه انسانی شامل اساتید دانشگاه­ها، مدیران سازمان و مشاوران حرفه­ای مرتبط به موضوع پژوهش بود. منابع اطلاعاتی نیز مشتمل بر منابع علمی، اسنادی و کتابخانه­ای تعیین گردید. نمونه آماری بر مبنای رسیده به اشباع نظری به‌صورت روش قضاوتی بر افراد و روش هدفمند برای منابع اطلاعاتی برآورد و نمونه­گیری شد.

جدول 1. مشخصات نمونه آماری پژوهش

 

گروه مطالعه

نمونه‌گیری

نمونه

منابع انسانی

اساتید کارآفرینی دانشگاهی دولتی و آزاد فعال در حوزه استارتاپ(انجام حداقل دو پژوهش)

قضاوتی (نظری)

4 نفر

17 نفر

مدیران وزارت ورزش و ادارات ورزش و جوانان منتخب باسابقه بیش از 10 سال

قضاوتی (نظری)

2 نفر

اساتید مدیریت ورزشی دانشگاه­های دولتی و آزاد (انجام حداقل دو پژوهش در حوزه موضوع پژوهش)

قضاوتی (نظری)

7 نفر

استارتا­پ­های موفق ورزشی ایرانی(دارای رتبه­های ملی و بین­المللی و سابقه بیش از 5 سال)

قضاوتی (نظری)

2 نفر

اساتید حوزه رسانه دانشگاه­های دولتی و آزاد (انجام حداقل دو پژوهش در زمینه شبکه­های اجتماعی)

قضاوتی (نظری)

3 نفر

منابع اطلاعاتی

منابع کتابخانه‌ای و علمی (مقاله، کتاب و..)

هدفمند

55 نسخه

75 نسخه

گزارش­ها و اسناد اجرایی و حقوقی

هدفمند

7 نسخه

منابع و آرشیوهای رسانه­ای

هدفمند

13 نسخه

 

ابزار پژوهش شامل مطالعه کتابخانه­ای نظامند و مصاحبه اکتشافی (نیمه ساختارمند) بود. مشخصات ابزارهای پژوهش به‌صورت زیر می­باشد.

 

جدول 2. مشخصات ابزارهای پژوهش

روش

مطالعه کتابخانه­ای

مصاحبه

ابزار

رونوشت (چک‌لیست استخراج مفاهیم)

چارچوب پرسش (پرسشنامه باز پاسخ)

نمونه موردمطالعه

منابع اطلاعاتی

منابع انسانی

در بخش کیفی تحقیق جهت بررسی روایی از قابلیت باور پذیری (اعتبار)، انتقال پذیری و تایید پذیری و برای سنجش پایایی از مطالعه حسابرسی فرایند و توافق درون موضوعی دو کدگذار استفاده گردید(جدول 1).

جدول 3. روایی و پایایی بخش کیفی

 

 

روش

نتیجه

روایی

قابلیت باورپذیری (اعتبار)

تایید فرایند پژوهش توسط هفت متخصص

تأیید

استفاده از دو کدگذار جهت کدگزاری چند نمونه مصاحبه

تأیید

انتقال­پذیری

نظرات سه متخصص که در پژوهش مشارکت نداشتند

تأیید

تاییدپذیری

ثبت و ضبط تمامی مصاحبه ها

تأیید

پایایی

مطالعه حسابرسی فرآیند

در اختیار قرار دادن اطلاعات به اساتید راهنما و مشاور

تأیید

توافق درون موضوعی دو کدگذار

تحلیل سه مصاحبه توسط محقق و همکار و مشخص نمودن کدهای مشابه و غیرمشابه

تعداد کل کدها: 80

تعداد کل توافقات: 33

تعداد کل عدم توافقات: 14

پایایی بین دو کدگذار: 5/82%

بیشتر از 60% و تأیید پایایی

 

در این راستا استملر[19](۲۰۰۱)، در پژوهش خود میزان پایایی بیشتر از ۶۰ صدم را مورد تأیید و قابل قبول بیان نمود .

استخراج مؤلفه‌ها با بررسی مبانی و پیشینه از طریق مطالعه اسناد، کتاب­ها و مقالات شامل منابع داخلی و خارجی انجام گردید. از مصاحبه­ها جهت تکمیل و تطبیق عوامل و روابط شناسایی‌شده در مطالعه کتابخانه­ای استفاده شد. انجام مصاحبه­ها بر اساس چارچوب تحلیلی طراحی‌شده از قبل صورت گرفت. قبل از انجام هر مصاحبه، مصاحبه­های قبلی تحلیل‌شده و مبنای مصاحبه جدید قرار می­گرفتند. روایی ابزار با استفاده از روش­های روایی سنجی کیفی ذکرشده در جدول 3، کنترل و مطلوب ارزیابی شد.

