Document Type : Original Article
Authors
1 Assistant Professor, Faculty of Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran
2 1. Masters student, Faculty of Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran
Abstract
This research aims to Development of a comprehensive model for evaluating the performance of sports Committees (case study: Tehran Province) using both qualitative and quantitative methods. The qualitative section of the study employed grounded theory to examine the opinions and experiences of experts, elites, and professionals in competitive sports. The statistical population included university faculty members, heads of sports federations, managers from the Ministry of Sports, and other relevant experts. Data collection utilized theoretical and snowball sampling methods, continuing until theoretical saturation was reached, ultimately gathering the necessary data for grounded theory analysis through 15 interviews. In the quantitative section, statistical methods such as correlation and structural equation modeling, along with the Dematel mathematical method, were used to analyze the collected data. The validity of the questionnaire was confirmed through face validity, and its reliability was assessed using Cronbach's alpha coefficient. The results indicated a high reliability of the questionnaires, with Cronbach's alpha values exceeding 0.70 across all categories. Data analysis revealed that management and leadership, human resources, and financial resources in the input dimension, participation in competitions, national development, and talent identification activities in the process dimension, and finally, discipline development, international success, and medal achievement in the output dimension play significant roles in the motivation and performance of athletes, which will have the greatest impact on designing a comprehensive performance evaluation system. The findings of this research can assist policymakers and sports managers in Tehran province in designing a performance evaluation system for sports committees in developing competitive sports programs.
Keywords
تدوین مدل جامع ارزیابی عملکرد هیات های ورزشی (مطالعه موردی: استان تهران)
میثم رحیمی زاده[1]
شفق ابوالقاسمی آتانی[2]
10.22034/ssys.2024.3376.3467
تاریخ دریافت مقاله: 18/06/1403
تاریخ پذیرش مقاله: 09/08/1403
مقدمه
انسان در همه دوران گذشته با چالشی به نام محدودیت منابع و امکانات روبه رو بوده و تلاش هایش همواره معطوف بر این بوده است که حداکثر نتیجه را با کمترین امکانات و ابزار موجود به دست آورد. نامحدود بودن خواسته ها و آرزوهای بشر از یک طرف ومحدود بودن توان، قدرت، امکانات، ابزار و ... موجب شده است تا اندیشه استفاده مؤثر از منابع، با زندگی انسان رابطه نزدیکی داشته باشد.(1) از طرفی دیگر بهبود در استفاده از منابع و امکانات موجود سازمان مستلزم دارا بودن دانش و آگاهی از چگونگی استفاده از این منابع و امکانات است و به همین دلیل است که بحث سنجش و ارزیابی کارآیی و بهره وری در همه سازمان ها ازاهمیت زیادی برخوردار شده است.(2) همانند دیگر سازمان ها، امروزه سازمانهای ورزشی نیز به موضوع استفاده بهتر از منابع وامکانات خود توجه جدی نشان داده اند.سنجش و اندازهگیری جزء عناصر اصلی چرخهی بهرهوری است و به عنوان سیستم کنترلی برای دیگر ارکان چرخهی مزبور عمل میکند(3) استفاده از ابزارهای علمی سنجش کارایی و بهرهوری میتواند ارائه کنندهی اطلاعات مفید برای مدیریت جهت تصمیمگیری به منظور بهبود شیوههای انجام فعالیت و به کارگیری منابع باشد. هم چنین باید اذعان داشت که در شرایط کنونی فعالیت سازمانها با دو ویژگی عمدهی منابع و امکانات محدود، نیازها و تقاضای نامحدود همراه است، بهرهوری بالاتر و استفادهی کارا از امکانات موجود، عملاً از یک انتخاب فراتر رفته و به یک ضرورت تبدیل شده است (4) براساس این دیدگاه سازمانهای ورزشی به منظور پیشرفت و دستیابی به اهداف مورد نظرشان نیاز دارند تا درباره چگونگی استفاده از منابع کارآیی دانش و آگاهی لازم را کسب نمایند در واقع ارتقا دانش و آگاهی به سازمان ها کمک میکند تا نقاط ضعف و قوت خود را بهتر بشناسند و برای بهبودعملکرد خود کوشش بیشتری انجام دهند(5) باتوجه به موارد مطرح شده باید این طور بیان کرد که نیاز سازمانها به آگاهی از چگونگی فعالیت ها، نتایج فعالیت ها و خدمات منجر به شکل گیری مفهوم ارزیابی عملکرد شده است. ارزیابی عملکرد در واقع ارزیابی منظم نتایج و کارآیی خدمات یا برنامه ها میباشد و پژوهش های مختلفی که درباره ارزیابی عملکرد سازمان های مختلف انجام شده است با سه رویکرد به بررسی عملکرد سازمان ها پرداخته اند که مشتمل بر کارآیی، اثربخشی و بهره وری میباشد.(6)میزان کارآیی، نسبت خروجی ها به ورودی ها را نشان میدهد. در حالی که میزان اثربخشی به عنوان مقایسه بین خروجی ها و انتظارات یا استانداردها میباشد. با این حال با وجود مشکلات موجود در تعیین و اندازه گیری پیامدها درباره بسیاری از خدمات عمومی، بسیاری از محققان ترجیح میدهند که به جای میزان اثربخشی، از میزان کارآیی استفاده کنند (7)یکی از راه هایی که سازمانهای ورزشی به صورت سازمان یافته و با دقت قابل قبولی می توانند عملکرد، نقاط ضعف و نقاط قوت خود را مورد ارزیابی قرار دهند و وضعیت خود را در هر مورد تعیین نمایند ارزیابی عملکرد در دوره های زمانی منظم می باشد. (8)امروزه به منظور ارزیابی کارایی و بهره وری واحد های مختلف از مدل های ریاضی نیز استفاده می شود. این مدل ها مجموعه ای از فعالیت های آموزشی، پژوهشی و خدماتی را به عنوان شاخص های ورودی و خروجی در نظر می گیرند و با توجه به میزان اهمیت و تاثیرگذاری هریک از شاخص ها در مجموعه عملکرد، نسبت مجموع موزون خروجی ها به مجموع موزون ورودی ها به عنوان میزان کارایی واحد های تصمیم گیرنده مورد محاسبه قرار می گیرد (9) براین اساس برای ارزیابی هم ورودیها (رفتارها) و هم خروجیها (نتایج) مهم هستند و باید مورد توجه قرار گیرند. تعریف برومبراچ[3] این ویژگی را دارد؛ او معتقد است: عملکرد هم به معنای رفتارها و هم به معنای نتایج است. رفتارها از فرد اجراکننده ناشی میشوند و عملکرد را از یک مفهوم انتزاعی و ذهنی به عمل تبدیل میکنند. رفتارها فقط ابزارهایی برای نتایج نیستند، بلکه به نوبه خود نتیجه به حساب میآیند (محصول تلاش فیزیکی و ذهنی که برای وظایف اعمال شده است) و میتوان جدای از نتایج در مورد آنها قضاوت کرد(10) بر اساس پژوهش حاضر یکی از ارکان مهم ورزش کشور که برآیند عملکرد آنها، عملکرد ورزش کشور را رقم میزند، هیاتهای ورزشی کشور هستند. باتوجه به جایگاه و اهمیت هیاتهای ورزشی و وظایف ارزشمند آنها یعنی توسعه و ترویج ورزش همگانی و قهرمانی در بین افراد، و از طرفی وابستگی آنها به منابع مالی فدراسیون ها، هیاتهای ورزشی استان تهران برای ارائۀ خدمات و اجرای برنامههای خود باید درمقابل عملکرد خود پاسخگو باشند؛ در این راستا ضرورت وجود یک سیستم ارزیابی جامع کارایی مناسب به چشم میخورد؛(11) در مجموع میتوان گفت: فرآیند شفاف و منسجمی در نظام ارزیابی جامع کارایی هیاتهای ورزشی استان به گونهای که موجب رفع نواقص و کمبودها، و ایجاد انگیزه و ارتقای عملکرد آنان شود، ملاحظه نمیشود. ضرورت این مهم در نهادهای ورزشی مانند هیات های ورزشی که از یک سو با اقشار مختلف جامعه، افزایش رقابت های بین المللی و کاهش حمایت های مالی دولت روبه روست و از طرف دیگر نیاز به پاسخگویی شفاف و صریح در مقابل جامعه و مراجع ذیربط وجود دارد، بیشتر احساس می شود.(12) بنابراین به دلیل سنتی بودن شیوه ارزیابی هیات ها و وجود ضعف ها و کاستی هایی از جمله فقدان مدل جامع و نظام مند ارزیابی عملکرد، نبود نگرش جامع و فراگیر، ناهمسویی نظام ارزیابی با اهداف و برنامه راهبردی، نبود معیارها و شاخص های جامع و به روز و دربرگیرنده تمام ابعاد سازمانی، نتیجه محور بودن و عدم امکان مقایسه و رتبه بندی صحیح هیات ها ضرورت بازنگری و طراحی شاخصهای ارزیابی عملکرد و طراحی مدلی جامع و ارائه ابزاری مناسب در این زمینه به چشم میخورد.(13) ارزیابی عملکرد سازمانها و موسسات دارای فعالیت مشابه و بررسی نتایج حاصل از عملکرد آنها در یک دوره معین، فرایندی مهم و راهبردی محسوب شده که ضمن تعیین جایگاه رقابتی سازمان، نقش قابل توجهی در امر بهبود مستمر و افزایش کیفیت و اثربخشی تصمیمات مدیریت سازمانها دارد. (14) هیاتهای ورزشی نیز بهعنوان یکی از مهمترین نهادهای توسعه ورزشهای مختلف از این امر مستثنی نیستند. از آنجا که کارکرد بهینه هیاتهای ورزشی، تأثیر بهسزایی بر رشد و توسعه مجموعه ورزش کشور برجای میگذارد، ایجاد شرایط و بسترهای لازم در جهت ارتقا کیفی و کمی عملکرد هیاتهای ورزشی در سایه فضای رقابتی سالم، میتواند نقش قابل توجهی در دستیابی به اهداف داشته باشد. در این راستا یکی از روشهایی که به هیاتهای ورزشی در جهت شناسایی جایگاه و موقعیت رقابتی و کیفیت عملکرد خویش کمک میکند، سنجش عملکرد آنها از ابعاد گوناگون و رتبهبندی آنهاست. با توجه به اهمیت موضوع و بهمنظور حصول اهداف مترتب بر آن، تدوین یک الگوی جامع و کامل برای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی ضروری بهنظر میرسد . (15)
هیئتهای ورزشی، وظیفهی ایجاد انگیزه و نیز جذب آحاد مردم به امر ورزش و کشف استعدادها و بالا بردن سطح مهارتهای ورزشی و به کارگیری افراد مستعد در رشتههای گوناگون ورزشی در جهت نیل به عالیترین مراحل پیشرفت و همچنین قهرمانی را دارند. یکی از راههای نیل به اهداف برای هیئتها، عملکرد مؤثر و صحیح آنها میباشد.(16) ارزیابی عملکرد موجب شفافسازی عملکرد کارکنان هیأتها برای مدیران شده و به آنها کمک میکند که با شناسایی مشکلات موجود در هیئتهای ورزشی در صدد بر طرف کردن آنها و بهبود وضعیت سازمان برآیند.(17)
زمانی که سازمان از چندین ورودی استفاده کرده و چندین خروجی ارائه مینماید، روشهای سنتی ارزیابی در تحلیل کارایی سازمان از توانایی کافی برخوردار نبوده و امکان ارائهی تصویری مناسب و کامل از موضوع کارایی سازمان را فراهم نمیکنند.(18) از این رو، روش تحلیل پوششی دادهها و تحلیل کارایی چند جهتی به عنوان روشی مناسب برای تعیین میزان کارایی سازمانها که میتواند به طور مناسب برای بررسی و تعیین میزان کارایی سازمانهای خدماتی مورد استفاده قرار گیرد، پیشنهاد میشود.(19)
مطابق دیدگاه سیستمی، ورزش و سازمانهای ورزشی نیز یک سیستم است و این سیستم نیازمند مدیریت است و شرط اصلی مدیریت این سیستم، آن است که مدیران، با گذر از جزیینگری، اجزا را در ارتباط متقابل با یکدیگر نبیند و سعی در هدایت رهبری آن با دیدی جامع بکنند.(20)
چنان چه هیاتهای ورزشی را به عنوان یک سازمان مستقل تلقی نموده و با دیدگاه سیستمی آن را مورد توجه قرار دهیم، میتوان آن را یک سیستم با اجزای ورودی، فرآیند و خروجی معین در نظر گرفت. (21)
تدوین یک مدل جامع و دقیق برای ارزیابی عملکرد هیئتهای ورزشی استان تهران، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. این مدل میتواند به عنوان یک ابزار مدیریتی قدرتمند، به بهبود عملکرد هیئتها، افزایش شفافیت در فعالیتهای آنها و در نهایت، ارتقای سطح ورزش استان کمک کند. در ادامه به برخی از ضرورتهای انجام این تحقیق اشاره میشود:
- بهبود عملکرد هیئتهای ورزشی:
شناسایی نقاط قوت و ضعف: با استفاده از این مدل میتوان نقاط قوت و ضعف هر هیئت را به طور دقیق شناسایی کرد و برنامههای بهبودی متناسب با آن تدوین نمود.