اساس انتخاب نمونه این بود که افراد و اطلاعات منتخب بتوانند به شکل­گیری نظریه و تکرارپذیری یافته­ها کمک کنند. تکرارپذیری در دو بُعد مدنظر قرار گرفت: 1. تکرارپذیری لغوی که در آن تولید نتایج مشابه با انتخاب مورد­های مشابه هدف بود؛ 2. تکرارپذیری نظری که در آن تولید نتایج متضاد از طریق انتخاب موردهایی در قطب­های مخالف هدف بود. در این پژوهش، با ارائه بازخورد به مصاحبه­شوندگان و قرار دادن آن‌ها در مسیر پژوهش به‌طوری‌که بر نحوه پاسخ گوئی آن‌ها تأثیر نگذارد، به‌منظور افزایش روایی درونی اقدام شد. ضمناً، پس از انجام هر مصاحبه، الگوی به‌دست‌آمده تا آن مرحله ارائه می­شد و درصورتی‌که مصاحبه­شونده نکاتی را نسبت به الگو داشت، موردبحث قرار می‌داد. این کار پس از انجام مصاحبه انجام می­شد تا مصاحبه خالی از هرگونه پیش­فرض و جهت­گیری انجام شود. همزمان با گردآوری داده­ها، کار تحلیل آن‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی نیز شروع شد. پس از استخراج کدها، آن‌ها طبقه­بندی می‌شوند؛ مقایسه مداوم، تفاوت‌ها و تشابهات بین این کدها را آشکار می‌کند؛ طبقات جدا و یا ادغام می‌گردند تا نظریه درروند این فرآیند شکل گیرد. منابع و متون موجود نیز درروند تکمیل تئوری مورداستفاده قرار می‌گیرند. کار گردآوری داده­ها تا زمانی ادامه یافت که پژوهشگر اطمینان حاصل کند که ادامۀ کار نکته تازه‌ای به دانسته‌های او نمی‌افزاید. پس از انجام 18 مصاحبه در طی دورۀ شش ماه، تحلیل داده­ها حاکی از اضافه نشدن دادۀ جدید به داده­های قبلی بود؛ چراکه درصد بالایی از داده­های مستخرج از مصاحبه­های آخر تکراری بود؛ بنابراین، با رسیدن به حد اشباع نظری، به مصاحبه­ها پایان داده شد. کدگذاری با استفاده از مطالعات قبلی و نظر چند پژوهشگر انجام شد. مدل پژوهش نیز بر اساس روابط شناسایی‌شده به‌صورت یک چارچوب مفهومی ترسیم گردید. کدگذاری در سه مرحله کدگذاری اول (باز)، کدگذاری دوم (محوری) و کدگذاری سوم (انتخابی) انجام شد تا مقوله­ها تبدیل به مؤلفه‌ها، سپس ابعاد و درنهایت عامل­های اصلی در مدل مفهومی شوند.

یافته­های پژوهش

نتایج جمعیت شناختی پژوهش در جدول 4 گزارش‌شده است:

جدول 4. توصیف ویژگی­های دموگرافیک مصاحبه‌شوندگان

کد مصاحبه‌شونده

جنسیت

سن

سطح تحصیلات

گروه

کد مصاحبه‌شونده

جنسیت

سن

سطح تحصیلات

گروه

P1

زن

39

دکتری

استاد کارآفرینی

P10

مرد

38

دکتری

استاد کارآفرینی

P2

مرد

54

دکتری

مدیر

P11

زن

41

دکتری

استاد رسانه

P3

مرد

46

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P12

مرد

45

دکتری

استاد کارآفرینی

P4

مرد

38

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P13

مرد

51

کارشناسی ارشد

مدیر

P5

مرد

44

دکتری

استاد کارآفرینی

P14

زن

422

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P6

زن

43

دکتری

استارتاپ

P15

مرد

52

دکتری

استاد رسانه

P7

مرد

57

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P16

مرد

47

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P8

مرد

55

دکتری

استاد رسانه

P17

مرد

45

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P9

مرد

41

دکتری

استاد مدیریت ورزشی

P18

مرد

38

دکتری

استارتاپ

 

یافته­های پژوهش شامل چارچوب کدگذاری مؤلفه‌ها و مدل مفهومی برخاسته از آن است. چارچوب مفهومی استخراج‌شده شامل، 6 مقوله (کد محوری) و 26 کد باز بود. نتایج کدگذاری در جدول 5 گزارش‌شده است.

جدول 5. کدگذاری سه مرحله­ای مفاهیم شناسایی‌شده

مقوله‌ها

مفاهیم

کد مصاحبه‌شوندگان

کلان

1.      رفع فیلتر شبکه­های اجتماعی خارجی

E1, E3, E8, E16

2.      تقویت شبکه­های اجتماعی داخلی

E5, E9, E13

3.      تسهیل روند اخذ مجوزات استارتاپ ها

E2, E5, E10, E15

4.      ایجاد قوانین حمایتی برای استارتاپ ها

E7, E8, E11, E16

5.      بهبود سرعت اینترنت

E3, E4, E10, E13, E18

برندسازی

6.      توسعه هویت برند استارتاپ­های ورزشی در شبکه‌های اجتماعی

E11, E12, E15, E17

7.      ایجاد وفاداری در مشتریان استارتاپ­های ورزشی توسط شبکه‌های اجتماعی

E1, E4, E6, E13, E17

8.      ایجاد اعتمادسازی در شبکه‌های اجتماعی توسط استارتاپ­های ورزشی

E5, E9, E10, E13

9.      استفاده از اینفلوئنسرهای ورزشی در شبکه­های اجتماعی به منظور معرفی استارتاپ­های ورزشی

E1, E4, E6, E13

ارتباطی

10.  حضور استارتاپ­های ورزشی در همه شبکه­های اجتماعی

E4, E6, E7, E10, E15

11.  شبکه‌سازی و توسعه ارتباطات درون‌سازمانی و بین سازمانی توسط شبکه‌های اجتماعی

E8, E9, E10, E13

12.  توسعه مدیریت ارتباط با مشتری از طریق شبکه­های اجتماعی

E6, E10, E16

13.  دریافت بازخورد و پیشنهادات و انتقادات از مشتریان در شبکه‌های اجتماعی

E1, E1, E1, E1

14.  تحلیل رقبا در شبکه‌های اجتماعی

E4, E5, E11, E18

15.  شبکه‌سازی و ارتباط با سایر استارتاپ­های ورزشی در شبکه­های اجتماعی

E1, E9, E10, E17

محتوا

16.  ایجاد جذابیت در محتواهای موجود در شبکه­های اجتماعی

E3, E7, E8, E12, E17

17.  ایجاد جذابیت بصری پیج یا کانال در شبکه­های اجتماعی

E2, E8, E14, E15, E16

18.  رفع نیاز مشتریان استارتاپ­های ورزشی در شبکه‌های اجتماعی

E2, E7, E9, E10, E11

نیروی انسانی

19.  به کارگیری نیروهای انسانی توانمند و متخصص در فناوری در استارتاپ­های ورزشی

E3, E5, E11, E12, E18

20.  به‌کارگیری تیم تبلیغاتی متخصص در استارتاپ­های ورزشی

E10, E5, E17

21.  دانش‌افزایی نیروهای فعال در استارتاپ­های ورزشی در حوزه استفاده و تقویت شبکه­های اجتماعی

E1, E4, E6, E9

22.  استفاده از ادمین ها به‌منظور مدیریت شبکه­های اجتماعی استارتاپ­های ورزشی

E3, E7, E10, E11

مدیریتی

23.  تغییر نگرش مدیران استارتاپ های ورزشی در زمینه میزان و نحوه استفاده از شبکه­های اجتماعی

E1, E5, E8, E10

24.  طراحی برنامه جامع توسعه استارتاپ های ورزشی در شبکه­های اجتماعی

E6, E11, E12, E13

25.  برنامه­ریزی در زمینه ایجاد و راه اندازی شبکه­های اجتماعی در استارتاپ های ورزشی

E5, E8, E9, E10, E15, E16

26.  الگوبرداری از استارتاپ­های موفق ورزشی در شبکه­های اجتماعی

E1, E4, E8, E12

 

بر اساس جدول 5؛ مقوله­ها شامل کلان، برندسازی، ارتباطی، محتوا، نیروی انسانی و مدیریتی بودند.