تعیین اولویتها: این مدل میتواند به هیئتها کمک کند تا اولویتهای خود را مشخص کرده و منابع خود را به صورت موثرتر تخصیص دهند.
افزایش بهرهوری: با شناسایی عوامل موثر بر عملکرد، میتوان راهکارهایی برای افزایش بهرهوری هیئتها ارائه داد.
- افزایش شفافیت و پاسخگویی:
ارزیابی عملکرد بر اساس شاخصهای مشخص: با تعریف شاخصهای عملکرد روشن و قابل اندازهگیری، میتوان عملکرد هیئتها را به صورت عینی و قابل مقایسه ارزیابی کرد.
افزایش اعتماد عمومی: شفافیت در عملکرد هیئتها میتواند اعتماد عمومی را به این نهادها افزایش دهد.
مقابله با فساد: با ایجاد یک سیستم ارزیابی دقیق، میتوان از بروز فساد و تخلف در هیئتها جلوگیری کرد.
- ارتقای سطح ورزش استان:
تخصیص منابع به صورت هدفمند: با استفاده از نتایج ارزیابی، میتوان منابع را به هیئتهای موفقتر و دارای پتانسیل بیشتر تخصیص داد.
شناسایی استعدادها: این مدل میتواند به شناسایی استعدادهای ورزشی و حمایت از آنها کمک کند.
توسعه ورزش همگانی: با ارزیابی عملکرد هیئتها در حوزه ورزش همگانی، میتوان برنامههای توسعهای مناسبتری را تدوین کرد.
- ایجاد یک سیستم ارزیابی جامع و پایدار:
تدوین یک مدل جامع: این مدل باید تمام ابعاد عملکرد هیئتها را پوشش دهد.
پایداری مدل: مدل باید به گونهای طراحی شود که بتوان آن را به صورت مداوم به روزرسانی و بهبود بخشید.
استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات: استفاده از نرمافزارهای تخصصی برای جمعآوری، تحلیل و ارائه دادهها میتواند به بهبود کارایی سیستم ارزیابی کمک کند.
- مقایسه با سایر استانها و کشورهای جهان:
شناسایی بهترین عملکردها: با مقایسه عملکرد هیئتهای ورزشی استان تهران با سایر استانها و کشورهای جهان، میتوان به نقاط قوت و ضعف سیستم ورزشی استان پی برد.
بهرهگیری از تجربیات سایر کشورها: با مطالعه تجربیات سایر کشورها در زمینه ارزیابی عملکرد هیئتهای ورزشی، میتوان از بهترین روشها استفاده کرد.
در نهایت، تدوین یک مدل ارزیابی عملکرد دقیق و جامع برای هیئتهای ورزشی استان تهران، گامی مهم در جهت بهبود وضعیت ورزش در این استان و دستیابی به اهداف بلندمدت توسعه ورزش خواهد بود. از طرف دیگر استفاده از روشهای کمی و مدلهای پیشبینی برای اندازهگیری عملکرد متداول شده است. سازمانهای ورزشی کشور میتوانند از این مدلها و روشها وضعیت موجود خود را بررسی کنند؛ اما وجود یک مدل بومی برای سنجش عملکرد به مثابه یکی از روشهای تعیین جایگاه هیاتهای ورزشی استان از اهمیت برخوردار است. بر این اساس، هدف از این پژوهش طراحی مدل ارزیابی جامع کارایی هیات های ورزشی استان تهران با رویکرد سیستمی میباشد. براین اساس پژوهش حاضر با توجه به اهمیت و گستردگی نقش هیات های ورزشی استان تهران در پیشبرد اهداف ورزشی استان به دنبال تدوین مدل ارزیابی عملکرد هیات های ورزشی استان تهران است. هدف این است که اثربخشی و کارایی آنها در انجام وظایف و مأموریتهای محول، مشخص گردد و از این طریق تصمیمات مناسبی برای بهبود عملکرد آنها اتخاذ شود. در سالهای گذشته، چالشهای متعددی در زمینه طراحی مدل ارزیابی عملکرد فدراسیونها وجود داشته است اما در سطوح پایین تر در رابطه با هیات های ورزشی و مشخصا در استان تهران تحقیقاتی صورت نگرفته است . مسئله اصلی در این میان، عدم وجود یک معیار مناسب برای سنجش و اندازهگیری دقیق عملکرد هیئتهای ورزشی کشور بوده است و تحقیقات مشخصی در این حوزه به ندرت انجام شده است. بر اساس اساسنامههای فدراسیونهای ورزشی، نظارت و ارزیابی عملکرد هیئتهای ورزشی باید توسط فدراسیونها انجام شود. بنابراین، سوال اصلی این پژوهش مدل موثر ارزیابی عملکرد هیات های ورزشی استان تهران است که به طور هدفمند وظایف قانونی فدراسیونها و هیئتهای ورزشی را معرفی و ارائه کند. و سوال مطرح شده این است که عوامل موثر بر ارزیابی چگونه باید باشد و چه شاخصهایی را در برخواهد گرفت؟
روش شناسی پژوهش
این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از نوع پژوهشهای میدانی است. با توجه به هدف اصلی پژوهش و مسائل مطرح شده، روش انجام پژوهش روش آمیخته بود. روش تحقیق آمیخته از نوع اکتشافی متوالی است که ابتدا روش کیفی (گرندد تئوری رهیافت گلیزری)، سپس روش کمی میباشد. در طرح های تحقیق آمیخته اکتشافی، پژوهشگر در صدد زمینه یابی درباره موقعیت نامعین میباشد. برای این منظور ابتدا به گردآوری دادههای کیفی میپردازد. انجام این مرحله او را به توصیف جنبههای بی شماری از پدیده هدایت میکند. با استفاده از این شناسایی اولیه، امکان صورت بندی فرضیه (هایی) درباره بروز پدیده مورد مطالعه فراهم میشود. پس از آن، در مرحله بعدی، پژوهشگر میتواند از طریق گردآوری دادههای کمی، فرضیه (ها) را مورد آزمون قرار دهد. بنابراین، در این نوع طرح های تحقیق آمیخته، به دادههای کیفی اهمیت بیشتری داده میشود. علاوه بر آن، در توالی گردآوری داده ها، ابتدا داده های کیفی و سپس دادههای کمی گردآوری میشوند. بالاخره، پژوهشگر بر مبنای یافتههای حاصل از داده های کیفی، سعی بر آن دارد که داده های کمی را گردآوری کند تا تعمیمپذیری یافته را میسر سازد.جامعه آماری در بخش کیفی شامل 15 نفر از روسای فدراسیون و هیئت های ورزشی، اعضای هیئت رییسه فدراسیون که سابقه مدیریت در هیئت های ورزشی را داشته اند و مدیران کل و ستادی وزارت ورزش و جوانان بودند و در بخش کمی نیز از پرسشنامه های نیمه باز استفاده گردید. روایی پرسشنامه با استفاده از روایی صوری تأیید شد و اعتبار آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشاندهنده اعتبار بالای پرسشنامهها با مقادیر آلفای کرونباخ بالاتر از 7/0 در تمامی مقولات بود. جامعه و نمونه آماری در روش دیمتل: در این روش که به منظور شناسایی میزان روابط اجزای سیستم هیاتهای ورزشی (عامل ها) بکار گرفته شد، جامعه آماری شامل 15 نفر از خبرگان علمی و اجرایی مدیریت ورزشی بود که در بخش علمی کسانی که در زمینه ارزیابی عملکرد تدریس و مقاله داشتند و در بخش اجرایی کسانی که سابقه فعالیت در امر ارزیابی عملکرد فدراسیون های و هیاتهای ورزشی را داشتند، جامعه را تشکیل می دادند. در این بخش نمونه آماری با جامعه آماری برابر بود.
جامعه آماری در بخش مصاحبه و پرسشنامه های نیمه باز: در این بخش، کارشناسان دفتر ارزیابی عملکرد در وزارت ورزش (تقریبا 10 نفر)، دبیران فدراسیون های و هیاتهای ورزشی کشور (تقریبا 30 نفر)، و نخبگان دانشگاهی که در زمینه مدیریت و ارزیابی عملکرد در ورزش کار پژوهشی انجام داده اند (تقریبا 20 نفر)، جامعه آماری را تشکیل می دادند. در خصوص گروه اول و سوم نمونه آماری با جامعه آماری برابر بود. در خصوص گروه دوم 10 نفر با اولویت هیاتهای ورزشی مهم تر و استفاده از نمونه-گیری در دسترس انتخاب شدند.
روش تحقیق کمی روش دیمتل بود در بخش کمی باید اذعان نمود، روش های مورد استفاده برای بررسی رابطه میان دو یا چند متغیر را می توان به دو دوسته روش های آماری و روشهای ریاضی طبقهبندی کرد. از جمله مهمترین روش های آماری می توان به روش همبستگی و روش معادلات ساختاری و از جمله مهمترین روشهای ریاضی نیز میتوان به روش آزمایشگاه ارزیابی و آزمون تصمیم (DEMATEL) اشاره کرد. در روشهای آماری چنان چه بخواهیم حجم وسیعی از متغیرها را مورد بررسی قرار دهیم باید از پرسشنامههایی با تعدد سوالات استفاده نمائیم و از طرف دیگر، روشهای آماری تنها نوع استقلال و عدم استقلال میان عناصر را مشخص میکنند؛ در حالی که روشهای ریاضی از جمله روش دیمتل[4] به سنجش نظرات خبرگان پیرامون یک موضوع یا متغیر میپردازد. برای وزن دهی شاخص ها از پاسخگویان خواسته میشد تا با توجه به اهمیت هر شاخص از 1 تا 9 به آن عدد بدهند. برای گرد شدن نمرات نظام ارزیابی عملکرد و همچنین با الگوبرداری از روش EFQM، امتیاز 1000 برای عملکرد کل در نظر گرفته شد. با توجه به شدت تاثیر هر عامل در سیستم، مجموع امتیاز هر عامل مشخص شد، و با توجه به وزن هر شاخص در عامل مورد نظر، امتیاز هر شاخص مشخص شد. در این بخش از میانگین و جداول تناسب استفاده گردید.
یافته های پژوهش
در بخش کیفی ابتدا با مرور مطالعات گذشته، مدل سیستم ورزشی بوچر و همکاران (2010) که در به آن اشاره شد، به عنوان الگوی مفهومی اولیه پژوهش در نظر گرفته شد؛ سپس با مراجعه به اساسنامه فدراسیونهای ورزشی، آیین نامه هیاتهای ورزشی، اسناد و مدارک مکتوب، و مصاحبه با خبرگان آگاه به موضوع فهرست اولیه عوامل تشکیل دهنده سیستم ورزشی هیاتها تهیه شد. سپس این فهرست در اختیار پاسخگویان قرار گرفت و پس از اضافه نمودن عوامل جدید، حذف عوامل اضافی، ادغام عوامل شبیه به یکدیگر، و یا ویرایش آنها، عواملی که مورد تایید بیش از 5 نفر قرار گرفته بودند، به عنوان فهرست نهایی و عوامل تشکیلدهنده سیستم هیاتهای ورزشی انتخاب شدند که در شکل زیر نمایش داده شدهاند.
شکل 1. ابعاد و عوامل ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی
نتایج حاصل از اجرای گام به گام روش ریاضی دیمتل در جداول نشان داده شده است. در گام اول که عناصر تشکیل دهنده مورد بررسی که همان 14 شاخص شناسایی شده اند که در شکل 1 اشاره شد. در گام دوم که محاسبه میانگین است از خبرگان خواسته شد تأثیر یک مولفه بر مولفه دیگر را تعیین کنند. در ابتدا ماتریس اولیه تکمیل نشده در اختیار خبرگان قرار گرفت و از آنان درخواست شد با مقایسه زوجی هر یک از مولفه های واقع در هر سطر ماتریس، با تک تک مولفه های واقع در ستون های ماتریس، شدت تأثیر مولفه سطری بر مولفه های ستونی را به صورت عددی بین صفر تا 4 در خانه های مربوطه به آنها درج کنند.
جدول 1: طیف لیکرت
|
بدون تأثیر |
تأثیر خیلی کم |
تأثیر کم |
تأثیر زیاد |
تأثیر خیلی زیاد |
|
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
رابطه(1) :
در این فرمول p تعداد خبرگان و x1، x2، xp به ترتیب ماتریس زوجی خبره 1 ، خبره 2 و خبره p میباشد.
جدول 2. میانگین نظرات خبرگان
|
موفقیت و مدالآوری |
توسعه رشته |
مشارکت ورزشی |
توسعه علمی |
فعالیتهای استعدادیابی |
توسعه ملی |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
فعالیتهای آموزشی |
اعزام به مسابقات |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
مدیریت مالی |
منابع انسانی |
مدیریت امکانات و تجهیزات |
مدیریت و رهبری |
عواملتشکیلدهنده نظامهیاتهایورزشی |
|
57/2 |
88/2 |
26/2 |
88/2 |
65/2 |
67/2 |
55/2 |
89/1 |
67/2 |
34/2 |
78/2 |
21/2 |
44/2 |
0 |
مدیریت و رهبری |
|
97/2 |
41/3 |
78/2 |
30/2 |
90/2 |
15/2 |
13/2 |
77/2 |
64/2 |
89/2 |
31/3 |
14/2 |
0 |
31/2 |
مدیریتامکاناتوتجهیزات |
|
67/2 |
99/2 |
57/2 |
54/2 |
83/2 |
07/3 |
35/2 |
69/2 |
57/2 |
86/2 |
66/2 |
0 |
12/2 |
55/2 |
منابع انسانی |
|
02/3 |
92/2 |
88/2 |
13/2 |
91/2 |
37/2 |
51/2 |
44/2 |
87/2 |
77/2 |
0 |
56/2 |
57/2 |
43/2 |
مدیریت مالی |
|
92/2 |
68/2 |
47/2 |
23/2 |
46/2 |
67/2 |
87/1 |
12/2 |
44/2 |
0 |
84/2 |
33/2 |
68/2 |
12/2 |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
|
93/2 |
73/2 |
52/2 |
29/2 |
51/2 |
62/2 |
11/2 |
24/2 |
0 |
46/2 |
79/2 |
36/2 |
65/2 |
14/2 |
اعزام به مسابقات |
|
89/2 |
56/2 |
55/2 |
45/2 |
43/2 |
35/2 |
87/2 |
0 |
78/1 |
14/2 |
76/2 |
12/2 |
31/2 |
33/2 |
فعالیتهای آموزشی |
|
99/2 |
31/2 |
44/2 |
37/2 |
22/2 |
18/2 |
0 |
56/2 |
67/2 |
45/2 |
58/1 |
12/2 |
45/1 |
08/2 |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
|
15/3 |
88/2 |
30/2 |
36/2 |
41/2 |
0 |
12/2 |
34/2 |
59/2 |
89/2 |
35/2 |
28/2 |
26/2 |
18/2 |
توسعه ملی |
|
21/3 |
66/2 |
53/2 |
55/2 |
0 |
42/2 |
01/2 |
19/2 |
44/2 |
43/2 |
36/2 |
34/2 |
32/2 |
35/2 |
فعالیتهایاستعدادیابی |
|
77/2 |
59/2 |
56/2 |
0 |
78/2 |
37/2 |
50/2 |
78/2 |
51/2 |
49/2 |
56/2 |
12/2 |
78/1 |
77/2 |
توسعه علمی |
|
81/2 |
47/2 |
0 |
31/2 |
56/2 |
33/2 |
32/2 |
43/2 |
55/2 |
65/2 |
43/2 |
41/2 |
07/2 |
59/2 |
مشارکت ورزشی |
|
59/2 |
0 |
64/2 |
89/2 |
89/1 |
68/2 |
66/2 |
65/2 |
89/1 |
68/2 |
78/2 |
66/2 |
69/2 |
34/2 |
توسعه رشته |
|
0 |
43/2 |
12/2 |
11/2 |
25/2 |
78/2 |
78/2 |
54/2 |
95/2 |
65/2 |
87/2 |
62/2 |
14/3 |
85/2 |
موفقیت و مدالآوری |
گام سوم: نرمال کردن ماتریس ارتباط مستقیم
رابطه (2):
که r از رابطه زیر به دست می آید:
رابطه (3):
به دلیل اینکه جمع هر ردیف ماتریس میانگین (جدول 2) نشانگر تاثیرات کلی است که مولفه I بر مولفه های دیگر می گذارد. r نشانگر تأثیرات کلی مستقیم مولفه با بیشترین تأثیرات بر روی سایر مولفه هاست. جهت نرمال کردن دادهها، در این مرحله تمامی درایههای ماتریس در معکوس حاصل جمع بزرگترین مقدار ستونی ضرب میشود.
جدول 3. ماتریس نرمال شده
|
موفقیت و مدالآوری |
توسعه رشته |
مشارکت ورزشی |
توسعه علمی |
فعالیتهای استعدادیابی |
توسعه ملی |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
فعالیتهای آموزشی |
اعزام به مسابقات |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
مدیریت مالی |
منابع انسانی |
مدیریت امکانات و تجهیزات |
مدیریت و رهبری |
عواملتشکیلدهنده نظامهیاتهایورزشی |
|
068/0 |
076/0 |
060/0 |
076/0 |
070/0 |
071/0 |
068/0 |
050/0 |
071/0 |
062/0 |
074/0 |
059/0 |
065/0 |
0 |
مدیریت و رهبری |
|
079/0 |
091/0 |
074/0 |
061/0 |
077/0 |
057/0 |
057/0 |
074/0 |
070/0 |
077/0 |
088/0 |
057/0 |
0 |
061/0 |
مدیریتامکاناتوتجهیزات |
|
071/0 |
079/0 |
068/0 |
067/0 |
075/0 |
098/0 |
062/0 |
071/0 |
068/0 |
076/0 |
071/0 |
0 |
056/0 |
068/0 |
منابع انسانی |
|
085/0 |
078/0 |
076/0 |
057/0 |
077/0 |
063/0 |
067/0 |
065/0 |
076/0 |
074/0 |
0 |
068/0 |
068/0 |
065/0 |
مدیریت مالی |
|
078/0 |
071/0 |
066/0 |
059/0 |
065/0 |
071/0 |
050/0 |
056/0 |
065/0 |
0 |
075/0 |
062/0 |
071/0 |
056/0 |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
|
078/0 |
072/0 |
067/0 |
061/0 |
067/0 |
070/0 |
056/0 |
059/0 |
0 |
065/0 |
074/0 |
063/0 |
050/0 |
057/0 |
اعزام به مسابقات |
|
077/0 |
068/0 |
068/0 |
065/0 |
065/0 |
062/0 |
076/0 |
0 |
047/0 |
057/0 |
073/0 |
056/0 |
061/0 |
062/0 |
فعالیتهای آموزشی |
|
079/0 |
061/0 |
065/0 |
063/0 |
059/0 |
058/0 |
0 |
068/0 |
071/0 |
065/0 |
042/0 |
056/0 |
038/0 |
074/0 |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
|
084/0 |
076/0 |
061/0 |
063/0 |
064/0 |
0 |
056/0 |
062/0 |
069/0 |
077/0 |
062/0 |
061/0 |
070/0 |
058/0 |
توسعه ملی |
|
085/0 |
071/0 |
067/0 |
068/0 |
0 |
064/0 |
056/0 |
058/0 |
065/0 |
065/0 |
063/0 |
062/0 |
062/0 |
062/0 |
فعالیتهایاستعدادیابی |
|
074/0 |
069/0 |
068/0 |
0 |
074/0 |
063/0 |
066/0 |
074/0 |
067/0 |
066/0 |
068/0 |
056/0 |
047/0 |
074/0 |
توسعه علمی |
|
075/0 |
066/0 |
0 |
061/0 |
068/0 |
062/0 |
062/0 |
065/0 |
068/0 |
070/0 |
065/0 |
064/0 |
072/0 |
069/0 |
مشارکت ورزشی |
|
069/0 |
0 |
070/0 |
077/0 |
050/0 |
071/0 |
071/0 |
070/0 |
050/0 |
071/0 |
074/0 |
071/0 |
071/0 |
062/0 |
توسعه رشته |
|
0 |
065/0 |
056/0 |
056/0 |
060/0 |
074/0 |
074/0 |
067/0 |
078/0 |
070/0 |
076/0 |
070/0 |
083/0 |
076/0 |
موفقیت و مدالآوری |
گام چهارم: محاسبه ماتریس ارتباط کل
مجموعه دنباله نامحدود از آثار مستقیم و غیر مستقیم بر یکدیگر به صورت تصاعد هندسی، بر اساس قوانین موجود گراف ها محاسبه می شود. محاسبه این مجموع نیاز به استفاده از (I-H)-1 خواهد داشت. مجموع دنباله نامحدود از اثرهای مستقیم و غیرمستقیم عناصر بر یکدیگر به صورت H(I-H)-1 است، توجه داشته باشید که :
رابطه (4):
در این رابطه I ماتریس یکه و H میانگین نظرات خبرگان است.