با بررسی مبانی نظری و نظر اساتید و برخی از مصاحبه­شوندگان، کدگذاری انتخابی انجام شد و نتایج در شکل 1 آورده شده است.

شکل 1. مدل مفهومی تحقیق

نتایج کدگذاری انتخابی نشان داد که عوامل مدیریتی بر محتوا، برندسازی، نیروی انسانی و ارتباطی تأثیرگذار است. نیروی انسانی بر ارتباطی و برند سازی و نهایتاً محتوا بر برندسازی تأثیرگذار است.

بحث و نتیجه‌گیری

هدف از این پژوهش، طراحی مدل راهکارهای توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی با بهره‌گیری از شبکه­های اجتماعی بود. در جهت بهبود وضعیت ورزش در حوزه‌های خدمات و محصولات می‌بایستی هماهنگی با شرایط موجود ایجاد گردد. توسعه استارتاپ توانسته است تا جنبه‌های بسیاری از نحوه خدمات‌رسانی‌ها را تحت شعاع قرار دهد. کاربردهای استارتاپ در تمامی حوزه‌ها ازجمله ورزش کاملاً مشهود می‌باشد. گستردگی فضای ورزش سبب گردیده است تا امروزه از آن به‌عنوان یکی حوزه‌های ضروری جهت توسعه استارتاپ یاد شود. از طرفی شبکه­های اجتماعی ابزار بازاریابی مهمی برای رسیدن به بازار هدف است و نمی‌توان اهمیت آن را نادیده گرفت. امروزه شبکه­های اجتماعی ابزاری بسیار قوی و بانفوذ برای ارائه عقاید و دیدگاه‌ها تبدیل‌شده است؛ ازاین‌رو شبکه­های اجتماعی نقش مهمی در تصمیم‌گیری آگاهانة مصرف‌کنندگان به‌واسطة همسالان خوددارند.

نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی بر محتوا، برندسازی، نیروی انسانی و ارتباطی تأثیرگذار است. نیروی انسانی بر ارتباطی و برند سازی و نهایتاً محتوا بر برندسازی تأثیرگذار است. این یافته با یافته‌های موسوی راد و همکاران (1401)، ملک آرا (1399)، مالیپدی و همکاران (2022)، تامسی و همکاران (2022) و چونگ و همکاران (2021) همسو می باشد.

نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی بر محتوا شبکه­های اجتماعی تأثیرگذار است. این یافته با یافته‌های موسوی راد و همکاران (1401)، تامسی و همکاران (2022) و چونگ و همکاران (2021) همسو می‌باشد. در واقع مدیریت شبکه‌های اجتماعی به صاحبان کسب‌وکار کمک می‌کند تا مخاطبان بیشتری جذب کنند و پیام‌هایی مناسب باسلیقه مخاطبان را منتشر کنند. تنها در این صورت است که یک کسب‌وکار از طریق شبکه‌های اجتماعی، به نتایج مثبت دست می‌یابد. امروزه مدیریت شبکه‌های اجتماعی روند رو به رشدی در توسعه کسب‌وکارها دارد. علت این رشد سریع آن است که مدیریت صحیح شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت، نتایج حاصل از بازاریابی را بهبود می‌بخشد. شبکه اجتماعی متناسب با در نظر گرفتن تعداد کاربران فعال و نوع فعالیت مشخص می‌شود. مرحله بعدی استراتژی فعالیت در شبکه مورد نظر است؛ باید نحوه تولید محتوا، هزینه‌ها، دفعات ارسال پست و نوع محتوا را مشخص کنید. به دلیل افزایش روزانه شبکه‌های اجتماعی و تنوع بالای آن‌ها انتخاب و طراحی نام تجاری مناسب، تأثیر بسزایی در جذب مخاطب و افزایش شانس دیده شدن صفحه شما خواهد داشت. ابزارهای مدیریت رسانه‌های مجازی، میزان تأثیرگذاری محتوای شرکت را افزایش می‌دهند اما به همان اندازه کیفیت محصولات نیز در جذب مخاطب اهمیت خواهد داشت. طیف وسیعی از تکنیک‌های رسانه اجتماعی شامل تبلیغات حمایت مالی و ارسال هدفمند است که می‌تواند بازدید پیج شما را به سطح مورد نظرتان برساند. از مهم‌ترین اهداف استفاده از ابزارهای مدیریت می‌توان به تحلیل تعامل اجتماعی برند مدیریت حساب‌های متعدد در سیستم‌عامل‌های متفاوت، تنظیم برنامه موردنیاز، دریافت گزارش‌های تحلیلی جامع، تحلیل و پاسخ‌دهی به نظرات کاربران و همکاری با اعضای تیم اشاره کرد.

همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی بر برندسازی تأثیرگذار است. این یافته با یافته‌های ملک آرا (1399)، مالیپدی و همکاران (2022) و تامسی و همکاران (2022) همسو می‌باشد. برندسازی یکی از عوامل مهم در ایجاد مزیت رقابتی، شهرت و اعتبار می‌باشد و در نهایت یک آینده موفق را برای کسب‌وکار رقم می‌زند. داشتن مزیت رقابتی به برند کمک می‌کند تا با مخاطبان ایدئالش ارتباط برقرار کند. به دلیل اهمیت برندینگ، استارتاپ­های ورزشی، شرکت‌ها و سازمان‌ها باید از همان ابتدا، یک برند قوی برای خود ایجاد کنند. امروزه تأثیر برندسازی و اهمیت برندینگ در روند توسعه کسب و کار برای همه آشکار است.  برندینگ به استارتاپ­های ورزشی کمک می‌کند تا یک ارزش منحصربه‌فرد برای خود خلق کرده و از رقابت با برندهای دیگر پیشی بگیرند. کسب‌وکارها برای داشتن برندینگ موفق بایستی بر روی شناخت دقیق مشتریان، برقراری ارتباط با آن‌ها، استراتژی قوی برندینگ، طراحی لوگوی جذاب و منحصربه‌فرد، استفاده از تبلیغات اثربخش و برنامه‌های بازاریابی مؤثر و عرضه محصولات و خدمات باکیفیت‌تر از رقبایشان تمرکز کنند. در برندسازی، باید نیازها و خواسته‌های مشتری را به‌خوبی شناسایی کرده و استراتژی برند و کسب‌وکار خود را همیشه بر اساس آن برنامه‌ریزی کنید. برندینگ یک استارتاپ­های ورزشی نه تنها باید محصولات و خدمات ارائه‌شده را نمایش دهد، بلکه باید تجربیات و برداشت‌های مشتریان از بازار را نیز به‌خوبی منعکس کند. برای ایجاد برندینگ قابل‌اعتماد، می‌توانید به روش‌هایی مانند جمع‌آوری بازخوردها، انجام مطالعات بازار و تحلیل داده‌های مرتبط با مشتریان، به دست آوردن نظرات و پیشنهادات آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی و مستقیماً از آن‌ها کمک دریافت کنید.

همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی بر منابع انسانی تأثیرگذار است. این یافته با یافته­های خدابخشی (1401)، مورفری[20] (2019) و شارما و آرورا[21] (2019) همسو می‌باشد. به اعتقاد بسیاری از متخصصین حوزه کسب‌وکار و مدیریت، یکی از عناصر کلیدی هر سازمانی، منابع انسانی آن مجموعه است. نکته‌ای که در این خصوص بسیار حائز اهمیت است، مدیریت سرمایه اصلی هر سازمان یعنی همان نیروی انسانی می‌باشد. مدیریت منابع انسانی یکی از نقش‌های اثرگذار در هر سازمان است. ضرورت منابع انسانی در یک مجموعه به‌قدری زیادی است که کارشناسان این حوزه در سال‌های اخیر تمرکز زیادی بر روی مدیریت آن داشته‌اند. مورفری (2019) مشخص نمود که توانمندسازی منابع انسانی در اولین گام سبب بروز فوایدی برای خود آنان می­گردد و از منظر ذهنی و مهارتی آنان را جهت حضور در محیط­های شغلی آماده می­نماید. توانمندسازی منابع انسانی استارتاپ­های ورزشی در حوزة رسانه­های جمعی می­تواند به بهبود اعتمادبه‌نفس این افراد کمک نماید و آنان را جهت حضور در مجامع و محیط­های ملی و بین­المللی مهیا نماید. از طرفی کارکردهای علمی توانمندسازی منابع انسانی استارتاپ­های ورزشی در حوزة رسانه­های جمعی سبب گردیده است تا توانمندسازی آنان به‌عنوان یک مسئله مهم مدنظر قرار گیرد. شارما و آرورا (2019) مشخص نمودند که توانمندسازی منابع انسانی می­تواند آثار مطلوب علمی در سطوح ملی و بین­المللی داشته باشد و جایگاه رشته­های تحصیلی مختلف را به‌صورت مناسبی ارتقا دهد. بدون شک توانمندسازی منابع انسانی استارتاپ­های ورزشی در حوزة رسانه­های جمعی می­تواند ضمن ارتقا جایگاه و وجهه رشته‌های آموزشی و تجاری­سازی و کاربردی نمودن پژوهش­های مدیریت و برنامه­ریزی سبب بهبود رضایت­مندی مشتریان و دیگر منابع انسانی گردد. بااین‌حال استارتاپ­های ورزشی می‌بایست از ظرفیت شبکه­های اجتماعی در جهت توسعه و پیشرفت سازمان‌های خود بهره‌برداری کنند و زمینه ترغیب افراد برای تجربه و کسب آگاهی در زمینه این رشته‌های ورزشی را فراهم آورند. این در حالی است که امروزه فناوری‌های موبایل و شبکه‌های اجتماعی و به‌طورکلی فضای مجازی تأثیر شگرفی بر زندگی افراد و مخاطبان ورزش به‌جای گذاشته است. حضور بی‌شمار مشتریان ورزشی یک سازمان در فضای مجازی و گسترش روزافزون این بازار، فرصت بزرگی در اختیار سازمان‌ها قرار داده است. امروزه اینترنت بر تمامی ابعاد بازاریابی و مدیریت تأثیرات کلامی را به همراه داشته است و نوآوری در این فناوری‌ها در حدی است که برای هماهنگ شدن با آن، شرکت‌ها و سازمان‌ها باید انعطاف‌پذیری زیادی داشته باشند تا بتوانند از قابلیت‌های منحصربه‌فرد فناوری‌های جدید استفاده کنند. در راستای بازاریابی آنلاین، وب‌سایت رسمی یک استارتاپ­های ورزشی بهترین محل برای مراجعه‌ی هواداران برای دریافت اطلاعات است که فرصت مناسبی را برای مدیران سازمان فراهم می‌نماید تا با تشویق و تسهیل مراجعه هواداران به وب‌سایت، علاوه بر ایجاد حس وفاداری در هواداران، به افزایش سود از محل فروش محصولات بیندیشد. استارتاپ­های ورزشی با یکپارچه‌سازی عناصر مختلف رسانه‌های اجتماعی مانند وبلاگ‌ها، یوتیوب، تلگرام، فیسبوک، تویتر و اینستاگرام حضور و ایجاد جوامع مجازی را افزایش دهند بطوریکه باعث انتخاب برند، خرید و سرگرمی هواداران خود شوند.

همچنین نتایج پژوهش نشان دادند که عوامل مدیریتی توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی بر عوامل ارتباطی تأثیرگذار است. بااین‌حال شبکه‌های اجتماعی به بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمرة مردم برای برقراری ارتباط و به اشتراک‌گذاری اطلاعات دیگر رسانه‌ها تبدیل‌شده است. استفاده از شبکه‌های اجتماعی عمدتاً ساده است و می‌‌تواند ابزاری کم‌هزینه و سریع برای ارتباط با مشتریان ارائه کند (گودی[22] و همکاران، 2016). بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، توجه به مشتریان ازجمله عوامل مؤثر بر موفقیت و استمرار فعالیت استارتاپ­های ورزشی به‌وسیله رسانه‌های اجتماعی بود. این نتیجه با وارموس[23] و همکاران (2022) و ژائو[24] و همکاران (2022) همسو است. درواقع مشتری‌گرایی و جلب رضایت مشتری مهم‌ترین چالش پیش روی استارتاپ­های ورزشی است، ازاین‌رو متخصصان معتقدند استارتاپ­های ورزشی همواره بایستی انتظارات مشتریان از کیفیت خدمات را تحت نظر داشته باشند و در این راستا پیاده‌سازی سیستم سنجش رضایت مشتری و مشتری‌گرایی امری مهم است که باعث شناخت مزیت‌های رقابتی استارتاپ­های ورزشی می‌شود و ابزاری است اصولی که مدیران به‌وسیله آن سلامت ارتباط خود با مشتریانشان را ارزیابی می‌کنند. مشتریانی که رضایت بیشتری دارند احتمال بیشتری دارد تا مجدداً به استارتاپ­های ورزشی مراجعه کنند و از خدمات استفاده کنند. در فلسفه‌ی مشتری‌گرایی، بر خواسته‌ی مشتری تأکید می‌شود، یعنی ابتدا مشخص می‌شود مشتری چه می‌خواهد سپس در تکاپوی وسیله یا روش تحقق آن برمی‌آیند.