جدول 4: ماتریس روابط کل
|
موفقیت و مدالآوری |
توسعه رشته |
مشارکت ورزشی |
توسعه علمی |
فعالیتهای استعدادیابی |
توسعه ملی |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
فعالیتهای آموزشی |
اعزام به مسابقات |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
مدیریت مالی |
منابع انسانی |
مدیریت امکانات و تجهیزات |
مدیریت و رهبری |
عواملتشکیلدهنده نظامهیاتهایورزشی |
|
529/0 |
441/0 |
267/0 |
283/0 |
311/0 |
305/0 |
189/0 |
281/0 |
313/0 |
305/0 |
295/0 |
209/0 |
258/0 |
184 /0 |
مدیریت و رهبری |
|
541/0 |
471/0 |
260/0 |
273/0 |
241/0 |
289/0 |
255/0 |
255/0 |
302/0 |
290/0 |
269/0 |
183/0 |
261/0 |
228/0 |
مدیریتامکاناتوتجهیزات |
|
519/0 |
430/0 |
266/0 |
278/0 |
309/0 |
228/0 |
192/0 |
266/0 |
307/0 |
291/0 |
276/0 |
190/0 |
249/0 |
223/0 |
منابع انسانی |
|
546/0 |
511/0 |
238/0 |
280/0 |
308/0 |
294/0 |
265/0 |
344/0 |
371/0 |
376/0 |
276/0 |
255/0 |
290/0 |
257/0 |
مدیریت مالی |
|
548/0 |
525/0 |
330/0 |
270/0 |
278/0 |
370/0 |
275/0 |
337/0 |
368/0 |
378/0 |
341/0 |
261/0 |
312/0 |
262/0 |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
|
541/0 |
520/0 |
280/0 |
226/0 |
286/0 |
373/0 |
277/0 |
346/0 |
408/0 |
380/0 |
356/0 |
270/0 |
284/0 |
412/0 |
اعزام به مسابقات |
|
509/0 |
463/0 |
293/0 |
309/0 |
333/0 |
311/0 |
169/0 |
317/0 |
332/0 |
328/0 |
312/0 |
226/0 |
301/0 |
273/0 |
فعالیتهای آموزشی |
|
540/0 |
351/0 |
190/0 |
177/0 |
235/0 |
228/0 |
128/0 |
143/0 |
225/0 |
218/0 |
208/0 |
122/0 |
246/0 |
179/0 |
توسعهمعیارهایاخلاقیوحرفهای |
|
516/0 |
480/0 |
265/0 |
270/0 |
352/0 |
299/0 |
221/0 |
268/0 |
301/0 |
296/0 |
279/0 |
258/0 |
253/0 |
234/0 |
توسعه ملی |
|
509/0 |
471/0 |
303/0 |
305/0 |
345/0 |
276/0 |
228/0 |
304/0 |
340/0 |
272/0 |
321/0 |
235/0 |
276/0 |
306/0 |
فعالیتهای استعدادیابی |
|
530/0 |
433/0 |
376/0 |
316/0 |
267/0 |
254/0 |
263/0 |
234/0 |
259/0 |
262/0 |
274/0 |
174/0 |
235/0 |
217/0 |
توسعه علمی |
|
525/0 |
475/0 |
312/0 |
275/0 |
300/0 |
283/0 |
241/0 |
316/0 |
345/0 |
344/0 |
322/0 |
236/0 |
290/0 |
341/0 |
مشارکت ورزشی |
|
561/0 |
443/0 |
446/0 |
401/0 |
429/0 |
341/0 |
462/0 |
453/0 |
482/0 |
457/0 |
464/0 |
472/0 |
378/0 |
456/0 |
توسعه رشته |
|
539/0 |
518/0 |
457/0 |
421/0 |
487/0 |
397/0 |
471/0 |
468/0 |
498/0 |
478/0 |
458/0 |
471/0 |
431/0 |
480/0 |
موفقیت و مدالآوری |
گام پنجم: ایجاد روابط نمودار علی و محاسبه مقدار آستانه
جهت تعیین نقشه روابط شبکه باید ارزش آستانه محاسبه شود. با این روش می توان روابط جزئی صرفنظر کرده و شبکع روابط قابل اعتنا را ترسیم کرد. تنها روابطی که مقادیر آنها در ماتریس روابط کل از مقدار آستانه بزرگتر باشد در دیاگرام نمایش داده خواهند شد. بعد از اینکه شدت آستانه تعیین شد، تمامی مقادیر ماتریس روابط کل که کوچک تر از آستانه باشد صفر شده، یعنی آن رابطه علی در نظر گرفته نمی شود. لذا با این تفاسیر در این پژوهش بنا به نظر محقق به دلیل حذف تعدای از روابط کم اهمیت شدت آستانه برابر با 30/2 می باشد و تمامی مقادیر کمتر از این مقدار بی اهمیت بوده و در دیاگرام نمایش داده نخواهد شد.
در ماتریس روابط کل جمع سطری درایه ها (D) و جمع ستونی درایه ها (R) و مجموع (D+R) و تفاضل (D-R) محاسبه گردید. بیشترین مجموع ردیفی(D) نشان دهنده شاخص هایی است که قویاً بر روی شاخص های دیگر تأثیر دارند. بیشترین مجموع ستونی (R) نشان دهنده ترتیب شاخص هایی است که تأثیر می پذیرند. محل واقعی هر شاخص در سلسله مراتب نهایی ستون (D+R) و(D-R) مشخص می شود که در آن (D+R) نشان دهنده مجموع شدت یک شاخص از نظر تأثیرگذاری و تأثیرپذیری است. اگر شاخص مقدار (D-R) مثبت شود، آن شاخص، اثرگذار و اگر مقدار (D-R) منفی شود آن شاخص، اثرپذیر می باشد؛ پس در شکل 4-3، نقاطی که بالای محور افقی قرار گرفته اند، نشانگر شاخص های اثرگذار و نقاطی که زیر محور افقی قرار دارند، نشانگر شاخص های اثرپذیر می باشند. در جدول 5، نیز دو گروه شاخص های تأثیرگذار و تأثیرپذیر به تفکیک و بر اساس شدت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری ذکر شده است:
جدول 5. شاخص ها به تفکیک تأثیر گذاری و تأثیرپذیری
|
شاخصهای تأثیرگذار به ترتیب شدت تأثیرگذاری |
شاخصهای تأثیرپذیر به ترتیب شدت تأثیرپذیری |
||||
|
D-R |
D+R |
شاخص |
D-R |
D+R |
شاخص |
|
108/0 |
81/9 |
اعزام به مسابقات |
879/0- |
027/14 |
موفقیت و مدال آوری |
|
186/0 |
536/9 |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
287/0- |
777/12 |
توسعه رشته |
|
254/0 |
298/9 |
مدیریت مالی |
446/0- |
826/6 |
توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای |
|
222/0 |
988/8 |
مشارکت ورزشی |
|
||
|
01/0 |
972/8 |
فعالیت های استعدادیابی |
|
||
|
144/0 |
808/8 |
فعالیت های آموزشی |
|
||
|
044/0 |
54/8 |
توسعه ملی |
|
||
|
118/0 |
222/8 |
مدیریت و رهبری |
|
||
|
054/0 |
182/8 |
مدیریت امکانات و تجهیزات |
|
||
|
01/0 |
178/8 |
توسعه علمی |
|
||
|
462/0 |
586/7 |
منابع انسانی |
|
||
با مشاهده مقادیر (D-R) باید گفت که مولفه های اعزام به مسابقات، برگزاری و میزبانی مسابقات، مدیریت مالی، توسعه ملی ، توسعه علمی، منابع انسانی، مدیریت و رهبری، مدیریت امکانات و تجهیزات، فعالیت های استعدادیابی، مشارکت ورزشی و فعالیت های آموزشی عناصر تأثیرگذار در سیستم و مولفه های موفقیت و مدال آوری، توسعه رشته و توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای عناصر تأثیرپذیر می باشند. از سوی دیگر در بین مولفه های تأثیرگذار، مقدار (D+R) شدت تعامل هر مولفه را با سایر مولفه ها نشان می دهد. به این ترتیب در گروه مولفه های تأثیرگذار، هر قدر میزان(D+R) بیشتر باشد، اهمیت آن مولفه بیشتر بوده و در اولویت بالاتری قرار می گیرد.
شکل 2: عوامل موثر و اثرپذیر
با تقسیم میزان شدت هر عامل در سیستم به مجموع شدتها و ضرب آن در عدد 1000 (با توجه به 1000 امتیازی بودن نظام ارزیابی) وزن هر عامل مشخص شد. جدول 6، وزن هر یک از عوامل را در نظام ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی نشان میدهد که اعداد گرد شدهاند:
جدول 6 وزن و امتیاز عوامل ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی
|
وزن عامل گردشده |
وزن عامل |
عوامل |
|
60 |
37/63 |
مدیریت و رهبری |
|
60 |
06/63 |
مدیریت امکانات و تجهیزات |
|
60 |
47/58 |
منابع انسانی |
|
70 |
66/71 |
مدیریت مالی |
|
75 |
50/73 |
برگزاری و میزبانی مسابقات |
|
80 |
61/75 |
اعزام به مسابقات |
|
70 |
88/67 |
فعالیتهای آموزشی |
|
50 |
61/52 |
توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای |
|
65 |
82/65 |
توسعه ملی |
|
70 |
15/69 |
فعالیتهای استعدادیابی |
|
60 |
03/63 |
توسعه علمی |
|
70 |
27/69 |
مشارکت ورزشی |
|
100 |
47/98 |
توسعه رشته |
|
110 |
11/108 |
موفقیت و مدالآوری |
با توجه به جدول مشخص میشود که عامل موفقیت و مدالآوری بیشترین وزن و عامل توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای کمترین وزن را در نظام ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی دارند. همچنین به لحاظ وزن ابعاد سیستم هیاتهای ورزشی مشخص شد بعد ورودی 250 امتیاز، بعد فرآیند 540 امتیاز و بعد خروجی 210 امتیاز دارد. البته بعد ویژه 100 امتیاز اضافی دارد که در ادامه به آن پرداخته شده است.