با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا تضمین بازدهی سرمایه‌گذاری در حوزه استارتاپ­های ورزشی به‌واسطه ثبت قوانین و مقررات حمایتی از استارتاپ­های ورزشی، ارتباط میان آن­ها و همچنین ایجاد استانداردها و دستورالعمل‌های جامع در حوزه استارتاپ؛ بستری را جهت بهبود تصمیم­گیری سرمایه‌گذاری‌های مداوم شرکت­های شتاب­دهنده در حوزه استارتاپ­های ورزشی را فراهم نمود.

با توجه به نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می‌گردد که توسعه عملکرد استارتاپ­های ورزشی معمولاً به‌صورت نیروهای انسانی مستقل از دولت ایجاد می‌شوند، اما حمایت دولت از استارتاپ ها خود می‌تواند یکی از بهترین حالت‌های ایجاد اشتغال برای جوانان باشد.

با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا کنترل آشفتگی بازار استارتاپ­های ورزشی به‌واسطه ایجاد سیاست‌های رسانه‌ای و حمایتی از این حوزه؛ بستری جهت بهبود تنش‌ها و ابهامات موجود در این حوزه را فراهم نمود. همچنین با توجه به نتایج تحقیق حاضر پیشنهاد می‌گردد تا ایجاد بانک اطلاعاتی در خصوص ظرفیت‌های استارتاپ­های ورزشی و همچنین ثبت و نمایش تجارب موفق سرمایه‌گذاری‌ها در حوزه استارتاپ­های ورزشی؛ بستری را جهت بهبود تصمیم­گیری سرمایه‌گذاری‌ها شرکت­های شتاب­دهنده در حوزه استارتا­پ­های ورزشی فراهم نمود.

درنهایت به کسب‌وکارهای ورزشی پیشنهاد می­شود خود را به قابلیت­های نوین بازار تجهیز کنند تا از این طریق امکان حرکت به سمت تحول فناوری‌های نوین در بازارهای رقیب برایشان میسر شود.

با توجه به اینکه هیچ گونه اطلاعاتی دقیقی در مورد استارتاپ­های ورزشی در کشور وجود ندارد و تاکنون پژوهش کمی در این خصوص انجام نگرفته است، این تحقیق با محدودیت تعمیم نتایج همراه است و همچنین خبرگان استارتاپ­های ورزشی تحت مطالعه این تحقیق بیشتر مشمول حمایت­های اقتصادی دولت بودند تا سیستم­های پشتیبانی.