الگوی ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی استان تهران در شکل 3 به صورت شماتیک نشان داده شده است:
شکل 3. مدل ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی
2 . عوامل و معیارهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی
جدول 7 ابعاد، عوامل و معیارهای های ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی
|
ابعاد |
عوامل |
معیارها |
|
ورودی (250) |
مدیریت و رهبری (60) |
برنامه محوری هیاتهای استانی و شهرستانی |
|
نظام نظارت و ارزیابی عملکرد |
||
|
مدیریت امکانات و تجهیزات (60) |
ساخت اماکن ورزشی تخصصی |
|
|
افزایش دسترسی و ارتقای بهرهوری اماکن ورزشی موجود |
||
|
توسعه تجهیزات ورزشی رشته مورد نظر |
||
|
منابع انسانی (60) |
تناسب منابع انسانی |
|
|
آموزش، توانمندسازی و ارتقای منابع انسانی |
||
|
مدیریت مالی (70) |
جذب اعتبار از نهادهای دولتی و عمومی |
|
|
برونسپاری،خصوصیسازیوکاهشبارمالی |
||
|
گسترش فعالیتهای بازاریابی و تنوع بخشی به منابع درآمدی |
||
|
انضباط و شفافیت نظام مالی هیات |
||
|
فرآیندها (540) |
برگزاری و میزبانی مسابقات (استانی/ قهرمانی کشور/ بین المللی/ آسیایی/ جهانی/ اردوی تیم ملی) (75) |
توسعه مسابقات داخلی |
|
برخورداری از لیگهای منظم و توسعه ورزش حرفهای |
||
|
میزبانی مسابقاتملی و بینالمللی |
||
|
اعزام به مسابقات (استانی/ قهرمانی کشور/ بین المللی/ آسیایی/ جهانی/ المپیاد/ المپیک و پارالمپیک) (80) |
توسعه اعزام به مسابقات |
|
|
توسعه ورزشکاران و مربیان |
||
|
فعالیتهای آموزشی (70) |
جذب، آموزش و ارتقای مربیان، داوران و مدرسین |
|
|
حمایت از مربیان، داوران و مدرسین |
||
|
توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای (50) |
مبارزه با دوپینگ |
|
|
معیارهای اخلاقی |
||
|
توسعه ملی (65) |
عقد تفاهم نامه |
|
|
کسب کرسیهای ملی |
||
|
فعالیتهای استعدادیابی (70) |
ساماندهی نظام شناسایی و جذب استعدادها |
|
|
ساماندهی نظام پرورش استعدادها |
||
|
توسعه علمی (60) |
دانش محور نمودن فعالیتهای هیات |
|
|
گسترش فرهنگ تحقیق و توسعه |
||
|
تعامل با مراکز آکادمیک و دانشگاهها |
||
|
مشارکت ورزشی (70) |
توسعه بعد همگانی و مشارکت مردم در ورزش |
|
|
توسعه باشگاههای ورزشی سطوح پایه |
||
|
توسعه انجمنهای ورزشی در سایر ارگانها |
||
|
خروجی (210) |
توسعه رشته (100) |
افزایش آگاهی، علاقه و مشارکت جامعه در ورزش |
|
پایش جمعیت ورزشکار |
||
|
موفقیت و مدالآوری (110) |
افتخارآفرینی از طریق کسب مدال و ارتقای رتبه هیات |
*بعد ویژه(100+): در دو معبار توسعه بین الملل و حمایت ها و تشویق لحاظ گردیده است.
جدولهای 8 تا 22 ، معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی را در عوامل مختلف نشان میدهد:
جدول 8. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل مدیریت و رهبری
|
عامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
مدیریت و رهبری (60) |
برنامه محوری هیاتهای استانی (30) |
وجود برنامه مدون راهبردی و بلندمدت |
6/6 |
1/6 |
6 |
|
تنظیم تقویم ورزشی و اجرای دقیق آن |
3/6 |
6/5 |
6 |
||
|
تعداد هیاتهای شهرستانی دارای برنامه راهبردی |
1/5 |
6/4 |
5 |
||
|
تعداد هیاتهای شهرستانی دارای تقویم ورزشی و اجرای دقیق آن |
9/4 |
7/4 |
5 |
||
|
تعداد مجمع برگزار شده در طول سال |
8/5 |
2/5 |
5 |
||
|
تعداد جلسات برگزار شده با حوزه اجرائی |
7/4 |
3/4 |
4 |
||
|
تعداد جلسات برگزار شده با هیاتها و انجمن های شهرستان |
2/4 |
4/3 |
3 |
||
|
نظام نظارت و ارزیابی عملکرد (30) |
میزان توجه و همکاری با ارزیابان و بازرسان |
8/6 |
1/6 |
6 |
|
|
بازدید مسئولین از هیاتهای شهرستانی |
9/4 |
7/4 |
5 |
||
|
داشتن نظام کارآمد ارزیابی عملکرد کارکنان و اجرای آن |
7/5 |
3/5 |
5 |
||
|
داشتن نظام کارآمد ارزیابی عملکرد هیاتهای شهرستان |
6/5 |
2/5 |
5 |
||
|
داشتن بانک اطلاعات جامع و مستندسازی |
1/5 |
8/4 |
5 |
||
|
جمع |
5/67 |
60 |
60 |
||
جدول 9. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل مدیریت امکانات و تجهیزات
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
مدیریت امکانات و تجهیزات (60) |
ساخت اماکن ورزشی تخصصی (22) |
افزایش تعداد اماکن ورزشی تخصصی استانی |
9/7 |
3/11 |
11 |
|
افزایش سرانه فضای ورزشی تخصصی |
3/8 |
2/11 |
11 |
||
|
ارتقای بهرهبرداری از اماکنورزشیتخصصی و چند منظوره (23) |
تعدادساعاتاختصاصیافتهکلاماکن ورزشی اداره کل به هیات |
8/7 |
1/12 |
12 |
|
|
میزان استفاده از اماکن ورزشی سایر ارگانها (به ساعت) |
1/5 |
1/7 |
7 |
||
|
اندازه مناسب و کیفیت ساختمان هیات و هیاتهای شهرستان |
5/4 |
2/4 |
4 |
||
|
توسعه تجهیزات ورزشیاستاندارد (15) |
میزان هزینه سالانه برای خرید تجهیزات ورزشی |
8/5 |
6/7 |
8 |
|
|
میزان استانداردسازی اماکن ورزشی تخصصی استانی |
7/4 |
5/6 |
7 |
||
|
جمع |
8/43 |
60 |
60 |
||
5 . منابع انسانی
جدول 10. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل منابع انسانی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
منابع انسانی (60) |
تناسب منابع انسانی(40) |
افزایش میانگین تحصیلات دانشگاهی کارکنان هیات |
8/7 |
2/10 |
10 |
|
افزایش نسبت کارکنان با تحصیلات ورزشی به غیرورزشی |
3/7 |
1/8 |
8 |
||
|
کاهش میانگین سنی کارکنان هیات |
1/6 |
2/7 |
7 |
||
|
تعداد داوطلبان ورزشی (مربی، داور، کادر اجرایی) |
5/6 |
5/14 |
15 |
||
|
آموزش، توانمندسازی و ارتقای منابع انسانی (20) |
تعداد دورههای آموزشی نیروی انسانی در سطح هیات و هیات های شهرستانی |
9/7 |
7/13 |
14 |
|
|
تعداد افراد شرکت کننده در دورههای آموزشی نیروی انسانی |
5/7 |
3/6 |
6 |
||
|
جمع |
1/43 |
60 |
60 |
||
جدول 11. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل مدیریت مالی
|
عامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
مدیریت مالی (70) |
جذب اعتبار از نهادهای دولتی و عمومی (15) |
میزان جذب اعتبار از فدراسیون |
8/4 |
6/4 |
5 |
|
میزان جذب اعتبار از سایر ارگانهای عمومی (شهرداری و ...) |
4/4 |
1/4 |
4 |
||
|
میزان سرمایهگذاری شرکتهای دولتی |
7/5 |
1/6 |
6 |
||
|
برونسپاری، خصوصیسازیو کاهش بار مالی (10) |
میزان سرمایهگذاری شرکتهای خصوصی |
8/5 |
6/5 |
6 |
|
|
تعداد باشگاههای ورزشی خصوصی |
3/5 |
3/4 |
4 |
||
|
گسترش فعالیتهای بازاریابی و تنوع بخشی به منابع درآمدی (30) |
میزان درآمد حاصل از حامیان مستقیم |
8/7 |
6/7 |
8 |
|
|
میزان درآمد حاصل از تبلیغات |
4/7 |
7/6 |
7 |
||
|
میزان درآمد حاصل از بلیت فروشی |
6/3 |
4/3 |
3 |
||
|
میزان درآمد حاصل از برگزاری کلاسهای آموزشی |
8/6 |
3/5 |
5 |
||
|
میزان درآمد حاصل از کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی |
4/3 |
2/3 |
3 |
||
|
میزان درآمدحاصل از ورودیه مسابقات،جایزههاوعضویتهای افتخاری |
2/2 |
3/2 |
2 |
||
|
فروش کتاب |
2 |
3/2 |
2 |
||
|
انضباط و شفافیت نظام مالی هیات (15) |
شفافیت کامل درآمدها و مخارج |
8/3 |
1/4 |
4 |
|
|
شفافیت درآمدها، هزینهها و قراردادهای باشگاهها |
3 |
8/2 |
3 |
||
|
ارائه به موقع گزارش های مالی |
1/3 |
9/2 |
3 |
||
|
رعایت استاندادرهای هزینه کرد در بخش های مختلف (منابع انسانی، اعزام، برگزاری رویدادها و...) |
8/4 |
7/4 |
5 |
||
|
جمع |
9/73 |
70 |
70 |
||
جدول 12. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل برگزاری و میزبانی مسابقات
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
برگزاری و میزبانی مسابقات (75) |
توسعه مسابقات داخلی(25) |
تعداد دورههای مسابقات برگزار شده در سطح ملی |
7/8 |
9/8 |
9 |
|
تعداد دورههای مسابقات برگزارشده در سطح استانی |
2/8 |
4/8 |
8 |
||
|
تعداد دورههای مسابقات برگزارشده در سطح شهرستانی |
1/8 |
2/8 |
8 |
||
|
برخورداری از لیگهای منظم و توسعه ورزش حرفهای (20) |
برگزاری منظم لیگ استانی |
4/7 |
7/7 |
8 |
|
|
شرکت در لیگ کشوری |
7/6 |
3/6 |
6 |
||
|
داشتن لیگ برتر بانوان |
2/6 |
8/5 |
6 |
||
|
میزبانی مسابقات ملی و بین المللی (30) |
تعداد میزبانی مسابقات بینالمللی |
8/9 |
7/11 |
12 |
|
|
تعداد میزبانی مسابقات ملی(کشوری، المپیاد استعدادهای برتر و ...) |
9/8 |
3/10 |
10 |
||
|
تعداد میزبانی از اردوهای تیم ملی |
6/7 |
7/7 |
8 |
||
|
جمع |
6/71 |
75 |
75 |
||
جدول 13. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل اعزام به مسابقات
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
اعزام به مسابقات (80) |
توسعه اعزام به مسابقات (40) |
تعداد اعزام به مسابقات کشوری |
4/10 |
8/17 |
18 |
|
تعداد اعزام به المپیاد استعداداهای برتر ورزش کشور |
8/9 |
8/13 |
14 |
||
|
تعداد اعزام به مسابقات منطقه ای، انتخابی و... |
4/8 |
8/7 |
8 |
||
|
توسعه ورزشکاران و مربیان (40) |
تعداد ورزشکاران راه یافته به اردوهای تیم ملی |
1/10 |
4/8 |
8 |
|
|
تعداد عضویت رسمی ورزشکاران در تیم ملی |
9/11 |
8/13 |
14 |
||
|
تعداد مربیان حاضر در تیم ملی |
5/7 |
3/7 |
7 |
||
|
تعداد کادر فنی (آنالیزور، ماساژور، مربی بدنساز و ...) حاضر در تیم ملی |
8/6 |
4/6 |
6 |
||
|
تعداد سرپرست تیم ملی اعزامی به مسابقات بین الملل |
7/5 |
7/4 |
5 |
||
|
جمع |
6/70 |
80 |
80 |
||
جدول 14. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل فعالیتهای آموزشی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
فعالیتهای آموزشی (70) |
جذب، آموزش و ارتقای مربیان، داوران و مدرسین (60) |
تعداد دورههای مربیگری برگزار شده (درجه 1) |
5/8 |
9/9 |
10 |
|
تعداد دورههای داوری برگزار شده (درجه 1) |
8/6 |
5/9 |
10 |
||
|
تعداد دورههای مربیگری برگزار شده (درجه 2) |
3/7 |
9/8 |
9 |
||
|
تعداد دورههای داوری برگزار شده (درجه 2) |
1/7 |
8/8 |
9 |
||
|
تعداد دورههای مربیگری برگزار شده (درجه 3) |
9/6 |
3/8 |
8 |
||
|
تعداد دورههای داوری برگزار شده (درجه 3) |
7/6 |
2/8 |
8 |
||
|
تعداد کلاسهای دانشافزایی مربیان و داوران |
5/5 |
4/6 |
6 |
||
|
حمایت از مربیان، داوران و مدرسین (10) |
دستورالعمل پرداخت حق الزحمه داوران |
2/5 |
1/3 |
3 |
|
|
دستورالعمل پرداخت حق الزحمه مدرسین |
3/5 |
2/3 |
3 |
||
|
نظام پرداخت حقوق مربیان پایه |
5/5 |
8/3 |
4 |
||
|
جمع |
8/65 |
70 |
70 |
||
.10 توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای
جدول 15. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
توسعه معیارهای اخلاقی و حرفهای (50) |
مبارزه با دوپینگ (40) |
تعداد دورههای آموزشی مبارزه با دوپینگ |
1/9 |
8/11 |
12 |
|
تعداد نفرات شرکتکننده در دورههای آموزشی مبارزه با دوپینگ |
4/7 |
4/8 |
8 |
||
|
تولیدات رسانهایی مرتبط با آموزش مبارزه با دوپینگ (فیلم، تیزر، کتاب و...) |
5/8 |
7/9 |
10 |
||
|
اعزام ورزشکاران به دورههای ملی مبارزه با دوپینگ |
6/8 |
8/9 |
10 |
||
|
معیارهای اخلاقی (10) |
داشتن منشور اخلاقی |
3/5 |
3/6 |
6 |
|
|
نهادینه سازی مسئولیت اجتماعی و حرفهای |
3/4 |
2/4 |
4 |
||
|
جمع |
3/55 |
50 |
50 |
||
جدول 16. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل توسعه ملی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
توسعه ملی (65) |
عقد تفاهم نامه (15) |
تعداد جلسات برگزار شده در خصوص عقد تفاهم نامه و آیین نامه همکاری با ارگان های داخلی |
3/9 |
5/6 |
7 |
|
تعداد تفاهم نامه و آیین نامه همکاری با ارگان های داخلی |
3/10 |
2/8 |
8 |
||
|
کسب کرسیهای ملی (50) |
عضویت اعضای هیات در هیات رئیسه فدراسیون مربوطه |
5/11 |
6/14 |
15 |
|
|
عضویت اعضای هیات در کمیتههای تخصصی فدراسیون مربوطه |
1/9 |
1/13 |
13 |
||
|
مسئولیت اعضای هیات در کمیتههای تخصصی فدراسیون مربوطه |
6/7 |
3/12 |
12 |
||
|
عضویت اعضای هیات در سایر کمیتهها و انجمنها (انجمنهای علمی، کمیتههای تخصصی کمیته ملی المپیک و پارالمپیک و...) |
4/7 |
3/10 |
10 |
||
|
جمع |
2/55 |
65 |
65 |
||
جدول 17. معیارها وشاخصهای ارزیابیعملکرد هیاتهای ورزشی در عامل فعالیتهای استعدادیابی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
فعالیتهای استعدادیابی (70) |
ساماندهی نظام شناسایی و جذب استعدادها (36) |
تعداد فراخوانهای استعدادیابی در سطح استانی |
3/7 |
6/8 |
9 |
|
تعداد فراخوانهای استعدادیابی در سطح شهرستان |
5/7 |
7/8 |
9 |
||
|
تعداد افراد شرکت کننده در آزمونهای استعدادیابی استانی |
6/7 |
6/8 |
9 |
||
|
تعداد افراد شرکت کننده در آزمونهای استعدادیابی شهرستانی |
7/7 |
2/9 |
9 |
||
|
ساماندهی نظام پرورشاستعدادها (34) |
وجود طرح مدون و جامع استعدادیابی و استعدادپروری ورزشی |
5/6 |
3/6 |
6 |
|
|
پایگاههای استعدادیابی فعال |
9/6 |
7/7 |
8 |
||
|
تجهیز و فعالیت پایگاه های قهرمانی |
4/6 |
3/7 |
7 |
||
|
تعداد نفرات استفاده کننده از پایگاههای قهرمانی |
7/5 |
2/5 |
5 |
||
|
تعداد ورزشکار استعدادیابی شده راه یافته به تیم ملی |
8/5 |
2/5 |
5 |
||
|
وجود کمیته استعدادیابی فعال |
3/4 |
2/3 |
3 |
||
|
جمع |
63 |
70 |
70 |
||
جدول 18. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل توسعه علمی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
توسعه علمی (60) |
دانش محور نمودن فعالیتهای هیات (20) |
داشتن و تعداد آکادمیهایاستان و شهرستانی |
2/8 |
2/7 |
7 |
|
تعداد دورههای توجیهی و بازآموزی مربیان و داوران |
3/5 |
6/5 |
6 |
||
|
نسبت ورزشکاران استفادهکننده از تسهیلات تحصیلی به تعداد ممکن |
3/4 |
1/4 |
4 |
||
|
استفاده از فناوری های نوین در مسابقات |
8/3 |
2/3 |
3 |
||
|
گسترش فرهنگ تحقیق و توسعه (20) |
تعدادطرحهایپژوهشیانجام شده |
7/5 |
2/7 |
7 |
|
|
تعدادکتابهایمنتشرشده |
2/5 |
6/6 |
7 |
||
|
تعداد همایشهای علمی برگزار شده توسط هیات یا با حمایت آن |
8/4 |
2/6 |
6 |
||
|
تعامل با مراکز آکادمیک و دانشگاهها (20) |
تعداد کارورزان پذیرفته شده از دانشگاهها |
8/5 |
2/7 |
7 |
|
|
تعداد پایاننامههای حمایت شده توسط هیات |
6/5 |
1/7 |
7 |
||
|
تعداد اساتید دانشگاهی مشغول در ساختار هیات |
4/5 |
6/5 |
6 |
||
|
جمع |
1/54 |
60 |
60 |
||
جدول 19. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل مشارکت ورزشی
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
مشارکت ورزشی (70) |
توسعه بعد همگانی و مشارکتمردمدرورزش (35) |
تعداد هیاتهای ورزشی فعال شهرستانها، بخشها، شهرها وروستاها |
8/5 |
1/10 |
10 |
|
تعداد جشنوارهها و مسابقات همگانی و تفریحی از سوی هیات |
5/4 |
5/7 |
8 |
||
|
تعداد جشنوارهها، مسابقات و نمایشگاههای فرهنگی |
8/4 |
3/7 |
7 |
||
|
رشد ورزشکاران همگانی نسبت به سال گذشته |
4/6 |
3/10 |
10 |
||
|
توسعه باشگاههای ورزشی پایه (20) |
تعداد باشگاههای ورزشی تفریحی |
2/6 |
8/9 |
10 |
|
|
تعداد باشگاههای ورزشی آموزشی |
8/6 |
4/10 |
10 |
||
|
توسعه انجمنهای ورزشی در سایر ارگانهای ملی (15) |
تعداد دانشآموزان ورزشکار |
8/4 |
5/5 |
6 |
|
|
تعداد دانشجویان ورزشکار |
9/4 |
7/5 |
6 |
||
|
تعداد ورزشکاران تحت پوشش سایر ارگانها |
2/4 |
4/3 |
3 |
||
|
جمع |
4/48 |
70 |
70 |
||
جدول 20. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل توسعه رشته
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
توسعه رشته (100) |
افزایش آگاهی، علاقه و مشارکت جامعه (70) |
تولیدات رسانه ایی آموزش رشته (فیلم، تیزر، کتاب و...) |
8/8 |
6/19 |
20 |
|
کمپینهای آموزشی و آگاهی بخشی |
4/7 |
2/17 |
17 |
||
|
برپایی یا شرکت در نمایشگاههای عمومی و تخصصی |
1/7 |
2/15 |
15 |
||
|
نفر ساعت پرداخته شده به ورزش در کل کشور |
8/7 |
4/18 |
18 |
||
|
پایش جمعیت ورزشکار(30) |
رشد جمعیت ورزشکاران سازمان یافته نسبت به سال قبل |
8/9 |
6/29 |
30 |
|
|
جمع |
9/40 |
100 |
100 |
||
جدول 21. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل موفقیت و مدالآوری
|
عوامل |
معیارها |
|
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
موفقیت و مدال آوری (110) |
افتخارآفرینی از طریق کسب مدال و ارتقای رتبه هیات در ارزیابی فدراسیون(110) |
بزرگسالان |
کسب سهمیه المپیک و پارالمپیک |
4/7 |
2/10 |
10 |
|
عناوین کسب شده در بازی های المپیک و پارالمپیک |
9/8 |
2/15 |
15 |
|||
|
عناوین کسب شده در بازی های آسیایی و قهرمانی آسیا |
1/7 |
1/12 |
12 |
|||
|
عناوین کسب شده در مسابقات قهرمانیجهانوجام جهانی |
8/6 |
7/11 |
12 |
|||
|
کسب مدال در مسابقات قهرمانی کشور |
6/5 |
7/9 |
10 |
|||
|
کسب مدال در لیگ کشوری |
7/5 |
5/9 |
10 |
|||
|
کسب عنوان در المپیاد استعدادهای برتر ورزشی کشور |
2/5 |
1/8 |
8 |
|||
|
نوجوانان و جوانان |
کسب سهمیه المپیک |
8/2 |
7/3 |
4 |
||
|
عناوین کسب شده در بازی های المپیک جوانان |
4/5 |
3/8 |
8 |
|||
|
عناوین کسب شده در بازی های جوانان آسیا و قهرمانی آسیا |
4/3 |
3/5 |
5 |
|||
|
عناوین کسب شده در مسابقات قهرمانیجهانوجام جهانی |
5/3 |
4/5 |
5 |
|||
|
ثبت رکورد ملی |
3/3 |
1/5 |
5 |
|||
|
ارتقاء جایگاه هیات در رتبهبندی (رنکینگ) فدراسیون مربوطه نسبت به سال قبل |
4/3 |
7/5 |
6 |
|||
|
جمع |
5/68 |
110 |
110 |
|||
بعد از بررسی های انجام شده و نظرات خبرگان حوزه، قرار بر این شد که بعضی از مولفه ها که نگاه ویژه هیات استانی را به مسئله توسعه نشان میدهد، به عنوان یک بعد ویژه و امتیاز اضافی در نظام ارزیابی لحاظ گردد. این امتیاز به عنوان یک حمایت از فعالیت های خاص هیات های استانی مطرح گردید.