منابع
خدابخشی، لاله. (1401). نقش کارایی کانال‌های مستقیم و غیرمستقیم بر پیشرفت استارت آپ ها با میانجی تبلیغات اینترنتی، دومین همایش ملی بهبود و بازسازی سازمان و کسب‌وکار، تهران.خواجه احمدی، معصومه، پولادی، شهناز، و بحرینی، مسعود. (1395). طراحی و روانسنجی پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل. روان پرستاری، 4(4 )، 43-51. رحیمی، امیر، علی دوست قهفرخی، ابراهیم، رجبی، احمد، میری، محمدرضا. (1400). نقش تعدیل گر بازاریابی کارآفرینانه در ارتباط بین سرمایه فکری و عملکرد کسب‌وکارهای ورزشی. نشریه مدیریت ورزشی.ملک آرا، ملیکا. (1399). بررسی استارت آپ و مراحل راه‌اندازی آن، دومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت امور مالی، تجارت، بانک، اقتصاد و حسابداری.موسوی راد، سیده طاهره و احمدی، محمد. (1401). مدل‌سازی عوامل مؤثر بر ایجاد استارت آپ های ورزشی و تفریحی و اوقات فراغت از دیدگاه خبرگان دانشگاه و صنعت، پنجمین همایش ملی علوم ورزشی، تربیت‌بدنی و مدیریت راهبردی در ورزش، همدان.
Ananda, A.S., Garcia, A.H., Lamberti, L. (2016), N-REL: A comprehensive framework of social media marketing stratgic action for marketing organizations, Journal of Innovation & Knowledge, 1(3), 170-180.
Choi, J., Goldschlag, N., Haltiwanger, J. C., & Kim, J. D. (2021). Founding teams and startup performance (No. w28417). National Bureau of Economic Research.
Chung, W. Y., Jo, Y., & Lee, D. (2021). Where ICT startup companies should be established? Efficiency comparison between cluster types. Telematics and Informatics, 56, 101482.
Ebrahimi, P., Basirat, M., Yousefi, A., Nekmahmud, M., Gholampour, A., & Fekete-Farkas, M. (2022). Social Networks Marketing and Consumer Purchase Behavior: The Combination of SEM and Unsupervised Machine Learning Approaches. Big Data and Cognitive Computing, 6(2), 35.‏
Felix, R.; Rauschnable, P.A. and Hinsch, C. (2016), Elements of strategic social media: A holistic framework. Journal of Business Research, 70, 118-126.
Flyverbom, M., Deibert, R., & Matten, D. (2019). The governance of digital technology, big data, and the internet: New roles and responsibilities for business. Business & Society, 58(1), 3-19.
Godey, B.; Mnthiou, A.; Pederzoli, D.; Rokka, J.; Aiello, G.; Donvito, R. and Singh, R. (2016). Social media marketing efforts of luxury brands: Influence on brand equity and consumer behavior, Journal of Business Research, 69, 5833-5841.
Hegeman, P. D., & Sørheim, R. (2021). Why do they do it? Corporate venture capital investments in cleantech startups. Journal of Cleaner Production, 294, 126315.
Horga, B. G. (2022). Promotion Actions in the Activity of a Sports Start-up.
Malau, D. N., Setiawan, A. D., & Hidayatno, A. (2020, April). Model Conceptualization on Startup Company Development and Valuation in Indonesia. In 2020 IEEE 7th International Conference on Industrial Engineering and Applications (ICIEA) (pp. 298-302). IEEE.
Mallipeddi, R. R., Kumar, S., Sriskandarajah, C., & Zhu, Y. (2022). A framework for analyzing influencer marketing in social networks: selection and scheduling of influencers. Management Science, 68(1), 75-104.‏
Mboli, J. S., Thakker, D., & Mishra, J. L. (2022). An Internet of Things‐enabled decision support system for circular economy business model. Software: Practice and Experience, 52(3), 772-787.
Murphree, M. W. (2019). The strategic pillars of communal natural resource management: benefit, empowerment and conservation. Biodiversity and Conservation, 18(10), 2551-2562.
Nigam, N., Benetti, C., & Johan, S. A. (2020). Digital start-up access to venture capital financing: What signals quality? Emerging markets review, 45, and 100743.
Rahimi, A., Alidoust Ghahfarokhi, E., & Norouzi Seyed Hosseini, R. (2021). Can market knowledge lead to entrepreneurial opportunities and commercialization in sports startups? New Approaches in Sport Sciences. 3, 71-86. (Persian)
Ratten, V. (2020). Sport Startups: What Does the Future Hold? In Sport Startups: New Advances in Entrepreneurship. Emerald Publishing Limited. 105-116.
Sharma, D., & Arora, R. (2019). Impact of empowerment on performance of faculty in private universities of Punjab. JIMS8M: The Journal of Indian Management & Strategy, 24(4), 44-48.
Stemler, S. (2001). An overview of content analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 7(17), 137-46.
Tomše, D., Snoj, B., & Milfelner, B. (2022). Beliefs, Attitudes, and Behavior towards Marketing Communication on Social Networks: A Comparative Study of the Two CEE Countries. International Journal of E-Services and Mobile Applications (IJESMA), 14(1), 1-14.‏
Varmus, M., Kubina, M., Boško, P., & Mičiak, M. (2022). Application of the Perceived Popularity of Sports to Support the Sustainable Management of Sports Organizations. Sustainability, 14(3), 1927.‏
Wang, D., Pahnke, E. C., & McDonald, R. M. (2022). The Past Is Prologue? Venture-Capital Syndicates’ Collaborative Experience and Start-Up Exits. Academy of Management Journal, 65(2), 371-402.
Yılmaz, H. E., Sirel, A., & Esen, M. F. (2022). The impact of internet of things self-security on daily business and business continuity. In Research Anthology on Business Continuity and Navigating Times of Crisis (pp. 695-712). IGI Global.
Zainal, N.; Harun, A. and Lily, J. (2017). Examining the mediating effect of attitude towards electronic words-of mouth (eWOM) on the relation between the trust in eWOM source and intention to follow eWOM among Malaysian travelers, Asia Pacific Management Review, 22(1), 35-44.
Zhao, X. (2022). Research on the Integration and Development of Ecotourism Industry and Sports Health Industry under the Background of Rural Revitalization Strategy. Journal of Healthcare Engineering.‏