جدول 22. معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی در عامل بعد ویژه
|
عوامل |
معیارها |
شاخصها |
وزن |
امتیاز اولیه |
امتیاز نهایی |
|
بعد ویژه (100+) |
توسعه بین الملل (60) |
کسب کرسی غرب آسیا |
3/6 |
8/5 |
6 |
|
کسب کرسی آسیایی |
3/7 |
4/8 |
8 |
||
|
کسب کرسی جهانی |
3/9 |
9/11 |
12 |
||
|
تعداد تفاهمنامهها و آیین نامههای همکاری با ارگانهای بین المللی |
6/7 |
8/9 |
10 |
||
|
تعداد اعزام ورزشکار/تیم به رویدادهای بین المللی(برون مرزی) یا کشورهای همجوار |
9/9 |
7/13 |
14 |
||
|
تعداد اعزامهای ورزشکار/تیم به مسابقات تدارکاتی خارج از کشور |
6/8 |
7/9 |
10 |
||
|
حمایت و تشویق (40) |
تعداد دورههای مربیگری برگزار شده (درجه بین الملل) |
5/7 |
8/9 |
10 |
|
|
تعداد دورههای داوری برگزار شده (درجه بین الملل) |
4/7 |
8/8 |
9 |
||
|
تعداد مربیان اعزام شده به دورههای آموزشی بینالمللی |
8/6 |
3/7 |
7 |
||
|
تعداد داوران اعزام شده به دورههای آموزشی بینالمللی |
9/6 |
4/7 |
7 |
||
|
تعداد مدرسین هیات اعزامی به دوره های بین الملل |
7/6 |
4/7 |
7 |
||
|
جمع |
3/84 |
100 |
100 |
||
بحث ونتیجه گیری
با استفاده از روش دیمتل که میزان تاثیرگذاری، تاثیرپذیری و شدت عامل را در یک سیستم نشان میدهد، مقادیر مربوط به هر یک از عوامل تشکیل دهنده سیستم هیاتهای ورزشی محاسبه شد. بر اساس شدت عوامل در سیستم (جمع تاثیرگذاری و تاثیرپذیری عامل)، وزن هر یک از عوامل در نظام ارزیابی عملکرد که با الگوبرداری از مدل EFQM، 1000 امتیاز برای آن در نظر گرفته شد، مشخص گردید. بر این اساس عوامل موفقیت و مدالآوری (110 امتیاز)،توسعه رشته (100 امتیاز)، اعزام به مسابقات (80 امتیاز)، برگزاری و میزبانی مسابقات (75 امتیاز)، فعالیت های آموزشی (70 امتیاز)، فعالیت های استعدادیابی (70 امتیاز)، مشارکت ورزشی (70 امتیاز)، مدیریت مالی (70 امتیاز)، توسعه ملی (65 امتیاز)، مدیریت و رهبری (60)، مدیریت امکانات و تجهیزات (60)، منابع انسانی (60)، توسعه علمی (60) و معیارهای اخلاقی و حرفه ای (50) به ترتیب بیشترین شدت را در سیستم داشتهاند که در ادامه به بحث پیرامون نقش هر یک از آنها در سیستم ورزشی و معیارها و شاخصهای ارزیابی عملکرد متناظر با آنها پرداخته میشود.
مدیریت و رهبری به نوعی مغز متفکر سیستم ورزشی را تشکیل میدهد بگونهای که وظیفه هماهنگی و ارتباط منابع و چرخه فرآیندها را برای تولید محصول نهایی و دستیابی به اهداف سیستم ورزشی ایفا میکند.
داشتن نظام کارآمد ارزیابی عملکرد هیاتهای شهرستان ، داشتن بانک اطلاعات جامع و مستندسازی شاخصهایی هستند که در بخش نظام نظارت و ارزیابی عملکرد باید به آنها توجه شود. دهقانقهفرخی (1393) در بعد مدیریت و رهبری به داشتن نظام کارآمد ارزیابی عملکرد هیأتها، میزان توجه و همکاری با ارزیابان و بازرسان وزارت ورزش، بازدید مسئولین از هیأتهای استانی، داشتن نظام کارآمد ارزیابی عملکرد کارکنان و اجرای آن در بخش استقرار نظام ارزیابی عملکرد توجه کرده است. اجرای دستورالعملهای صادره از وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک، تعداد کرسی در مجامع ورزشی بینالمللی (فدراسیون جهانی و آسیایی) و تعداد تفاهمنامهها و آیین نامههای همکاری با سایر ارگانها نیز شاخصهای ارزیابی فدراسیون در بعد تعامل با سایر ارگانهای ملی و بینالمللی بودند (22). نژادسجادی (1393)، در یکی از چهار بعد نظام ارزیابی فدراسیونهای ورزشی که امور پشتیبانی و برنامهریزی بود به شاخصهایی نظیر برقراری سیستم نظارت و ارزیابی، داشتن برنامهریزی استراتژیک، برنامه سالانه پشتیبانی، اهداف سالانه پشتیبانی، تعامل اداری با وزارت ورزش و جوانان، ارائه گزارش عملکرد به وزارت ورزش و جوانان، تعامل فدراسیون با استانها، اجرای برنامههای وزارت ورزش و جوانان و رعایت استانداردهای رایج در عملکرد اشاره کرده بود که تا حدود زیادی به بعد مدیریت و رهبری پژوهش حاضر مشابهت دارد. رهبران سازمانهای ورزشی بهعنوان مغز متفکر سیستم ورزشی، وظیفه تنظیم برنامه راهبردی، هماهنگی و ارتباط بین منابع و فرایندها برای رسیدن به نتایج و اهداف سازمان ورزشی را دارند. بنابراین هیاتهای ورزشی برای رسیدن به تعالی نیازمند رهبرانی هستند که آینده را ترسیم کرده، نقش الگو را در ارزشها و اصول اخلاقی ایفا نموده و همواره الهامبخش حس اعتماد باشند. آنها منعطف هستند و سازمان را قادر میسازند تا در جهت حصول اطمینان از موفقیت مداوم، پیشبینی لازم را کرده و عکسالعمل بهموقع از خود نشان دهند
منابع انسانی مهمترین دارایی یک سازمان است و مدیریت اثربخش آنها کلید موفقیت سازمان محسوب میشود. اهداف اساسی مدیریت منابع انسانی حصول نتایج مطلوب از تلاشهای جمعی کارکنان سازمان است که میتوان آن را در قالب تأمین منابع انسانی با حداقل هزینه، پرورش و توسعه استعدادها و مهارتهای کارکنان، حفظ و نگهداری نیروهای لایق و تأمین احتیاجات مادی و معنوی و جلب رضایت پرسنل بهطوری که همسویی لازم بین اهداف شخصی آنها، و هدفهای سازمان ایجاد گردد، بیان کرد (23). هیاتهای ورزشی برای رسیدن به تعالی منابع انسانی خود را ارج مینهند و فرهنگی را ایجاد میکنند که تحقق منافع متقابل اهداف فردی و سازمانی را میسر میسازد. آنها قابلیتهای منابع انسانی خود را توسعه داده و عدالت و برابری را ترویج مینمایند. این هیاتها بهگونهای از منابع انسانی خود مراقبت کرده، با آنها ارتباط برقرار نموده و ایشان را مورد تشویق و تقدیر قرار میدهند که انگیزه و تعهد لازم در منابع انسانی ایجاد شده و آنها را قادر میسازد تا از مهارت و دانش خود در جهت منافع هیات استفاده کنند. هر چند که منابع انسانی در ورزش میتواند گسترهای وسیع از تماشاگران، ورزشکاران، داوطلبان، مربیان، داوران، کارکنان و مدیران را در بر گیرد اما در این پژوهش منابع انسانی محدود به کارکنان، داوران و مربیان و مدرسین شده و بقیه ذینفعان در بخشهای جداگانهای مورد بررسی قرار گرفتهاند. در عامل منابع انسانی پژوهش دهقانقهفرخی (1393) معیارهای ارزیابی عملکرد شامل اصلاح هرم منابع انسانی بارویکرد شایستهسالاری، تخصصگرایی و جوانگرایی، آموزش، توانمندسازی و ارتقای منابع انسانی و رضایت و حمایت از منابع انسانی فدراسیون بود. نژاد سجادی (1393) در پژوهش خود در این زمینه تنها به شاخصهای تناسب نیروی انسانی، آموزش مدیران و داوران اکتفا نموده است. مادلا و همکاران (2005) ورزشکاران، مقامات، مربیان و داوران را در بعد منابع انسانی در نظر گرفتند و به شاخصهای ورزشکاران، داوران و مربیان ثبت شده، جمعیت ورزشی رشته و ورزشکاران شرکتکننده در مسابقات در این بعد اشاره کردند، همچنین به شاخص دورههای آموزشی برای مربیان و داوران در بعد خدمات ارائهشده، توجه داشتهاند
در عامل مدیریت مالی باید اذعان نمود که امروزه رمز موفقیت یک سازمان و جامعه کسب درآمد برای بقاء و ماندگاری خود میباشد. بدون درآمد مطمئن جامعه و سازمان های مختلف رو به انحلال و نابودی رفته و نمی توانند در محیط رقابتی دوام بیاورند. درآمد مطمئن و پایدار می تواند امکانات لازم را برای رویارویی با هزینهها و مخارج سازمان ها بوجود بیاورند. تقویت منابع مالی هیات بطور عمده میتواند از چهار راه حاصل شود: (الف) تنوعبخشی به منابع درآمدی و فعال کردن پتانسیلهای بالقوه درآمدزایی نظیر تبلیغات، پخش رسانهای و غیره. (ب) برقراری ارتباط و تعامل مناسب با ارگانهای عمومی و دولتی که در این راه ارائه اهداف و برنامههای آتی میتواند موثر باشد. (ج) برون سپاری و خصوصی سازی که میتواند بار مالی را کاهش دهد و نقش نظارتی آنان را تقویت نماید و (د) صرفهجویی در هزینهها و کاهش فساد اداری و مالی از طریق انضباط و نظمبخشی به نظام مالی هیات. در پژوهش نژادسجادی (1393) تنها یک شاخص در این ارتباط با نام مدیریت مالی وجود دارد که بسیار کلی و غیرقابل اندازهگیری میباشد. عیدی و همکاران (1393) به شاخصهای «فدراسیون، اماکن و تأسیسات کافی برای رقابتهای ورزشی در همة سطوح دارد»، «فدراسیون میتواند از منابع مالی خود به نحو مطلوب استفاده کند»، «فدراسیون، حامیان مالی اصلی خود را از منابع متعدد تأمین میکند»، «فدراسیون قادر است کمکها و حمایتهای مالی دولتی را جذب کند» و «فدراسیون قادر به تأمین منابع و کمکهای مالی از منابع متعددی است» در عامل منابع سازمانی پرداخته است. با توجه به نتایج این پژوهش هدف عمده و کلیدی هیاتهای ورزشی تهران، توسعه سلامت، تندرستی و نشاط، افزایش همبستگی، غرور و افتخار ملی در بین عموم مردم و کسب افتخار و موفقیتهای ملی و بینالمللی میباشد که این اهداف از طریق رهبری با دوراندیشی و رعایت اصول اخلاقی، پاسخگویی مؤثر به فرصتها، تهدیدها، قوتها و ضعفها، توسعه قابلیتهای سازمانی، استفاده از استعداد منابع انسانی، تعامل و همکاری با کلیه ذینفعان، هدایت خلاقیت و نوآوری و ارزشافزایی برای مشتریان میسر میشود. با توجه به نقش هیاتهای ورزشی در توسعه و ترویج همه جانبه ورزش، ایجاد زمینههای لازم برای حضور قهرمانان، پیشکسوتان، داوران، مربیان و سایر دستاندرکاران ورزشی در عرصههای ملی و بینالمللی و همچنین کشف و جذب استعدادها و توانمندیهای ورزشی آحاد مختلف جامعه و تقویت آنها و از طرفی بهمنظور داشتن یک نظام توسعه پایدار در ورزش بایستی اصل نظارت، کنترل و ارزشیابی را بهعنوان یکی از اصول اساسی سازمان مورد توجه قرار داد، تا در مسیر رشد و تعمیم ورزش خلاءهای احتمالی به راحتی شناسایی شود و برنامه رفع و یا اصلاح آن همواره درنظرگرفته شود. در این راستا مدیران برای ارزیابی عملکرد سازمان خود، ناگزیرند مدلی جامع و یکپارچه را بهکارگیرند که تمام جنبههـای کلیـدی و مـؤثر سازمان را دربرگیرد و متناسب با فرهنگ و شرایط خاص آن باشد. همانطور که ملاحظه شد الگوی ارائه شده، در بردارنده شاخصهای جامع و کاملی است که تمام جنبههایی که به تعالی هیاتهای ورزشی کمک میکنند را دربرگرفته است. این مدل، بومی و متناسب با شرایط و ماهیت خاص هیاتهای ورزشی طراحی شدهاست، بهطوری که تمام فعالیتهای اصلی، فرایندها و فعالیتهای جاری در هیاتهای ورزشی اجزای این سیستم ارزیابی عملکرد را تشکیل میدهند. پژوهشهای قبلی بیشتر بر شاخصهای نتیجهمحور توجه داشتند، اما الگوی ارائه شده هم بر نتایج که معلول توانمندسازها هستند و هم بر توانمندسازها که با دریافت بازخور از نتایج بهبود مییابند، تمرکز دارد، بنابراین هیاتهای ورزشی میتوانند با استفاده از این شاخصها موقعیت دقیق خود را ردیابی کرده و با گرفتن بازخور به شناخت شکافها و بهبود عملکرد خود کمک کنند.
در انتها با توجه به نتایج تحقیق پیشنهادات کاربردی ارائه می گردد:
- با توجه به اینکه نتایج تحقیق نشان داد که شاخص "فعالیتهای آموزشی" شاخص موثری در هیئتها است، بنابراین توجه ویژهی روسای هیئتها، به این مهم و برگزاری دورههای توجیهی و بازآموزی به صورت مستمر میتواند تأثیر فزآیندهای را در افزایش سطح کارایی هیئتها داشته باشد.
- مطابق با نتایج تحقیق، مدیریت مالی یکی از شاخص های مهم است. لذا به روسای هیئتها و همچنین مدیران ورزش کشور پیشنهاد میگردد، استراتژیهای درآمدزایی خود را به نحو مؤثرتری توسعه دهند؛ بدین معنی که در درجهی اول از طریق تمرکز بر جذب تبلیغات و سپس از طریق حامیان مالی این هدف اساسی را تحقق بخشند. در این خصوص پیشنهاد میگردد در بعد ساختاری، هیئتها واحدی سازمانی را مختص حامیان مالی قرار دهند تا زمینهی جذب حامیان مالی و افزایش درآمدهای این بخش برای تیمهای ورزشی هیئت فراهم گردد.
- در پژوهش حاضر مهمترین شاخصهای ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی شناسایی شد، لذا پیشنهاد میشود مدیران با استفاده از این شاخصها به ارزیابی و انتخاب هیاتهای ورزشی برتر بپردازند و مدیران هیاتهای ورزشی با تمرکز بیشتر و بهکارگیری این شاخصها سعی در بهبود عملکرد خود داشته باشند.
- هیاتهای ورزشی موظف گردند گزارش عملکرد شش ماهه یا سالانه خود را برمبنای الگوی ارزیابی عملکرد به اداره کل ورزش و جوانان استان ارائه نموده و از ارائه گزارشهای سنتی و سلیقهای پرهیز کنند.
- اداره کل ورزش و جوانان استان در توزیع و تخصیص بودجه به هیاتهای ورزشی ، نتایج الگوی ارزیابی عملکرد هیاتهای ورزشی را مدنظر قرار داده و یک رابطه منطقی بین بودجه اختصاصی و نتایج ارزیابی برقرار نمایند.
- مدیران هیاتهای ورزشی ، چشمانداز، مأموریت، اهداف، برنامهها، فعالیتها، ساختار و تشکیلات هیات خود را در راستای الگوی ارزیابی عملکرد حاضر مورد بازنگری و مهندسی مجدد قرار دهند.
- با توجه به اینکه این الگو از پشتوانه علمی برخوردار است اداره کل ورزش و جوانان استان میتواند با برگزاری جایزه تعالی هیاتهای ورزشی ، کمک مؤثری برای حرکت هیاتهای ورزشی در مسیر تعالی باشد.
منابع و مآخذ
- علیمردانی م, ادبی فیروزجاه ج, رمضانی را. ارزیابی عملکرد و رتبه بندی هیأتهای ورزشی استان قم. فصلنامه علمی پژوهشهای کاربردی در مدیریت ورزشی. 2020;8(4):49-59.
- دستگیری ا, امیرتاش, علیمحمد, صفانیا, علیمحمد. رابطه مؤلفه های ارزیابی عملکرد در کارایی فدراسیون های ورزشی. فصلنامه علمی پژوهشهای کاربردی در مدیریت ورزشی. 2018;6(4):19-26.
- رضانیا, کیمیا و مخاطب رفیعی, فریماه و شیرویه زاد, هادی,1392,ارزیابی عملکرد هیات های ورزشی استان اصفهان با استفاده از تحلیل پوششی داده ها با چند رویکرد منتخب در سال 1391,دومین کنفرانس ملی مهندسی صنایع و سیستم ها,اصفهان.
- رمضانی نژاد، رحیم. رضایی، مرتضی. خسروی، آذر. ملائی،مینا (1392). مقایسة شاخص های ارزیابی عملکرد مربیان باشگاهی از دیدگاه کارشناسان، ورزشکاران و مربیان . مدیریت ورزشی. شماره 17. تابستان 1392. صص 191-214.
- زارعی محمودآبادی, محمد, & رضوی, سید محمد جواد. (1398). ارزیابی کارآیی فدراسیونهای ورزشی ایران در بازیهای المپیک ریو 2016 با رویکرد تحلیل پوششی دادهها (DEA). مدیریت و توسعه ورزش, 8(4), 221-230. doi: 10.22124/jsmd.2019.3959
- کلانی, امین, الهی. اعتباریابی و رواسازی ابزار ارزیابی قابلیت های یادگیری سازمانی در فدراسیون های ورزشی ایران. مطالعات مدیریت ورزشی. 2016;6(27):147-64.
- گودرزی, حمیدی, محسن. طراحی الگوی جامع ارزیابی عملکرد هیئتهای ورزشی ایران. فصلنامه علمی پژوهشهای کاربردی در مدیریت ورزشی. 2022;10(3):119-31.
- چاپوشیشقاقی, سحر, خدابخشیپاریجان, هنرمندی. شناسایی و ارزیابی ضعف های نظام بازرسی و حسابرسی در پیشگیری از فساد اداری و مالی در فدراسیون ها و هیئت های ورزشی کشور. مطالعات اقتصاد، مدیریت مالی و حسابداری. 2024;42(10):274-301.
- بهار ش, پارساجو. بازنگری و بهینه سازی شاخص های ارزیابی عملکرد هیأت های ورزشی استان همدان. پژوهش های معاصر در مدیریت ورزشی. 2014;3(6):39-47.
- سلطانحسینی, کرمی, خاطره, سلیمی. تبیین و پیادهسازی مدل ترکیبی کارت امتیازی متوازن و تحلیل پوششی دادهها در ارزیابی عملکرد و رتبهبندی هیئتهای ورزشی. مطالعات مدیریت ورزشی. 2019;54(11):205-41.
- معصومی, اشرفگنجویی, داشگرزاده, خدابخش, جوادی. ارائه الگوی تصمیم گیری آنتروپی برای طراحی مدل جامع ارزیابی بیرونی عملکرد فدراسیون های ورزشی در ایران با رویکرد فازی. پژوهش های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش. 2012;12:57-72.
- نوروزیان, خدامرادپور, یکتایار, مظفر, سلطانپناه, هیرش. اعتباریابی پرسشنامه عوامل موثر بر ارزیابی فدراسیونهای ورزشی کشور. مدیریت و رفتار سازمانی در ورزش. 2023;12(9):81-95.
- کشاورز, لقمان. تحلیل عوامل موثر بر رفتار سازمانی مدیران جهت استقرار نظام کنترل و ارزیابی مدیریت بازاریابی در فدراسیون های ورزشی. مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش. 2016;3(4):67-77.
- ویسی، کوروش. محمدی، سردار. ارزیابی سطوح رفتاری مدیریت ریسک در بین مدیران هیأت های ورزشی استان خراسان جنوبی. علوم ورزش. 2012;10(4):37-56.
- کرمی, خاطره, سلیمی, حسینی س, محمد. ارزیابی عملکرد هیئت های منتخب ورزشی استان اصفهان در سال 97 با استفاده از روش فرآیندی تحلیل شبکهای فازی (FANP) و تحلیل پوششی دادههای فازی (FDEA). مدیریت و توسعه ورزش. 2020;9(1):128-48.
- Barros, C. P. (2003). Incentive regulation and efficiency in sport organisational training activities. Sport Management Review, 6(1), 33-52.
- Bernardin, J., & Villanova, P. (1986). Performance Appraisal. Lexington, Massachusetts: Lexington Books.
- Bowen, g. A. (2009). document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40.
- Broadbent, J., & Laughlin, R. (2009). Performance management systems: A conceptual model. Management Accounting Research, 20(4), 283-295.
- Brown, M. F., & Stilwell, J. (2005). The ethical foundation of performance measurement and management. Public Management, 87(5), 22.
- Brown, M. G., & Svenson, R. A. (1998). Measuring r&d productivity. Research-Technology Management, 31(4), 11-15.
- دهقانقهفرخی، امین. طراحی نظام ارزیابی عملکرد فدراسیونهای ورزشی ایران با استفاده از رویکرد سیستمی: دانشگاه تهران; 1393.
- Hoffman, J. J., Hoelscher, M. L., & Sherif, K. (2005). Social capital, knowledge management, and sustained superior performance. Journal of knowledge management, 9(3), 93-100.
)